ఏలూరుకు జీవనాడి… నేడు జ్ఞాపకాల మిల్లు

ఏలూరుకు జీవనాడి… నేడు జ్ఞాపకాల మిల్లు

వేల కుటుంబాలకు అన్నం పెట్టిన జూట్ మిల్ ఇప్పుడు మైలురాయిగా మిగిలింది
గోగునార రైతు నుంచి గన్నీ బ్యాగ్ కార్మికుడి వరకు వేల మందికి ఉపాధి
ప్లాస్టిక్ దెబ్బతో చరిత్ర కమ్మేసిన పరిశ్రమ

ఏలూరు, ఆంధ్రప్రభ : ఏలూరు జిల్లా పారిశ్రామిక చరిత్రలో ఒకప్పుడు గర్వకారణంగా నిలిచిన జూట్ మిల్ నేడు కేవలం ఓ జ్ఞాపక చిహ్నంగా మిగిలిపోయింది. వేలాది కుటుంబాలకు ఉపాధి కల్పించి జిల్లా ఆర్థిక వ్యవస్థకు జీవనాడిగా నిలిచిన ఈ మిల్ మూతపడటంతో ఒక యుగానికి ముగింపు పలికినట్టైంది.

ఒకప్పుడు మిల్లు సైరన్ మోగితే పరిసర గ్రామాలన్నీ కదిలేవి. కార్మికుల పరుగులు, లారీలు, గన్నీ సంచుల రవాణాతో ఆ ప్రాంతం కళకళలాడేది. నేడు అదే ప్రదేశం నిశ్శబ్దానికి నిలయమైంది.

1905లో స్వాతంత్ర్య సమరయోధులు గారపాటి సత్యనారాయణ, మెట్లపూడి రామారావు తదితరులు దేశీయ పరిశ్రమల అభివృద్ధి లక్ష్యంతో ఈ జూట్ మిల్ స్థాపనకు కృషి చేశారు. స్వదేశీ ఉద్యమ స్ఫూర్తితో రూపుదిద్దుకున్న ఈ పరిశ్రమ, రైతు నుంచి కార్మికుడి వరకు అనేక వర్గాల జీవితాలను ప్రభావితం చేసింది.

ఒక దశలో ఈ మిల్‌లో ప్రత్యక్షంగా దాదాపు 7 వేల మంది కార్మికులు పనిచేసేవారని స్థానికులు చెబుతున్నారు. రవాణా, చిన్న వ్యాపారాలు, గోగునార సరఫరా వంటి అనుబంధ రంగాల్లో వేలాది మంది ఆధారపడ్డారు. ప్రతి నెలా దాదాపు రూ.6 కోట్ల వరకు వేతనాల చెల్లింపులు జరిగేవని సమాచారం.

జూట్ మిల్ చుట్టూ కార్మిక కాలనీలు, మార్కెట్లు, పాఠశాలలు, చిన్న వ్యాపారాలు అభివృద్ధి చెందాయి. ఒకప్పుడు ఇది ఏలూరు ప్రాంత ఆర్థిక వ్యవస్థను నడిపించిన కీలక కేంద్రంగా నిలిచింది.

కాలక్రమేణా గోగునారకు గిట్టుబాటు ధరలు లేకపోవడం, ముడిసరుకు కొరత పరిశ్రమపై ప్రభావం చూపింది. మరోవైపు గన్నీ బ్యాగుల స్థానంలో ప్లాస్టిక్ వినియోగం పెరగడం జూట్ ఉత్పత్తుల డిమాండ్ తగ్గడానికి ప్రధాన కారణంగా మారింది.

మిల్ మూతపడటంతో వేలాది కార్మిక కుటుంబాలు ఉపాధి కోల్పోయాయి. చాలామంది వలస వెళ్లగా, ఇంకొందరు చిన్న పనులతో జీవనం కొనసాగిస్తున్నారు. “మిల్లు పని ఉన్నప్పుడు ఇల్లు పండుగలా ఉండేది” అని మాజీ కార్మికులు ఆవేదన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.

ప్లాస్టిక్ వినియోగం పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో పర్యావరణ అనుకూలమైన జూట్ ఉత్పత్తులకు మళ్లీ ప్రాధాన్యం పెరుగుతోందని నిపుణులు చెబుతున్నారు. ప్రభుత్వ చొరవతో ఈ చారిత్రక పరిశ్రమను పునరుద్ధరించే అవకాశం ఉందని స్థానికులు ఆశాభావం వ్యక్తం చేస్తున్నారు.

ఏలూరు జూట్ మిల్ కేవలం ఒక పరిశ్రమ కాదు… వేల కుటుంబాల జీవితం, జ్ఞాపకాలు, కష్టాలతో ముడిపడిన ఒక చరిత్ర.