అమృత కాలంలో డిజిటల్ విప్లవం.. గ్రామీణ భారతానికి తపాలా-ట్రాయ్ చారిత్రాత్మక వారధి

• గ్రామీణ కనెక్టివిటీకి కేంద్రం చారిత్రాత్మక నిర్ణయం
• 5.68 లక్షల గ్రామాల్లో టెలికాం సేవల సమగ్ర సర్వే
• గ్రామీణ డాక్ సేవకులతో క్షేత్రస్థాయిలో డిజిటల్ మ్యాపింగ్
• బ్లాక్ స్పాట్ల గుర్తింపుతో కొత్త టవర్ల ఏర్పాటుకు బాట
• డిజిటల్ ఇండియా లక్ష్యానికి తపాలా-ట్రాయ్ భాగస్వామ్యం కీలకం
• పల్లె ప్రజలకు నాణ్యమైన ఇంటర్నెట్ సేవలే అంతిమ లక్ష్యం

భారతదేశ ఆత్మ గ్రామాల్లోనే జీవిస్తుందని మహాత్మా గాంధీ నాడు పలికిన సత్యం, నేటి డిజిటల్ యుగంలోనూ అక్షరాలా నిజమౌతోంది. నగరాలు 5శాతం వేగంతో దూసుకుపోతుంటే, పల్లెల్లో నేటికీ మొబైల్ సిగ్నల్ కోసం చెట్లు, గుట్టలు ఎక్కాల్సిన దుస్థితి ఎక్కడో ఒకచోట వినిపిస్తూనే ఉంది. ఈ డిజిటల్ అసమానతలను శాశ్వతంగా తుడిచిపెట్టేందుకు, పల్లె పల్లెకూ అంతర్జాల వెలుగులను పంచేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం ఒక చారిత్రాత్మక అడుగు వేసింది. దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న ప్రతి గ్రామీణ పౌరుడికి నాణ్యమైన టెలికాం సేవలను అందించాలనే దృఢ సంకల్పంతో భారత కమ్యూనికేషన్ల మంత్రిత్వ శాఖకు చెందిన తపాలా శాఖ, టెలికాం నియంత్రణ సంస్థ చేతులు కలిపాయి. దేశ చరిత్రలోనే అత్యంత భారీ ఎత్తున గ్రామీణ నెట్‌వర్క్ సర్వేను చేపట్టేందుకు ఇరు సంస్థలు సరికొత్త వ్యూహంతో న్యూఢిల్లీలో ఒక అవగాహన ఒప్పందంపై సంతకాలు చేశాయి. ఇది కేవలం రెండు ప్రభుత్వ విభాగాల మధ్య జరిగిన ఒప్పందం కాదు, గ్రామీణ భారత భవిష్యత్తును మార్చబోయే ఒక నిశ్శబ్ద డిజిటల్ విప్లవానికి నాంది.

కేంద్ర కమ్యూనికేషన్స్ మరియు ఈశాన్య ప్రాంత అభివృద్ధి శాఖ మంత్రి జ్యోతిరాదిత్య ఎం. సింధియా అకుంఠిత దీక్ష, అద్భుత మార్గదర్శకత్వంలో ఈ బృహత్తర కార్యక్రమానికి అంకురార్పణ జరిగింది. ‘డిజిటల్ ఇండియా’ అనేది కేవలం ఒక నినాదం కాదు, అది ప్రతి భారతీయుడి హక్కు అనే సత్యాన్ని ఈ నిర్ణయం మరోసారి చాటింది. మారుమూల కోనల నుంచి సరిహద్దు గ్రామాల వరకు సంపూర్ణ డిజిటల్ అనుసంధానం సాధించడమే పరమావధిగా ప్రభుత్వం ఈ అడుగు వేసింది. న్యూఢిల్లీలో జరిగిన ఈ పవిత్ర కార్యం పట్ల ఇరు సంస్థల ఉన్నతాధికారులు సైతం అత్యంత హర్షం వ్యక్తం చేశారు. సాంకేతిక పరిజ్ఞానం కేవలం కొందరి సొత్తు కాకూడదని, ప్రతి గ్రామీణ బిడ్డకూ అది సమాన అవకాశాలను సృష్టించాలని ఈ సందర్భంగా వారు ఆకాంక్షించారు.

