10thMaychintana | జ్ఞానం పెరిగేకొద్దీ పెరిగేది వినమ్రతే
10thMaychintana | జ్ఞానం పెరిగేకొద్దీ పెరిగేది వినమ్రతే
10thMaychintana | అహంకారాన్ని తొలగించే ఆత్మబలం వినయం
భక్తి మార్గంలో శరణాగతిగా మారే వినయం
సంబంధాలను కాపాడే ప్రేమ వంతెన
వినయం ఉన్నచోటే ప్రశాంతత, సమదృష్టి
10thMaychintana | వినయం అనేది మనిషి వ్యక్తిత్వాన్ని ఉన్నతంగా తీర్చిదిద్దే ఒక గొప్ప ఆభరణం. ఆధ్యాత్మిక పథంలో ప్రయాణించే సాధకుడికి ఉండవలసిన అత్యున్నత లక్షణం వినయం. సాధారణ ప్రపంచంలో వినయాన్ని ఒక మర్యాదగానో, సంస్కారంగానో చూస్తాం. కానీ ఆధ్యాత్మిక కోణంలో వినయం అనేది కేవలం ప్రవర్తన కాదు, అది ఒక లోతైన ‘స్థితి’. అహంకారం అనే పొరలు వీడి, ఆత్మ దర్శనానికి దారి తీసే ఒక వంతెన.
వినయం లేని విద్య వ్యర్థం. వినయం వల్లనే విజ్ఞానం పెరుగుతుంది, క్రొత్త విషయాలు తెలుస్తాయి. వినయశీలికి సమాజంలో గుర్తింపు, కీర్తి, మరియు మిత్రలాభం కలుగుతాయి. ఇది తరగని సంపదగా పరిగణించబడుతుంది. శ్రీరాముడు చక్రవర్తి కుమారుడైనా, విశ్వామిత్రుని వద్ద వినయంతో శిష్యరికం చేసి అస్త్రాలను పొందాడు. వినయం అంటే తనను తాను తక్కువ చేసుకోవడం కాదు, తన సామర్థ్యాన్ని గుర్తిస్తూనే గర్వపడకుండా ఉండటం.
ఆధ్యాత్మికతకు అతిపెద్ద శత్రువు అహం. “నేను” అనే భావన బలంగా ఉన్నంత కాలం పరమాత్మ చింతన కలగదు. వినయం అంటే మనల్ని మనం తక్కువ చేసుకోవడం కాదు, మనలోని ‘నేను’ అనే భ్రమను తొలగించుకోవడం. సాగరం లోతుకు వెళ్లే కొద్దీ నిశ్శబ్దం పెరుగుతుంది, అలాగే జ్ఞానం పెరిగేకొద్దీ మనిషిలో వినయం పెరుగుతుంది.
శాస్త్రాలు చెబుతున్నట్లు, నిజమైన విద్య మనిషికి వినయాన్ని ఇస్తుంది. చెట్టుకు పండ్లు ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు ఆ కొమ్మలు వినమ్రంగా నేల వైపు వంగుతాయి. అలాగే, సత్యం తెలిసిన వాడు, జ్ఞానవంతుడు లోకానికి తన గొప్పతనాన్ని చాటుకోడు. సముద్రమంత జ్ఞానం ముందు తాను ఒక బిందువునని గుర్తించి వినమ్రంగా ఉంటాడు. ఆ నిరహంకార స్థితిలోనే కొత్త విషయాలను స్వీకరించే శక్తి కలుగుతుంది.
నిజమైన వినయం కలిగిన వ్యక్తి ఈ లోకంలో ఎలా ఉంటాడంటే తామరాకు మీద నీటి బొట్టులా. అంటే అన్నిటిలోనూ ఉంటూనే, వేటికీ లొంగకుండా ఉండటం. లౌకిక విజయాలు పొందినప్పుడు గర్వపడకుండా, అపజయాలు ఎదురైనప్పుడు కుంగిపోకుండా ఉండటమే ఆధ్యాత్మిక వినయం. “సర్వం ఈశ్వరార్పణం” అనే భావన ఉన్నచోట అహంకారానికి తావుండదు.
భక్తి మార్గంలో వినయమే శరణాగతిగా మారుతుంది. ‘నేను ఏమీ చేయలేను, అంతా నీవే’ అని తనను తాను దైవానికి అప్పగించుకోవడమే అత్యున్నతమైన వినయం. నది సముద్రంలో కలిసేటప్పుడు తన ప్రత్యేక అస్తిత్వాన్ని వదులుకున్నట్లే, సాధకుడు తన అహాన్ని విడిచి అనంతమైన శక్తిలో ఐక్యం కావడానికి వినయం ఒక వంతెనలా పనిచేస్తుంది.
