middle-east-war-us-strikes-iran-jordan-base-attack-trump-14-day-air-campaign | పశ్చిమాసియాలో మళ్లీ క్షిపణుల మోత – యుద్ధం మరింత విస్తరించే ప్రమాదం
middle-east-war-us-strikes-iran-jordan-base-attack-trump-14-day-air-campaign | పశ్చిమాసియాలో మళ్లీ క్షిపణుల మోత – యుద్ధం మరింత విస్తరించే ప్రమాదం
- జోర్డాన్లో అమెరికా స్థావరంపై ఇరాన్ క్షిపణి దాడి
- ప్రతీకారంగా ఇరాన్పై అమెరికా వైమానిక దాడులు
- ఇరాక్లో అమెరికా-సౌదీ సంయుక్త ఆపరేషన్పై తీవ్ర విమర్శలు
- హోర్ముజ్ జలసంధిపై ఇరాన్ కొత్త డిమాండ్లు
- ట్రంప్ ముందున్న రెండు మార్గాలు.. పరిమిత దాడులా? లేక 14 రోజుల భారీ యుద్ధమా?
- కాల్పుల విరమణకు తెర.. మళ్లీ యుద్ధ మేఘాలు
జోర్డాన్లోని అమెరికా సైనిక స్థావరంపై ఇరాన్ క్షిపణి దాడి, ప్రతీకారంగా ఇరాన్పై అమెరికా వైమానిక దాడులు, ఇరాక్లో అమెరికా-సౌదీ సంయుక్త ఆపరేషన్, హోర్ముజ్ జలసంధిపై ఇరాన్ కొత్త డిమాండ్లు, 14 రోజుల భారీ దాడుల ప్రణాళికపై ట్రంప్ పరిశీలనతో పశ్చిమాసియాలో మళ్లీ యుద్ధ మేఘాలు కమ్ముకున్నాయి. ఈ సంక్షోభం భారత్తో పాటు ప్రపంచంపై చూపే ప్రభావం… ప్రత్యేక విశ్లేషణ.
middle-east-war-us-strikes-iran-jordan-base-attack-trump-14-day-air-campaign | ఆంధ్రప్రభ వెబ్, అంతర్జాతీయ ప్రతినిధి : పశ్చిమాసియాలో కొద్దిరోజుల క్రితం ప్రకటించిన కాల్పుల విరమణ ప్రపంచానికి కొంత ఊరటనిచ్చింది. ఇరాన్-అమెరికా మధ్య ఉద్రిక్తతలు తగ్గుతాయని, ప్రాంతంలో శాంతి నెలకొంటుందని అంతర్జాతీయ సమాజం భావించింది. కానీ ఆ ఆశలు ఎక్కువకాలం నిలవలేదు. కాల్పుల విరమణ తర్వాత రెండ్రోజులు గడవకముందే మళ్లీ క్షిపణుల మోత మొదలైంది. వరుస దాడులు, ప్రతిదాడులతో పశ్చిమాసియా మరోసారి యుద్ధ వాతావరణంలోకి జారుకుంది.
ఇరాక్లో అమెరికా-సౌదీ దాడులు.. కొత్త ఉద్రిక్తతకు నాంది
మొదటగా ఇరాక్లోని పాపులర్ మొబిలైజేషన్ ఫోర్సెస్ (PMF) స్థావరాలపై అమెరికా, సౌదీ అరేబియా సంయుక్తంగా వైమానిక దాడులు జరిపాయి. అమెరికా ప్రకారం, ఈ స్థావరాల నుంచే తమ సైనిక స్థావరాలు, సౌదీ ఇంధన కేంద్రాలపై దాడుల ప్రణాళికలు జరుగుతున్నాయని పేర్కొంది.
అయితే ఈ దాడుల్లో కనీసం 20 మంది పీఎంఎఫ్ యోధులు మరణించగా, మరో 32 మంది గాయపడ్డారు. అంతేకాకుండా నలుగురు ఇరానియన్ సైనిక సలహాదారులు కూడా మరణించినట్లు ఇరాన్ మీడియా వెల్లడించింది. ఈ పరిణామాలను ఇరాక్ ప్రభుత్వం తీవ్రంగా ఖండిస్తూ, తమ దేశ సార్వభౌమాధికారానికి భంగం కలిగించారని ఆరోపించింది.
