ఆచారం వెనక ఉన్న ఆరోగ్య రహస్యం

ఆషాఢ శోభ…గోరింటాకు మురిపెం..

ఆంధ్రప్రభ ప్రత్యేకం

భూపాలపల్లి రూరల్, ఆంధ్రప్రభ : ఆషాఢ మాసం వచ్చిందంటే తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్ పల్లెల్లో ఒకప్పుడు కనిపించే అందమైన దృశ్యం గోరింటాకు. ఇంటి ముంగిట మహిళలు, అమ్మాయిలు వలయంగా కూర్చొని గోరింటాకు ఆకులు రుబ్బి చేతులకు అందంగా పెట్టుకోవడం ఓ పండుగలా ఉండేది. పెళ్లయిన మహిళల నుంచి చిన్నారుల వరకు అందరూ గోరింటాకు పెట్టుకోవడం సంప్రదాయంగా కొనసాగేది. ఇప్పుడు మెహందీ కోన్లు, రెడీమేడ్ డిజైన్లు వచ్చినా… “ఆషాఢంలో గోరింటాకు” అనే ఆచారం వెనుక ఉన్న అసలు కథ చాలామందికి తెలియదు.

గోరింటాకు అనేది కేవలం అలంకరణ కోసం పెట్టుకునే రంగు కాదు. మన పూర్వీకులు ఆరోగ్యం, ప్రకృతి, ఋతువుల మార్పును దృష్టిలో పెట్టుకొని ఏర్పరచిన జీవన విధానంలో భాగమని ఆయుర్వేద నిపుణులు చెబుతున్నారు.

ఆషాఢంలోనే గోరింటాకు ఎందుకు?

హిందూ సంప్రదాయం ప్రకారం ఆషాఢం దక్షిణాయనం ప్రారంభమయ్యే కాలం. ఈ నెలలో వర్షాకాలం మొదలవుతుంది. వాతావరణంలో తేమ పెరుగుతుంది. శరీరంలో కూడా పిత్తం, వాతం, కఫం సమతుల్యతలో మార్పులు వస్తాయని ఆయుర్వేదం పేర్కొంటుంది.

ఈ సమయంలో శరీర ఉష్ణోగ్రత పెరగడం, చర్మ సమస్యలు రావడం, అలసట, మానసిక ఒత్తిడి ఎక్కువ కావడం సాధారణం. గోరింటాకు ఆకులకు సహజంగా శీతల స్వభావం ఉండటంతో చేతులు, కాళ్లకు పెట్టుకుంటే శరీరానికి చల్లదనాన్ని అందిస్తుందని నమ్మకం.

అందుకే ఆషాఢంలో మహిళలు గోరింటాకు పెట్టుకోవడం ఒక సంప్రదాయంగా మారింది.

ఇది కేవలం ఆచారమా? ఆరోగ్య రహస్యాలూ ఉన్నాయా?

గోరింటాకు గురించి ఆధునిక పరిశోధనలు కూడా కొన్ని ఆసక్తికర విషయాలు చెబుతున్నాయి.

సహజ గోరింటాకులో లాసోన్ అనే సహజ వర్ణద్రవ్యం ఉంటుంది. దీనికి కొన్ని సూక్ష్మజీవ నిరోధక, శిలీంద్ర నిరోధక లక్షణాలు ఉన్నట్లు పలు శాస్త్రీయ అధ్యయనాలు సూచిస్తున్నాయి.

అందువల్ల…చేతులు, కాళ్లకు చల్లదనాన్ని అందించవచ్చు. చెమట వల్ల వచ్చే దుర్వాసన తగ్గేందుకు కొంతమేర సహాయపడవచ్చు. చిన్నపాటి చర్మ సమస్యల్లో ఉపశమనం కలిగించవచ్చు. ఒత్తిడి తగ్గి మానసిక ప్రశాంతత కలుగుతుంది. అయితే, ఇవి సాధారణ ప్రయోజనాలు మాత్రమే. గోరింటాకు వైద్య చికిత్సకు ప్రత్యామ్నాయం కాదని వైద్యులు సూచిస్తున్నారు.