ఈ చారిత్రాత్మక ఒప్పందంపై భారత తపాలా శాఖలోని సిటిజన్ సెంట్రిక్ సర్వీసెస్ అండ్ రూరల్ బిజినెస్ విభాగం జనరల్ మేనేజర్ మనీషా బన్సల్ బాదల్ మరియు ట్రాయ్‌లోని బ్రాడ్‌బ్యాండ్ అండ్ పాలసీ అనాలిసిస్ విభాగం జాయింట్ అడ్వైజర్ ఎస్.ఎం.కె. చంద్ర అత్యంత ప్రతిష్టాత్మకంగా సంతకాలు చేశారు. ఈ సంతకం కేవలం కాగితాలకే పరిమితం కాదు, పల్లె ప్రజల కళ్లలో వెలుగులు నింపే ఒక వాగ్దానం. దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న సుమారు 5.68 లక్షలకు పైగా గ్రామాల్లో మొబైల్ నెట్‌వర్క్ సేవల నాణ్యత ఏ విధంగా ఉందో ఈ సర్వే ద్వారా అంగుళం అంగుళం పరిశీలించనున్నారు. భారతి ఎయిర్టెల్, రిలయన్స్ జియో, వోడాఫోన్ ఐడియా, మరియు ప్రభుత్వ రంగ సంస్థ అయిన బీఎస్ఎన్ఎల్ సిగ్నల్ వ్యవస్థలు గ్రామాల్లో ఎలా పనిచేస్తున్నాయో తెలుసుకోవడానికి ఒక అత్యాధునిక యాప్ ఆధారిత సర్వేను రూపొందించారు.

ఈ మహా యజ్ఞాన్ని విజయవంతం చేయడానికి రంగంలోకి దిగుతోంది మరెవరో కాదు, దశాబ్దాలుగా భారత సమాజంలో ఒక అంతర్భాగమైపోయిన మన తపాలా వ్యవస్థ. దేశవ్యాప్తంగా అలుపెరగకుండా సేవలందిస్తున్న 1.40 లక్షలకు పైగా గ్రామీణ శాఖ తపాలా కార్యాలయాల విస్తృత నెట్‌వర్క్‌ను ఇందుకోసం వినియోగిస్తున్నారు. పల్లె ప్రజలతో పేగు బంధం ఉన్న మన “గ్రామీణ డాక్ సేవకులు” ఈ సర్వేలో సైనికుల్లా పనిచేయబోతున్నారు. తాము రోజువారీ ఉత్తరాలు, పార్సిళ్లు పంపిణీ చేసే పవిత్ర విధులతో పాటే ట్రాయ్ ప్రత్యేకంగా రూపొందించిన ఒక ఆండ్రాయిడ్ మొబైల్ యాప్‌ను చేతబూని పల్లె ప్రజల గడప తొక్కి, వారి మొబైల్ కష్టాలను, నెట్‌వర్క్ సమస్యలను ఈ యాప్ ద్వారా ప్రత్యక్షంగా నమోదు చేస్తారు.

కేవలం కార్యాలయాల్లో కూర్చుని లెక్కలు వేసే పద్ధతికి స్వస్తి పలికి, క్షేత్రస్థాయిలో ప్రజలు ఎదుర్కొంటున్న వాస్తవ సమస్యలను, కాల్ డ్రాప్స్ ఇబ్బందులను, ఇంటర్నెట్ స్లోగా వచ్చే ప్రాంతాలను కచ్చితంగా గుర్తిస్తారు. ఎక్కడైతే కనెక్టివిటీ లోపాలు ఉన్నాయో ఆ ‘బ్లాక్ స్పాట్స్’ని గుర్తించి, అక్కడ టెలికాం మౌలిక సదుపాయాలను పెంచడానికి, కొత్త టవర్ల ఏర్పాటుకు ఈ సర్వే ఇచ్చే సమాచారమే పునాది కానుంది.

