Atmanirbhar Bharat | తయారీ రంగంలో భారత్‌కు కొత్త ఊపు

Atmanirbhar Bharat | తయారీ రంగంలో భారత్‌కు కొత్త ఊపు

Atmanirbhar Bharat | ఆత్మనిర్భర్ భారత్ లక్ష్యానికి పీఎల్ఐ పథకం బలం
ఎలక్ట్రానిక్స్, ఔషధ రంగాల్లో భారత్‌కు భారీ విజయాలు
పీఎల్ఐ అమల్లో ఎదురవుతున్న ప్రధాన సవాళ్లు
తయారీ రంగాభివృద్ధికి విధాన స్థిరత్వం అవసరం

Atmanirbhar Bharat | 2020లో భారత ప్రభుత్వం ప్రారంభించిన ఉత్పత్తి అనుసంధాన ప్రోత్సాహక పథకం (పీఎల్ఐ స్కీమ్) దేశీయ తయారీ రంగాన్ని బలోపేతం చేయడం, దిగుమతులపై ఆధారాన్ని తగ్గించడం, భారతదేశాన్ని ప్రపంచ స్థాయి తయారీ కేంద్రంగా మార్చడం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. “ఆత్మనిర్భర్ భారత్” దృష్టితో ఈ పథకం పెట్టుబడులు, ఎగుమతులు, ఉపాధి సృష్టి, సాంకేతిక అభివృద్ధిని ప్రోత్సహిస్తోంది.

భారత ప్రభుత్వం స్వయం సమృద్ధిని ప్రోత్సహించడం కోసం ఎలక్ట్రానిక్స్, ఔషధాలు, ఆటోమొబైల్లు, వస్త్రాలు, టెలికాం, సౌరశక్తి వంటి 14 ముఖ్య రంగాల కోసం ప్రభుత్వం సుమారు రూ.1.97 లక్షల కోట్లను కేటాయించింది. ఈ పథకం రూ.2 లక్షల కోట్లకు పైగా పెట్టుబడులను ఆకర్షించి, రూ.18.7 లక్షల కోట్లకు పైగా అదనపు ఉత్పత్తి విలువను సృష్టించింది.

అధిక పారిశ్రామిక ఉత్పత్తి ద్వారా భారతదేశ తయారీ సామర్థ్యాన్ని గణనీయంగా పెంచి స్థూల దేశీయ ఉత్పత్తి వృద్ధికి ఇది దోహదపడింది. దేశవ్యాప్తంగా ప్రత్యక్ష, పరోక్షంగా 12.6 లక్షలకు పైగా ఉద్యోగాలు సృష్టించబడ్డాయి. ఆపిల్, శామ్సంగ్ వంటి కంపెనీలు భారతదేశంలో ఉత్పత్తిని విస్తరించడంతో భారత్ ప్రపంచంలోని ప్రముఖ స్మార్ట్‌ఫోన్ తయారీ కేంద్రాలలో ఒకటిగా మారింది. మొబైల్ ఫోన్ ఎగుమతులు రూ.1.5 లక్షల కోట్లను దాటడంతో విదేశీ మారక ఆదాయం గణనీయంగా పెరిగింది.

పీఎల్ఐ పథకం కింద మొత్తం ఎగుమతులు రూ.8 లక్షల కోట్లను మించి, భారతదేశ వాణిజ్య పనితీరును మెరుగుపరిచాయి. ఔషధ రంగంలో భారత్ బల్క్ డ్రగ్స్ దేశీయ ఉత్పత్తిని పెంచి దిగుమతులపై ఆధారాన్ని తగ్గించింది. ఆటోమొబైల్ పీఎల్ఐ పథకం ఎలక్ట్రిక్ వాహనాల తయారీని, అధునాతన సాంకేతిక ఉత్పత్తిని ప్రోత్సహించింది. టెలికాం పరికరాల తయారీ కూడా పెరిగి విదేశీ దిగుమతులు తగ్గించడానికి సహాయపడింది.