గర్వం లేని మనసులో అలజడి ఉండదు. ఇతరుల విమర్శలు బాధించవు. పరిస్థితులు ఎలా ఉన్నా, అది దైవేచ్ఛ అని అంగీకరించే గుణం పెరుగుతుంది. వినయం ఉన్నచోట ద్వేషం ఉండదు. అందరినీ సమానంగా చూసే సమదృష్టి అలవడుతుంది. వినయం అనేది బలహీనత కాదు, అది ఆత్మబలం. అహంకారపు శిఖరాల మీద జ్ఞాన వర్షం నిలవదు, అది వినయం అనే లోయల్లోనే నిలిచి అమృతంలా మారుతుంది. అందుకే, ఆధ్యాత్మికంగా ఎదగాలనుకునే వారు అలంకారాల కంటే ‘వినయం’ అనే ఆభరణాన్ని ధరించడం మిన్న. ‘వినయం లేని జ్ఞానం, సువాసన లేని పువ్వు వంటిది’. వినయం అంటే మనల్ని మనం తక్కువ చేసుకోవడం కాదు, మన ఎదుటివారిని గౌరవించడం. ఎంత ఎదిగినా ఒదిగి ఉండటమే నిజమైన వినయం.
‘విద్యా దదాతి వినయం’ అంటారు. అంటే నిజమైన విద్య మనిషికి వినయాన్ని ప్రసాదిస్తుంది. ఒక పండు ఉన్న కొమ్మ కిందకు వంగినట్లు, జ్ఞానం ఉన్నవాడు వినమ్రంగా ఉంటాడు. గొప్ప నాయకులు ఎప్పుడూ వినయంతోనే ఇతరుల మనసులను గెలుచుకుంటారు. ఇది అహంకారాన్ని దరిచేరనీయదు.
ఆధ్యాత్మిక మార్గంలో వినయం అనేది అహాన్ని తొలగించడానికి ఒక సాధనం. ప్రకృతిలో లేదా దైవం ముందు మనం చాలా అల్పమని గుర్తించడమే వినయానికి పునాది. వినయం వల్ల ఇతరుల నుండి గౌరవం లభిస్తుంది. కొత్త విషయాలను నేర్చుకోవాలనే జిజ్ఞాస పెరుగుతుంది. సంబంధ బాంధవ్యాలు బలపడతాయి. మనసు ప్రశాంతంగా ఉంటుంది.
వినమ్రంగా ఉన్న మనసు మాత్రమే గురువు నుండి లేదా ప్రకృతి నుండి జ్ఞానాన్ని గ్రహించగలదు. ఇది ఒక విద్యార్థిని విద్వాంసుడిగా మార్చే వంతెన. గర్వం ఎప్పుడైనా కూలిపోవచ్చు, కానీ వినయం అనే వంతెన మనిషిని ఎప్పుడూ పడనీయదు. ఈ వంతెనపై నడిచే వ్యక్తికి లోకం తనంతట తానుగా గౌరవపూర్వకంగా దారి ఇస్తుంది. గమ్యాన్ని చేరుకోవడమే కాదు, ప్రయాణమంతా ప్రశాంతంగా ఉండేలా చేస్తుంది.
మానవ సంబంధాలలో సంఘర్షణలు తలెత్తినప్పుడు, వాటిని సరి చేయడానికి వినయం ఒకే ఒక్క మార్గం. ఒకరి తప్పును క్షమించాలన్నా, మన తప్పును మనం ఒప్పుకోవాలన్నా వినయం ఉండాలి. ఇది విడిపోయిన మనసులను కలిపే ప్రేమ వంతెన. నదిని దాటడానికి వంతెన ఎంత అవసరమో, సంసార సాగరాన్ని దాటి పరమార్థాన్ని చేరుకోవడానికి వినయం అంత అవసరం. ఎంత ఎత్తుకు ఎదిగినా మన మూలాలను మర్చిపోకుండా, వినమ్రతతో జీవించడమే నిజమైన ఆధ్యాత్మిక సాధన. అది మనల్ని మనిషి నుండి మహర్షిగా మారుస్తుంది.
లోకంలో ఉంటూనే లోకంతో సంబంధం లేనట్లుగా, అంటే అంటీముట్టనట్టు జీవించడం ఒక గొప్ప ఆధ్యాత్మిక స్థితి. ఈ స్థితికి చేరుకోవడానికి వినయం తోడ్పడుతుంది. మన విజయాలను మన అహానికి ఆపాదించుకోకుండా, అవి దైవ ప్రసాదమని భావించినప్పుడు మనం సంకెళ్లు లేని స్వేచ్ఛా జీవులమవుతాము. ‘చెట్టు ఎంత ఎత్తుకు ఎదిగినా దాని వేళ్లు భూమిలోనే ఉన్నట్లు, మనిషి ఎంత స్థాయికి చేరినా తన మూలాలను, వినయాన్ని మర్చిపోకూడదు.
తరిగొప్పుల విఎల్లెన్ మూర్తి
8008577834