ఈ అద్భుతమైన భాగస్వామ్యం గురించి భారత తపాలా శాఖ జనరల్ మేనేజర్ మనీషా బన్సల్ బాదల్ ఎంతో భావోద్వేగంతో మాట్లాడారు. “దేశంలో ఏ వ్యవస్థకూ లేని విధంగా ప్రతి పల్లెకూ, ప్రతి గుండెకూ చేరువయ్యే అద్భుతమైన నెట్‌వర్క్ మా తపాలా శాఖకు ఉంది. ఆపదలో ఉన్నా, ఆనందంలో ఉన్నా ప్రజల చెంతకు చేరేది మా పోస్ట్మనే. ఇప్పుడు ‘డిజిటల్ ఇండియా’ కలలను సాకారం చేసే ప్రక్రియలో ట్రాయ్‌తో చేతులు కలపడం మాకు గర్వకారణం” అని అన్నారు.

అదేవిధంగా, ట్రాయ్ ప్రిన్సిపల్ అడ్వైజర్ (ఎన్ఎస్‌ఎల్) అరుణ్ అగర్వాల్ మాట్లాడుతూ, ఈ ప్రాజెక్ట్ యొక్క ప్రాధాన్యతను నొక్కి చెప్పారు. “భారత తపాలా శాఖతో మా బంధం ఒక సరికొత్త అధ్యాయంకి తెరలేపింది. గ్రామాల్లో టెలికాం సేవల అసలు రంగు ఏంటో తెలుసుకోవడానికి తపాలా శాఖ కంటే నమ్మకమైన భాగస్వామి మాకు దొరకరు. వారు అందించే ప్రతి సమాచారం మాకు అత్యంత విలువైనది. ఈ డేటా ఆధారంగా ప్రతి వినియోగదారుడికి మెరుగైన, అంతరాయం లేని కనెక్టివిటీని అందించడమే మా అంతిమ లక్ష్యం” అని ఆయన స్పష్టం చేశారు.

ఈ పరస్పర ఒప్పందం ప్రకారం, బాధ్యతలను ఎంతో క్రమశిక్షణతో పంచుకున్నారు. సర్వేలో పాల్గొనే వేలాది మంది గ్రామీణ డాక్ సేవకులకు తగిన శిక్షణ ఇవ్వడంతో పాటు, కేంద్రీకృత పర్యవేక్షణ ద్వారా ఎక్కడా చిన్న తప్పు కూడా దొర్లకుండా డేటాను విశ్లేషిస్తుంది. హార్డ్‌వేర్, సాఫ్ట్‌వేర్ మరియు మానవ వనరుల కలయికతో ఈ వ్యవస్థ నడవనుంది.

ప్రస్తుతానికి ఒక సంవత్సరం కాలపరిమితితో అమల్లోకి రానున్న ఈ భాగస్వామ్యం, కేవలం ఒక సర్వేగా మిగిలిపోకుండా, గ్రామీణ భారత తలరాతను మార్చే ఒక మహా సాధనంగా మారుతుందనడంలో ఎలాంటి సందేహం లేదు. నగరాల్లో కూర్చుని ఆన్‌లైన్ విద్యను, వైద్య సేవలను పొందుతున్నట్లే… రేపు పల్లెటూరి పేద విద్యార్థి, సామాన్య రైతు కూడా అదే వేగంతో ప్రపంచాన్ని తన చేతిలోకి తీసుకోబోతున్నాడు. డిజిటల్ అంతరాలను తుడిచివేస్తూ, ప్రతి పల్లెను ఒక ప్రగతి పథంగా మారుస్తూ, నవ భారత నిర్మాణానికి, డిజిటల్ సాధికారత కలిగిన సమ్మిళిత భారతదేశ స్వప్న సాకారానికి ఈ ప్రాజెక్ట్ ఒక సువర్ణ అధ్యాయం కానుంది.