వివిధ రాష్ట్రాల్లో 1,300కి పైగా తయారీ యూనిట్లు స్థాపించబడి ప్రాంతీయ పారిశ్రామిక అభివృద్ధిని ప్రోత్సహించాయి. ఈ పథకం స్థానిక సరఫరాదారులు, అనుబంధ పరిశ్రమలకు అవకాశాలు కల్పించి చిన్న, మధ్య తరహా పరిశ్రమలకు (ఎంఎస్‌ఎంఈ) మద్దతు ఇచ్చింది. స్థానిక ఉత్పత్తి, ఆవిష్కరణ, ఎగుమతులు, ఉపాధిని ప్రోత్సహించడం ద్వారా ఈ పథకం భారత ఆర్థిక వృద్ధిని బలోపేతం చేసి దేశాన్ని ఆత్మనిర్భర్ భారత్ లక్ష్యానికి మరింత దగ్గర చేసింది.

14 రంగాలు… ఆత్మనిర్భర్ భారత్!

ఈ పథకం పరిధిలోని 14 రంగాలలో ఎలక్ట్రానిక్స్ రంగం అత్యుత్తమ ఫలితాలు చూపింది. ముఖ్యంగా మొబైల్ ఫోన్ తయారీలో భారత్ ప్రపంచంలో రెండవ అతిపెద్ద మొబైల్ ఫోన్ తయారీ దేశంగా మారింది. 2024-25లో ఎగుమతులు రూ.1.5 లక్షల కోట్లను దాటాయి. ఆపిల్, శామ్సంగ్ వంటి కంపెనీలు భారతదేశంలో తమ ఉత్పత్తిని గణనీయంగా విస్తరించాయి.

ఔషధ రంగం కూడా బల్క్ డ్రగ్స్, వైద్య పరికరాల దేశీయ ఉత్పత్తిని పెంచి, దిగుమతులపై ఆధారాన్ని తగ్గించడం ద్వారా మంచి విజయాలు చూపింది. ఆటోమొబైల్, ఆటో భాగాల రంగం ఎలక్ట్రిక్ వాహనాల తయారీ, ఆధునిక ఆటోమోటివ్ సాంకేతికత పెట్టుబడుల పెరుగుదల కారణంగా వేగంగా అభివృద్ధి చెందింది.

టెలికాం రంగం దేశీయంగా టెలికాం పరికరాల ఉత్పత్తిలో విజయాన్ని సాధించి, భారత్ దిగుమతులను తగ్గించడంలో, డిజిటల్ మౌలిక సదుపాయాలను బలోపేతం చేయడంలో సహాయపడింది. ఫుడ్ ప్రాసెసింగ్ రంగం ప్రాసెస్డ్ ఆహార పదార్థాల ఎగుమతులను పెంచి గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఉపాధిని సృష్టించింది.

వస్త్ర రంగం, ముఖ్యంగా టెక్నికల్ టెక్స్టైల్స్, కొత్త పెట్టుబడులను ఆకర్షించి ఎగుమతి పోటీతత్వాన్ని మెరుగుపరిచింది. సౌర ప్యానెల్ (పీవీ) మాడ్యూల్ తయారీ కూడా ఈ పథకం కింద వేగంగా విస్తరించి పునరుత్పాదక శక్తి లక్ష్యాలకు తోడ్పడుతున్నాయి.

ఉత్పత్తి అనుసంధాన ప్రోత్సాహక పథకం (పీఎల్ఐ) గణనీయమైన విజయం సాధించినప్పటికీ, ఇది అనేక ప్రధాన సవాళ్లను కూడా ఎదుర్కొంటోంది. ముఖ్యమైన సవాళ్లలో ఒకటి అనేక రంగాల్లో అమలులో, ప్రాజెక్ట్ అనుమతుల్లో జాప్యం. సౌర తయారీ రంగంలో 2025 నాటికి లక్ష్యంగా పెట్టిన 65 గిగావాట్ (జీడబ్ల్యూ) సామర్థ్యంలో కేవలం సుమారు 31 జీడబ్ల్యూ మాత్రమే అమలులోకి వచ్చింది.

