26thaprileditorial | ఆర్థికాభివృద్ధిలో నీతి ఆయోగ్ ప్రాధాన్యం
26thaprileditorial | ఆర్థికాభివృద్ధిలో నీతి ఆయోగ్ ప్రాధాన్యం
26thaprileditorial | ప్రణాళికా సంఘం నుంచి నీతి ఆయోగ్ వరకు మార్పు
విధాన రూపకల్పనలో నీతి ఆయోగ్ పాత్ర
కొత్త ఉపాధ్యక్షుని నియామక ప్రాధాన్యం
పాలక మండలి నిర్మాణం మరియు సభ్యులు
ఈ-గవర్నెన్స్లో బ్లాక్చెయిన్ వినియోగం
26thaprileditorial | కేంద్ర ప్రణాళికా సంఘం స్థానంలో నీతి ఆయోగ్ను ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ 2015 జనవరిలో ఏర్పాటు చేశారు. దీనికి కొత్త రూపు ఇవ్వడం కోసం ఈ సంస్థకు కొత్త ఉపాధ్యక్షుణ్ణి నియమించారు. ఇది ప్రణాళికా మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలో పని చేస్తుంది. ఇది భారత ప్రభుత్వ అగ్రశ్రేణి విధాన రూపకల్పన సంస్థ.
ప్రజల ఆకాంక్షలు, అవసరాలను ఎప్పటికప్పుడు తెలుసుకుని మరింత మెరుగైన రీతిలో కార్యక్రమాలను రూపుదిద్దడం కోసం దీనిని ఏర్పాటు చేశారు. స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన తర్వాత తొలి ప్రధాని పండిట్ జవహర్లాల్ నెహ్రూ జాతీయ ప్రణాళికా సంఘాన్ని ఏర్పాటు చేశారు. రాష్ట్రాల వార్షిక బడ్జెట్లపై రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలతో చర్చించి ఖరారు చేయడం వంటి పనులను గతంలో ప్రణాళికా సంఘం చేసేది. ఇప్పుడు ఆ బాధ్యతలను నీతి ఆయోగ్ నిర్వహిస్తోంది.
గ్రామ స్థాయిలో విశ్వసనీయ వ్యూహాలను రూపొందించడం, జాతీయ భద్రతా విధానాలను సమన్వయం చేయడం వంటి కార్యక్రమాలను నీతి ఆయోగ్ పర్యవేక్షిస్తుంది. నీతి ఆయోగ్ విధాన రూపకల్పన సంస్థగా పని చేస్తుంది. నీతి ఆయోగ్ పని తీరుపై ఇప్పటివరకు పెద్దగా విమర్శలు రాలేదు. అయితే, ఎప్పటికప్పుడు విధాన పరమైన అంశాలను సమీక్షించుకుని, మెరుగైన రీతిలో వాటిని తీర్చిదిద్దుకోవడం కోసం నీతి ఆయోగ్ను ఏర్పాటు చేశారు.
సమర్థ ప్రణాళికతోనే దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థ బలంగా ఉంటుంది. నీతి ఆయోగ్లో చర్చించే ప్రతి అంశాన్ని ఈ సంస్థ చైర్మన్ అయిన ప్రధానమంత్రి పర్యవేక్షిస్తారు. నీతి ఆయోగ్ను తెలుగులో “భారత్ పరివర్తనకు జాతీయ సంస్థ” అని పిలుస్తారు.
నీతి ఆయోగ్ తొలి ఉపాధ్యక్షునిగా అరవింద్ పనగారియా నియమితులయ్యారు. ఆ తర్వాత రాజీవ్ కుమార్, ఆపై సుమన్ కె. బేరీ నియమితులయ్యారు. వారి తర్వాత ప్రస్తుతం అశోక్ లాహిరీని ప్రభుత్వం నియమించింది. వీరంతా ఆర్థిక శాస్త్రంలో నిపుణులు. అశోక్ లాహిరీ బెంగాల్కు చెందినవారు. బెంగాల్ అసెంబ్లీకి రెండవ దశ పోలింగ్ ఈ నెల 29వ తేదీన జరగనుంది. ఈ కీలక సమయంలో బెంగాల్కు చెందిన అధికారిని నీతి ఆయోగ్ ఉపాధ్యక్షునిగా ప్రధాని నియమించడం ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది.
నీతి ఆయోగ్ కార్యక్రమాల్లో ముఖ్యమైనవి ఉద్యోగ కల్పన, పారిశ్రామిక రంగానికి సంబంధించిన విధాన రూపకల్పన, ప్రణాళికా రంగానికి సంబంధించిన విధానాల రూపకల్పన. ఈ రంగాల్లో నీతి ఆయోగ్ ప్రముఖ పాత్ర వహిస్తోంది. నీతి ఆయోగ్ పాలక మండలిలో అన్ని రాష్ట్రాల ముఖ్యమంత్రులు, కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాల లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్లు తదితరులు ఎక్స్ ఆఫిషియో సభ్యులుగా వ్యవహరిస్తారు. పూర్తి స్థాయి సభ్యులుగా డీఆర్డీఓ మాజీ చైర్మన్ వికె సరస్వత్, చీఫ్ ఎగ్జిక్యూటివ్ ఆఫీసర్గా బీవీఆర్ సుబ్రహ్మణ్యం వ్యవహరిస్తున్నారు.
ఎక్స్ ఆఫిషియో సభ్యులుగా కేంద్ర మంత్రులు అమిత్ షా, నిర్మలా సీతారామన్, నితిన్ గడ్కరీ, రాజ్నాథ్ సింగ్ తదితరులు వ్యవహరిస్తున్నారు. నీతి ఆయోగ్ ఉనికిపై విమర్శలు వచ్చిన నేపథ్యంలో దీనిని మరింత పటిష్టం చేయడం కోసం అశోక్ లాహిరీని ఉపాధ్యక్షునిగా ప్రధానమంత్రి నియమించారు. నీతి ఆయోగ్ ఈ-గవర్నెన్స్లో బ్లాక్చెయిన్ వినియోగాన్ని పర్యవేక్షిస్తోంది.
