నిద్రపోయే ముందు మొబైల్ చూడటం నిజంగానే ప్రమాదమా?

రాత్రివేళ ఎక్కువసేపు స్క్రీన్ చూడడం వల్ల….

రాత్రి 10 గంటలు. “ఇంకో ఐదు నిమిషాలు చూసి పడుకుందాం” అనుకుంటారు. ఫోన్ చేతిలోకి తీసుకుంటారు. సోషల్ మీడియా ఓపెన్ చేస్తారు. ఒక వీడియో… ఇంకో వీడియో… ఓ మెసేజ్… ఇంకో రీల్… తెలియకుండానే గంట గడిచిపోతుంది. చివరకు కళ్లు మూసుకునే సరికి రాత్రి 12 దాటిపోతుంది.

ఇది ఇప్పుడు చాలా ఇళ్లలో కనిపించే దృశ్యం.

అయితే ప్రశ్న ఒక్కటే. నిద్రపోయే ముందు మొబైల్ చూడటం నిజంగానే ప్రమాదమా? లేక పెద్దలు చెప్పే మరో అలవాటేనా?

వైద్య నిపుణులు, నిద్రపై పరిశోధనలు చేసిన సంస్థలు చెబుతున్న సమాధానం ఏమిటంటే… సమస్య కేవలం మొబైల్ కాదు. దాన్ని ఎలా, ఎంతసేపు, ఏ కంటెంట్ కోసం వాడుతున్నామన్నదే అసలు విషయం. రాత్రివేళ ఎక్కువసేపు స్క్రీన్ చూడడం వల్ల నిద్ర నాణ్యత దెబ్బతినే అవకాశం ఉందని పలు అధ్యయనాలు సూచిస్తున్నాయి.

నిద్ర ఎందుకు ఆలస్యమవుతోంది?

మన శరీరంలో నిద్రకు సంబంధించిన ఒక సహజ జీవ గడియారం ఉంటుంది. చీకటి పడిన తర్వాత మెలటోనిన్ అనే హార్మోన్ విడుదలై శరీరానికి “ఇప్పుడు విశ్రాంతి తీసుకునే సమయం” అని సంకేతం ఇస్తుంది.

కానీ పడుకునే ముందు ఎక్కువసేపు ప్రకాశవంతమైన మొబైల్ స్క్రీన్ చూస్తే, ముఖ్యంగా ఉత్తేజపరిచే వీడియోలు, వార్తలు, గేమ్స్ లేదా సోషల్ మీడియా కంటెంట్ చూస్తే, మెదడు ఇంకా మెలకువలోనే ఉండాలని భావించే అవకాశం ఉంది. ఫలితంగా నిద్ర ఆలస్యమవడం లేదా గాఢ నిద్ర తగ్గడం జరగవచ్చు.

నిద్రపోయినా… విశ్రాంతి దొరకకపోవచ్చు

చాలామంది “నాకు ఏడు గంటలు నిద్రపోయాను” అంటారు. కానీ లేచిన వెంటనే అలసటగా అనిపిస్తుంది.

కారణం… నిద్ర నాణ్యత.

రాత్రి తరచూ మేల్కొనడం, గాఢ నిద్ర దశలు తగ్గిపోవడం, ఉదయం ఫ్రెష్‌గా అనిపించకపోవడం వంటి సమస్యలు స్క్రీన్ అలవాటుతో సంబంధం ఉండవచ్చని నిద్ర నిపుణులు చెబుతున్నారు. ముఖ్యంగా పడుకునే ముందు ఒత్తిడిని పెంచే కంటెంట్ చూస్తే మెదడు ప్రశాంత స్థితిలోకి వెళ్లడానికి ఎక్కువ సమయం పట్టొచ్చు.

కళ్లకు ఏం జరుగుతుంది?