సెమీకండక్టర్లు, సౌర ప్యానెల్ (పీవీ), అధునాతన బ్యాటరీల వంటి రంగాల్లో అధిక మూలధన పెట్టుబడి అవసరాలు మరో సమస్యగా ఉన్నాయి. అనేక సంస్థలు ప్రోత్సాహకాలు పొందడానికి అవసరమైన కఠినమైన డొమెస్టిక్ వాల్యూ అడిషన్ (డీవీఏ) నిబంధనలను పాటించడంలో ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటున్నాయి.

ఆటోమొబైల్ ప్రోత్సాహక పథకంలో స్థానికీకరణ అవసరాల కారణంగా 84 అర్హత కలిగిన కంపెనీలలో కేవలం 16 కంపెనీలు మాత్రమే ప్రోత్సాహకాలకు అర్హత సాధించాయి. ఎలక్ట్రానిక్స్, సౌర తయారీ వంటి రంగాల్లో ముడి పదార్థాలు, భాగాల కోసం ముఖ్యంగా చైనాపై దిగుమతి ఆధారితత కొనసాగుతోంది.

తరచుగా మారే విధానాలు, వాణిజ్య విధాన అనిశ్చితి పెట్టుబడిదారుల విశ్వాసాన్ని కూడా ప్రభావితం చేస్తున్నాయి. సౌర ప్రోత్సాహక పథకం 2025 మధ్య నాటికి తన పాలిసిలికాన్ సామర్థ్య లక్ష్యంలో కేవలం 14 శాతం మాత్రమే సాధించింది. ఇది అప్‌స్ట్రీమ్ తయారీ వృద్ధి బలహీనంగా ఉందని సూచిస్తుంది.

ఉత్పత్తి అనుసంధాన ప్రోత్సాహక పథకాన్ని మరింత బలోపేతం చేయడానికి ప్రభుత్వం అనుమతి ప్రక్రియలను సరళీకరించి, పరిశ్రమలకు ప్రోత్సాహకాలను వేగంగా విడుదల చేయడం నిర్ధారించాలి. చిన్న సంస్థలు సరఫరా శృంఖలాల్లో పాల్గొని దేశీయ విలువ జోడింపును పెంచేందుకు చిన్న, మధ్య తరహా పరిశ్రమలకు (ఎంఎస్‌ఎంఈ) మరింత మద్దతు ఇవ్వాలి.

అధునాతన తయారీ రంగాల కోసం అత్యంత నైపుణ్యం కలిగిన శ్రామిక శక్తిని తయారు చేయడానికి ప్రభుత్వం నైపుణ్య అభివృద్ధి, సాంకేతిక శిక్షణలో మరింత పెట్టుబడి పెట్టాలి. పెట్టుబడిదారుల విశ్వాసాన్ని పెంచేందుకు స్థిరమైన వాణిజ్య విధానాలు, దీర్ఘకాలిక విధాన స్పష్టత అవసరం.

భారత పరిశ్రమల గ్లోబల్ పోటీ సామర్థ్యాన్ని పెంచడానికి పరిశోధన, ఆవిష్కరణ, సాంకేతిక బదిలీపై మరింత దృష్టి పెట్టాలి. క్రమం తప్పకుండా పర్యవేక్షణ, రంగాల వారీ పనితీరు సమీక్షలు సమస్యలను ముందుగానే గుర్తించి, ప్రోత్సాహక పథకం అమలును మెరుగుపరచడంలో సహాయపడతాయి. ఇలా చేయడం ద్వారా ఆత్మనిర్భర్ భారత్ లక్ష్యాలను సాధించవచ్చు.