Environment | ఒక్క ప్లాస్టిక్ సంచితో వేల ఏళ్ల ముప్పు!
Environment | ఒక్క ప్లాస్టిక్ సంచితో వేల ఏళ్ల ముప్పు!
ఒక్కసారి వాడి పడేసే ప్లాస్టిక్తో పర్యావరణానికి పెనుముప్పు..
గుడ్డ సంచి అలవాటు చేసుకుంటేనే ప్రకృతికి రక్షణ..
అవగాహన కల్పించేందుకే జూలై 3 ప్రత్యేక దినోత్సవం
నేడు అంతర్జాతీయ ప్లాస్టిక్ సంచుల వ్యతిరేక దినోత్సవం
Environment | ఆంధ్రప్రభ, వెబ్డెస్క్: మీరు చివరిసారిగా గుడ్డ సంచి తీసుకుని షాపింగ్కు ఎప్పుడు వెళ్లారు? గుర్తు లేకపోవచ్చు. ఎందుకంటే ఇప్పుడు ప్రతి దుకాణంలో ప్లాస్టిక్ సంచి అందుబాటులో ఉండటంతో మనం దానికే అలవాటు పడిపోయాం. అయితే ఆ ఒక్క ప్లాస్టిక్ సంచే ప్రకృతిపై ఎంతటి భారాన్ని మోపుతోందో చాలామంది ఆలోచించరు. నేడు ప్రపంచవ్యాప్తంగా పెరుగుతున్న ప్లాస్టిక్ కాలుష్యానికి ప్రధాన కారణాల్లో సింగిల్ యూజ్ ప్లాస్టిక్ సంచులే ఒకటి. వాటి వినియోగాన్ని తగ్గించాలనే సందేశంతో జూలై 3న అంతర్జాతీయ ప్లాస్టిక్ సంచుల వ్యతిరేక దినోత్సవాన్ని (International Plastic Bag Free Day) నిర్వహిస్తున్నారు.
ఎందుకు ఈ ప్రత్యేక దినోత్సవం?
ఒక్కసారి మాత్రమే ఉపయోగించే ప్లాస్టిక్ సంచుల వినియోగాన్ని తగ్గించడం, వాటికి బదులుగా పర్యావరణ హిత ప్రత్యామ్నాయాలను ప్రోత్సహించడం ఈ దినోత్సవం ప్రధాన లక్ష్యం. 2008లో పర్యావరణ సంస్థల ఆధ్వర్యంలో ఈ కార్యక్రమానికి శ్రీకారం చుట్టారు. ప్రస్తుతం ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రభుత్వాలు, స్వచ్ఛంద సంస్థలు, విద్యాసంస్థలు, పర్యావరణ కార్యకర్తలు కలిసి ప్లాస్టిక్ వ్యతిరేక అవగాహన కార్యక్రమాలు, ర్యాలీలు, పరిశుభ్రత కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తున్నాయి.
వాడుతున్నాం.. ప్రమాదాన్ని పెంచుతున్నాం
ఉదయం పాల ప్యాకెట్ నుంచి సాయంత్రం కూరగాయల కొనుగోలు వరకు ప్లాస్టిక్ మన దైనందిన జీవితంలో భాగమైపోయింది. షాపింగ్కు వెళ్లేటప్పుడు గుడ్డ సంచి తీసుకెళ్లడం మానేసి, ప్రతి వస్తువుకూ కొత్త ప్లాస్టిక్ కవర్ తీసుకోవడం అలవాటుగా మారింది. రోజూ కోట్ల సంఖ్యలో వినియోగిస్తున్న ఈ సంచుల్లో ఎక్కువ భాగం ఒక్కసారి మాత్రమే ఉపయోగించి చెత్తలో పడేస్తున్నారు. దీంతో సింగిల్ యూజ్ ప్లాస్టిక్ వ్యర్థాలు రోజురోజుకూ పేరుకుపోతున్నాయి.
వేల ఏళ్లపాటు కరగని ప్లాస్టిక్
పర్యావరణ నిపుణుల ప్రకారం, సాధారణ ప్లాస్టిక్ సంచులు పూర్తిగా కరిగిపోవడానికి 100 నుంచి 500 సంవత్సరాలు, కొన్ని రకాల సింగిల్ యూజ్ ప్లాస్టిక్ పదార్థాలు వెయ్యి సంవత్సరాల వరకు పడుతుంది. ప్లాస్టిక్ బాటిళ్లు పూర్తిగా విచ్ఛిన్నం కావడానికి సుమారు 450 సంవత్సరాలు పడుతుందని అంచనా. ఈ కాలమంతా అవి నేలలో, నీటిలో అలాగే ఉండి ప్రకృతిని కలుషితం చేస్తూనే ఉంటాయి.
మైక్రోప్లాస్టిక్.. కొత్త ప్రమాదం
ప్లాస్టిక్ పూర్తిగా కరగకపోయినా, చిన్నచిన్న కణాలుగా విడిపోయి మైక్రోప్లాస్టిక్ రూపంలో మారుతుంది. ఈ కణాలు నదులు, సముద్రాలు, తాగునీటిలో కలుస్తాయి. సముద్ర జీవులు వాటిని ఆహారంగా భావించి మింగేస్తాయి. చివరికి అదే ఆహార గొలుసు ద్వారా మానవ శరీరంలోకి చేరుతోంది. ఇటీవలి పరిశోధనల్లో మానవ రక్తం, ఊపిరితిత్తులు, గర్భాశయం, ప్లాసెంటా వంటి అవయవాల్లో కూడా మైక్రోప్లాస్టిక్ కణాలు గుర్తించినట్లు శాస్త్రవేత్తలు వెల్లడించారు. దీంతో దీర్ఘకాలంలో ఆరోగ్యంపై ఎలాంటి ప్రభావం ఉంటుందనే అంశంపై ప్రపంచవ్యాప్తంగా పరిశోధనలు కొనసాగుతున్నాయి.