మొబైల్ ఎక్కువసేపు చూస్తే చాలామందికి కనిపించే సమస్యలు:

• కళ్లు పొడిబారడం
• మంటగా అనిపించడం
• తలనొప్పి
• మసకగా కనిపించడం
• కళ్ల అలసట

ఇవన్నీ కలిపి డిజిటల్ ఐ స్ట్రెయిన్ అని పిలుస్తారు. దీనికి ప్రధాన కారణం స్క్రీన్‌ను ఎక్కువసేపు రెప్పవేయకుండా చూడటం, దగ్గర దూరంలోనే ఎక్కువసేపు దృష్టి నిలిపి ఉంచడం. ఇది నేరుగా కంటి శాశ్వత నష్టాన్ని కలిగిస్తుందని స్పష్టమైన ఆధారాలు లేవు, కానీ కంటి అలసట మాత్రం పెరగొచ్చు.

మెదడుపై ప్రభావం?

నిద్ర అనేది కేవలం శరీరానికి విశ్రాంతి కాదు. మెదడు కూడా ఆ సమయంలో జ్ఞాపకాలను క్రమబద్ధీకరిస్తుంది, సమాచారాన్ని ప్రాసెస్ చేస్తుంది.

తగిన నిద్ర లేకపోతే…

• ఏకాగ్రత తగ్గవచ్చు.
• చిరాకు పెరగవచ్చు.
• నిర్ణయాలు తీసుకునే సామర్థ్యం ప్రభావితమవచ్చు.
• మరుసటి రోజు పనిలో ఉత్సాహం తగ్గొచ్చు.

ఒక్క రాత్రి నిద్ర సరిగా లేకపోయినా అలసట, ఏకాగ్రత లోపం కనిపించవచ్చని అమెరికన్ అకాడమీ ఆఫ్ స్లీప్ మెడిసిన్ పేర్కొంటోంది. దీర్ఘకాలంగా నిద్రలేమి కొనసాగితే ఇతర ఆరోగ్య సమస్యల ప్రమాదం కూడా పెరగవచ్చు.

బ్లూ లైట్ గ్లాసెస్ వాడితే సమస్య పోతుందా?

ఇక్కడ ఒక అపోహను కూడా గుర్తుంచుకోవాలి.

చాలామంది బ్లూ లైట్ గ్లాసెస్ పెట్టుకుంటే అన్ని సమస్యలు పోతాయని భావిస్తారు. కానీ ఇప్పటివరకు అందుబాటులో ఉన్న పరిశోధనల ప్రకారం, అలాంటి కళ్లజోడు కంటి అలసటను లేదా నిద్ర సమస్యలను గణనీయంగా తగ్గిస్తుందని చెప్పడానికి బలమైన ఆధారాలు లేవు.

అయితే ఏం చేయాలి?

నిద్ర నిపుణులు సూచిస్తున్న కొన్ని అలవాట్లు ఇవి:

• పడుకునే 30–60 నిమిషాల ముందు మొబైల్, ట్యాబ్, ల్యాప్‌టాప్ వినియోగాన్ని తగ్గించండి.
• పడకగదిలో ఫోన్ నోటిఫికేషన్లు ఆఫ్ చేయండి.
• చివరి అరగంటను పుస్తకం చదవడం, ధ్యానం, ప్రశాంతమైన సంగీతం వినడం వంటి అలవాట్లకు కేటాయించండి.
• ప్రతిరోజూ ఒకే సమయానికి నిద్రపోయే అలవాటు చేసుకోండి.

మొబైల్ శత్రువు కాదు. అది మన జీవితంలో అవసరమైన సాధనం. కానీ రాత్రి నిద్రకు ముందు అది మన విశ్రాంతిని దొంగిలించే అలవాటుగా మారితే మాత్రం జాగ్రత్త అవసరం.

ప్రతిరోజూ పడుకునే ముందు అరగంట ఫోన్‌కు దూరంగా ఉండడం చిన్న మార్పులా అనిపించొచ్చు. కానీ అదే మార్పు మంచి నిద్రకు, ప్రశాంతమైన మనసుకు, మరుసటి రోజు ఉత్సాహానికి పెద్ద కారణం కావచ్చు.