131stAmendmentBill| ఎవరి అడుగులు ఎటువైపో?

131stAmendmentBill | లోక్‌సభలో బిల్లు వీగిపోవడం: రాజకీయ సంచలనం
పునర్విభజన వివాదం: దక్షిణాది vs ఉత్తరాది
విపక్షాల ఐక్యతా? రాష్ట్రాల ప్రయోజనాలా?
ప్రభుత్వానికి ఎదురుదెబ్బ: వ్యూహాత్మక లోపాల విశ్లేషణ
ఓటమిని అవకాశంగా మార్చుకునే కేంద్రం
విపక్షాల తదుపరి ఎజెండా
ఫెడరల్ రాజకీయాల్లో కొత్త మలుపు

131stAmendmentBill | ఆంధ్ర‌ప్ర‌భ వెబ్‌డెస్క్ : భారత పార్లమెంటరీ చరిత్రలో నిన్నటి రోజు ఒక చారిత్రక ఘట్టంగా మిగిలిపోనుంది. 2023లో ఆమోదం పొందిన మహిళా రిజర్వేషన్ చట్టాన్ని 2029 ఎన్నికల నాటికే అమలులోకి తీసుకురావాలని, అందుకోసం నియోజక వర్గాల పునర్విభజన ప్రక్రియను వేగవంతం చేయాలని ప్రభుత్వం ప్రతిపాదించిన 131వ రాజ్యాంగ సవరణ బిల్లు లోక్‌సభలో వీగిపోయింది.
రాజ్యాంగ సవరణకు కావాల్సిన రెండొంతుల మెజారిటీ లభించకపోవడంతో ఈ బిల్లు ఆగిపోవడం, రాబోయే సార్వత్రిక ఎన్నికల ముంగిట దేశ రాజకీయాలను ఒక్కసారిగా వేడెక్కించింది.

ఈ బిల్లు వీగిపోవడం వెనుక విపక్షాల ఐక్యత కంటే, రాష్ట్రాల ప్రయోజనాలే ప్రధాన పాత్ర పోషించాయి.

కేవలం మహిళా రిజర్వేషన్లు మాత్రమే ఉంటే విపక్షాలు దీనిని అడ్డుకునేవి కావు. కానీ, దీనిని నియోజక వర్గాల పునర్విభజనతో ముడి పెట్టడం విపక్షాలకు బలమైన అస్త్రంగా మారింది. జనాభా ప్రాతిపదికన సీట్ల సంఖ్య పెంచితే, జనాభా నియంత్రణ పాటించిన దక్షిణాది రాష్ట్రాలకు అన్యాయం జరుగుతుందని విపక్షాలు చేసిన వాదన ఫలించింది.

చారిత్రక చట్టాన్ని అమలు చేయడంలో ప్రభుత్వం ‘అడ్డదారులు’ తొక్కుతోందని విపక్షాలు ఆరోపిస్తున్నాయి. ఇది కేవలం బీజేపీకి అనుకూలంగా ఉత్తరాది రాష్ట్రాల్లో సీట్లు పెంచుకునే ప్రయత్నమేనని వారు చేసిన ప్రచారం ప్రాంతీయ పార్టీలను ఒకతాటిపైకి తెచ్చింది.

సభలో పూర్తి మెజారిటీ ఉన్నప్పటికీ, రాజ్యాంగ సవరణకు అవసరమైన 352 ఓట్లను సాధించలేకపోవడం ప్రభుత్వానికి ఒక గట్టి ఎదురుదెబ్బ అనుకోవచ్చు.

కీలకమైన బిల్లు విషయంలో తటస్థ పార్టీలను, మిత్రపక్షాలను ఒప్పించడంలో ప్రభుత్వం విఫలమైందనేది స్పష్టమవుతోంది. ఇది ప్రభుత్వ పట్టు సడలుతోందా అన్న అనుమానాలకు తావిస్తోంది.

అయితే, ప్రభుత్వం ఈ ఓటమిని కూడా ఒక ప్రచారాస్త్రంగా మార్చుకునే అవకాశం ఉంది. “మేము 2029 నుంచే మహిళలకు రిజర్వేషన్లు ఇవ్వాలని కంకణం కట్టుకున్నాం, కానీ విపక్షాలే అడ్డుకున్నాయి” అని ప్రజల్లోకి తీసుకెళ్లడం ద్వారా మహిళా ఓటర్ల సానుభూతిని పొందే ప్రయత్నం చేయవచ్చు.

బిల్లు వీగిపోయినా ప్రభుత్వం ఊరుకునే అవకాశం లేదు. వారి తదుపరి అడుగులు ఇలా ఉండవచ్చు

రాజ్యాంగ సవరణ లేకుండా, కేవలం మహిళా రిజర్వేషన్ల అమలు తేదీని ఖరారు చేసేలా ఏదైనా ఇతర చట్టబద్ధమైన మార్గాలు అన్వేషించవచ్చు.

పునర్విభజన వల్ల నష్టం లేదని నమ్మించేందుకు నిపుణుల కమిటీని వేయడం లేదా ముఖ్యమంత్రులతో చర్చలు జరపడం.
‘మహిళా సంకల్ప యాత్ర’ల ద్వారా విపక్షాల అడ్డంకులను ప్రజలకు వివరించడం.

ఈ విజయం విపక్షాల్లో పెను ఉత్సాహంను నింపింది. వారి తదుపరి నిర్ణయాలు:
దక్షిణాది రాష్ట్రాల హక్కుల పరిరక్షణను ప్రధాన ఎజెండాగా మార్చుకుని పోరాటం ఉధృతం చేయడం.
పునర్విభజనతో సంబంధం లేకుండా మహిళా కోటా అమలు చేసేలా తాము సిద్ధం చేసిన బిల్లును ప్రైవేట్ మెంబర్ బిల్లుగా తీసుకురావడం.

ఈ అంశంపై జాయింట్ పార్లమెంటరీ కమిటీ వేయాలని డిమాండ్ చేయడం ద్వారా ప్రక్రియను మరింత ఆలస్యం చేయడం.

131వ సవరణ బిల్లు వీగిపోవడం అనేది భారత ప్రజాస్వామ్యంలో ప్రాంతీయ ఆకాంక్షల బలంను నిరూపించింది. ఇది కేవలం అధికార-విపక్షాల పోరాటం మాత్రమే కాదు, అభివృద్ధి చెందిన రాష్ట్రాల ప్రయోజనాలుకు, కేంద్రం యొక్క రాజకీయ వ్యూహాలుకు మధ్య జరిగిన యుద్ధం. అధికార పక్షం ఈ ఓటమి నుంచి పాఠాలు నేర్చుకుని రాజీ ధోరణి అవలంబిస్తుందా, లేక మరింత దూకుడుగా ముందుకు వెళ్తుందా అనేది రాబోయే పార్లమెంట్ సమావేశాల్లో తేలనుంది.