జోర్డాన్లో అమెరికా స్థావరంపై ఇరాన్ క్షిపణి దాడి
ఇరాక్ దాడుల తర్వాత కొన్ని గంటల్లోనే ఇరాన్ ప్రతీకార చర్యలకు దిగింది. జోర్డాన్లోని అమెరికా సైనిక స్థావరాన్ని లక్ష్యంగా చేసుకుని బాలిస్టిక్ క్షిపణులను ప్రయోగించింది. అయితే ఆ క్షిపణులను గాల్లోనే అడ్డుకుని కూల్చివేసినట్లు జోర్డాన్ సైన్యం ప్రకటించింది. ఈ దాడుల్లో ప్రాణనష్టం, ఆస్తినష్టం జరగలేదని తెలిపింది. అయినప్పటికీ ఈ పరిణామం అమెరికా-ఇరాన్ సంబంధాలను మరింత ఉద్రిక్తం చేసింది.
అమెరికా సైనిక స్థావరం జోర్డాన్ ఈశాన్య ప్రాంతంలో, సిరియా-ఇరాక్ సరిహద్దులకు సమీపంలో ఉన్నట్లు సమాచారం. ఈ ప్రాంతం అమెరికా దళాలకు వ్యూహాత్మకంగా చాలా కీలకం. ఇరాక్, సిరియాలో పనిచేస్తున్న అమెరికా బలగాలకు ఇది ఒక ముఖ్యమైన లాజిస్టిక్స్ మరియు రక్షణ కేంద్రంగా పరిగణించబడుతుంది. సిరియా-ఇరాక్ సరిహద్దులకు సమీపంలోని జోర్డాన్లో ఉన్న అమెరికా సైనిక స్థావరాన్ని లక్ష్యంగా చేసుకుని ఇరాన్ బాలిస్టిక్ క్షిపణులను ప్రయోగించింది. ఇరాన్ క్షిపణి దాడి ప్రాంతీయ ఉద్రిక్తతలను మరింత పెంచింది.
అమెరికా ప్రతీకారం.. ఇరాన్లో ఐదు ప్రాంతాలపై దాడులు
ఇరాన్ దాడికి ప్రతిస్పందనగా అమెరికా వెంటనే వైమానిక దాడులు ప్రారంభించింది. ఇరాన్లోని ఖెష్మ్, కిష్, బందర్ అబ్బాస్, అబాదాన్, బుషెహర్ ప్రాంతాల్లో భారీ పేలుళ్లు సంభవించినట్లు సమాచారం. అమెరికా సెంట్రల్ కమాండ్ ఈ దాడులను ధ్రువీకరించింది. అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ కూడా తీవ్ర హెచ్చరికలు జారీ చేస్తూ, “వాళ్లు దాడి చేశారు.. ఇప్పుడు మా వంతు వచ్చింది. ఇరాన్ ఊహించని రీతిలో దెబ్బతింటుంది” అని ప్రకటించడం ఉద్రిక్తతను మరింత పెంచింది.
14 రోజుల భారీ యుద్ధ ప్రణాళికపై ట్రంప్ పరిశీలన
అమెరికా మీడియా కథనాల ప్రకారం, అమెరికా సెంట్రల్ కమాండ్ అధిపతి అడ్మిరల్ బ్రాడ్ కూపర్ రూపొందించిన ప్రత్యేక యుద్ధ ప్రణాళికను ట్రంప్ పరిశీలిస్తున్నారు. ఈ ప్రణాళికలో భాగంగా 10 నుంచి 14 రోజుల పాటు నిరంతర వైమానిక దాడులు నిర్వహించి ఇరాన్ క్షిపణి వ్యవస్థను పూర్తిగా నిర్వీర్యం చేయాలన్న ప్రతిపాదన ఉంది. దీనిని సైనిక వర్గాల్లో “గో బిగ్” వ్యూహంగా అభివర్ణిస్తున్నారు. అయితే మరోవైపు పరిమిత స్థాయి దాడులు నిర్వహించి, అనంతరం దౌత్య చర్చలకు అవకాశం కల్పించే ప్రత్యామ్నాయాన్ని కూడా అమెరికా పరిశీలిస్తున్నట్లు తెలుస్తోంది.