డ్రైనేజీలు మూసుకుపోతున్నాయి.. వరదలకు కారణం
వర్షాకాలంలో నగరాల్లో నీరు నిలిచిపోవడానికి ప్రధాన కారణాల్లో ప్లాస్టిక్ వ్యర్థాలు కూడా ఒకటి. నిర్లక్ష్యంగా పడేసిన ప్లాస్టిక్ సంచులు కాలువలు, డ్రైనేజీ వ్యవస్థల్లో చిక్కుకుని నీటి ప్రవాహాన్ని అడ్డుకుంటాయి. ఫలితంగా వరదలు, మురుగునీటి నిల్వ, దోమల వ్యాప్తి వంటి సమస్యలు తలెత్తుతున్నాయి. మలేరియా, డెంగ్యూ, చికున్గున్యా వంటి వ్యాధులు వ్యాపించే ప్రమాదం పెరుగుతోంది.
కాల్చినా ప్రమాదమే
చాలామంది ప్లాస్టిక్ను కాల్చేస్తే సమస్య తీరుతుందని భావిస్తారు. కానీ ప్లాస్టిక్ దహనం సమయంలో డయాక్సిన్, ఫ్యూరాన్ వంటి అత్యంత విషపూరిత రసాయనాలు విడుదలవుతాయి. ఇవి గాలి కాలుష్యాన్ని పెంచడమే కాకుండా శ్వాసకోశ సమస్యలు, క్యాన్సర్, హార్మోన్ల అసమతుల్యత, గర్భధారణ సంబంధిత సమస్యలకు కారణమయ్యే అవకాశం ఉందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
మూగజీవాలకు మృత్యుపాశం
రోడ్లపై, చెత్తకుప్పల్లో పడేసిన ప్లాస్టిక్ సంచులను పశువులు, మేకలు, కుక్కలు, ఇతర మూగజీవులు ఆహారంగా భావించి మింగేస్తుంటాయి. వాటి జీర్ణాశయంలో ప్లాస్టిక్ పేరుకుపోవడంతో అనేక జంతువులు ప్రాణాలు కోల్పోతున్నాయి. సముద్రాల్లోకి చేరిన ప్లాస్టిక్ కారణంగా తాబేళ్లు, డాల్ఫిన్లు, తిమింగలాలు, పక్షులు కూడా మృత్యువాత పడుతున్నాయి.
భారత్లో ప్లాస్టిక్ నియంత్రణ చర్యలు
భారత్లో ప్లాస్టిక్ నియంత్రణ చర్యలు చాలా కాలంగా కొనసాగుతున్నాయి. 1998లో సిక్కిం ప్లాస్టిక్ క్యారీ బ్యాగులపై నిషేధం విధించిన తొలి రాష్ట్రంగా నిలిచింది. అనంతరం పలు రాష్ట్రాలు వివిధ స్థాయిల్లో నిషేధాలు అమలు చేశాయి. 2022 జూలై 1 నుంచి కేంద్ర ప్రభుత్వం దేశవ్యాప్తంగా పలు రకాల సింగిల్ యూజ్ ప్లాస్టిక్ ఉత్పత్తుల తయారీ, విక్రయం, వినియోగంపై నిషేధం అమలు చేసింది. అయినప్పటికీ అమలులో ఇంకా సవాళ్లు కొనసాగుతున్నాయని పర్యావరణ సంస్థలు చెబుతున్నాయి.
పరిష్కారం మన చేతుల్లోనే
ప్లాస్టిక్ కాలుష్యాన్ని తగ్గించడానికి పెద్ద మార్పులు అవసరం లేదు. ఇంటి నుంచి బయటకు వెళ్లేటప్పుడు గుడ్డ సంచి వెంట తీసుకెళ్లడం, పునర్వినియోగం చేసే సంచులను ఉపయోగించడం, ప్లాస్టిక్ బాటిళ్లకు బదులుగా స్టీల్ లేదా గాజు సీసాలు వాడడం, అవసరం లేని ప్లాస్టిక్ ప్యాకేజింగ్కు దూరంగా ఉండడం వంటి చిన్న అలవాట్లు పెద్ద మార్పుకు దారితీస్తాయి. ప్లాస్టిక్ వ్యర్థాలను వేరు చేసి రీసైక్లింగ్కు పంపించడం కూడా ప్రతి పౌరుడి బాధ్యత.
ప్రకృతిని కాపాడాలంటే.. అలవాట్లు మారాలి
ప్లాస్టిక్ సంచి మనకు కొద్దిసేపు మాత్రమే ఉపయోగపడుతుంది. కానీ అదే సంచి ప్రకృతికి శతాబ్దాల పాటు భారంగా మారుతుంది. అందుకే పర్యావరణ పరిరక్షణలో ప్రతి ఒక్కరూ భాగస్వాములు కావాల్సిన సమయం ఆసన్నమైంది. “గుడ్డ సంచి వెంట ఉంటే.. ప్రకృతి భవిష్యత్తు సురక్షితం” అనే సందేశాన్ని ఈ అంతర్జాతీయ ప్లాస్టిక్ సంచుల వ్యతిరేక దినోత్సవం మరోసారి గుర్తు చేస్తోంది.