హోర్ముజ్ జలసంధిపై ఇరాన్ కొత్త డిమాండ్
ప్రపంచ చమురు సరఫరాలో అత్యంత కీలకమైన హోర్ముజ్ జలసంధి మరోసారి వివాదానికి కేంద్రంగా మారింది. ఈ మార్గంలో నౌకల రాకపోకలను విభజించాలన్న ఒమాన్ ప్రతిపాదనను ఇరాన్ తిరస్కరించింది. బదులుగా వచ్చే నౌకల మార్గంపై పూర్తి నియంత్రణ, వెళ్లే మార్గంపై పాక్షిక నియంత్రణ తమకే ఉండాలని డిమాండ్ చేసింది.
ఈ డిమాండ్ అంగీకరించకపోతే అంతర్జాతీయ చమురు రవాణాపై ప్రభావం పడే అవకాశం ఉందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.
ప్రజలకు ఇరాన్ అధ్యక్షుడి పిలుపు
ఉద్రిక్తతల మధ్య ఇరాన్ అధ్యక్షుడు మసూద్ పెజెష్కియన్ దేశ ప్రజలను ఉద్దేశించి “శత్రువును ధైర్యంగా ఎదుర్కొండి.. దేశ రక్షణ కోసం ఐక్యంగా నిలబడండి” అని పిలుపునిచ్చారు. ఈ ప్రకటన ద్వారా ప్రభుత్వం ప్రజల్లో జాతీయ భావాన్ని పెంపొందించే ప్రయత్నం చేస్తున్నట్లు రాజకీయ విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
విస్తరిస్తున్న ప్రాంతీయ సంక్షోభం
ఇరాన్-అమెరికా ఘర్షణ ఇప్పుడు రెండు దేశాల మధ్య మాత్రమే పరిమితం కావడం లేదు. ఇరాక్, జోర్డాన్, సౌదీ అరేబియా, గాజా, ఇజ్రాయెల్, ఒమాన్ వంటి దేశాలు ప్రత్యక్షంగా లేదా పరోక్షంగా ఈ సంక్షోభంలో భాగమవుతున్నాయి. గాజాలో కాల్పుల విరమణ అమల్లో ఉన్నప్పటికీ ఇజ్రాయెల్ దాడులు కొనసాగుతుండగా, ఇరాక్లో అమెరికా చర్యలు, జోర్డాన్లో క్షిపణి దాడులు, హోర్ముజ్ వివాదం కలిసి మొత్తం పశ్చిమాసియాను అస్థిరత వైపు నెడుతున్నాయి.
భారత్పై ప్రభావం ఏమిటి?
పశ్చిమాసియాలో యుద్ధం ముదిరితే భారత్పై కూడా ప్రత్యక్ష, పరోక్ష ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంది. హోర్ముజ్ జలసంధి ద్వారా భారత్ దిగుమతి చేసుకునే ముడి చమురుకు అంతరాయం కలగవచ్చు. అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో ముడి చమురు ధరలు పెరిగే అవకాశం ఉంది. పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలపై ఒత్తిడి పెరగవచ్చు. పశ్చిమాసియాలో పనిచేస్తున్న లక్షలాది భారతీయుల భద్రతపై ఆందోళనలు నెలకొనవచ్చు. ప్రపంచ వాణిజ్య మార్గాల్లో అంతరాయం ఏర్పడితే భారత ఆర్థిక వ్యవస్థపై కూడా ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది.
అంతర్జాతీయ సమాజం ఆందోళన
ఐక్యరాజ్యసమితి, యూరోపియన్ దేశాలు, గల్ఫ్ ప్రాంత దేశాలు పరిస్థితిని నిశితంగా గమనిస్తున్నాయి. ఉద్రిక్తతలు మరింత పెరిగితే ఇది కేవలం అమెరికా-ఇరాన్ ఘర్షణగానే కాకుండా, మొత్తం పశ్చిమాసియాను చుట్టుముట్టే ప్రాంతీయ యుద్ధంగా మారే ప్రమాదం ఉందని అంతర్జాతీయ విశ్లేషకులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ఇకపై అమెరికా చేపట్టే చర్యలు, ఇరాన్ ప్రతిస్పందన, అంతర్జాతీయ దౌత్య ప్రయత్నాలే ఈ సంక్షోభం యుద్ధంగా మారుతుందా? లేక మళ్లీ చర్చల బాట పడుతుందా? అన్న ప్రశ్నకు సమాధానం చెప్పనున్నాయి.