గోరింటాకు ముద్దు.. కోన్లు వద్దు.

ఇప్పుడు మార్కెట్లో దొరికే మెహందీ కోన్లు చాలా సులభంగా, అందంగా డిజైన్లు వేయడానికి ఉపయోగపడుతున్నాయి.

కానీ సంప్రదాయంగా మాత్రం ఇంట్లోనే గోరింటాకు ఆకులను కోసి…శుభ్రంగా కడిగి, రాతి రుబ్బుపై లేదా మిక్సీలో మెత్తగా రుబ్బి, కొద్దిగా నిమ్మరసం లేదా టీ కషాయం కలిపి, సహజ ముద్దగా తయారు చేసి చేతులకు పెట్టుకునేవారు. దీనికి ప్రధాన కారణం… సహజత్వం.

కొన్ని ఆర్టిఫిషియల్ మెహందీ కోన్లలో రంగు త్వరగా రావడానికి పారా-ఫెనిలీన్ డైఅమైన్ వంటి రసాయనాలను కలుపుతారు. ఈ రసాయనం కొందరిలో అలర్జీ, చర్మం ఎర్రబడటం, మంట,
దురద, నీటి బొబ్బలు వంటి సమస్యలకు కారణమవుతుందని చర్మవ్యాధి నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
అందుకే సాధ్యమైనంత వరకు సహజ గోరింటాకు ముద్దనే ఉపయోగించాలని వైద్యులు సూచిస్తున్నారు.

తెలంగాణ గ్రామాల్లో ఒకప్పుడు దాదాపు ప్రతి ఇంటి పెరట్లో గోరింటాకు మొక్క కనిపించేది.
పండుగలైనా పెళ్లిళ్లైనా శ్రావణమాసమైనా ఆషాఢమైనా పక్కింటి నుంచి గోరింటాకు ఆకులు తెచ్చుకొని పెట్టుకోవడం ఆనవాయితీ. కానీ ప్రస్తుతం పరిస్థితి మారింది. పెరడు ఉన్న ఇళ్లు తగ్గడం, అపార్ట్‌మెంట్ సంస్కృతి పెరగడం, అలంకార మొక్కలకు ప్రాధాన్యం పెరగడం, రెడీమేడ్ మెహందీ కోన్లు అందుబాటులోకి రావడం వంటి కారణాలతో గోరింటాకు మొక్కలు గ్రామాల్లోనూ తగ్గుముఖం పట్టినట్లు గ్రామీణులు చెబుతున్నారు.

అయితే ఇంకా కొన్ని తెలంగాణ గ్రామాల్లో, ముఖ్యంగా పాత ఇళ్ల వద్ద, దేవాలయాల పరిసరాల్లో, వ్యవసాయ క్షేత్రాల వద్ద గోరింటాకు మొక్కలు కనిపిస్తూనే ఉన్నాయి. ఇటీవలి కాలంలో సేంద్రీయ జీవనశైలి, సంప్రదాయాలపై ఆసక్తి పెరగడంతో కొందరు మళ్లీ ఇంటి పెరట్లో గోరింటాకు మొక్కలు నాటుతున్నారు.

గోరింటాకు చేతులకు రంగు మాత్రమే ఇవ్వదు… మన సంస్కృతికి కూడా రంగులు అద్దుతుంది. ప్రకృతితో మమేకమై జీవించాలనే సందేశాన్ని మన పెద్దలు ఈ చిన్న ఆచారంలో దాచారు. అందుకే గోరింటాకు పెట్టుకోవడం చేతులకు, కాళ్ళకు కేవలం రంగు మాత్రమే కాదు, మన ఆచారం, సంస్కృతి.

ఆషాఢంలో గోరింటాకు పెట్టుకోవడం వెనుక భక్తి ఉంది… ఆరోగ్యంపై శ్రద్ధ ఉంది… ప్రకృతితో అనుబంధం ఉంది… కుటుంబ బంధాలను మరింత దగ్గర చేసే ఆనందం కూడా ఉంది.

అందుకే ఆధునిక మెహందీ కోన్ల కన్నా… పెరట్లో కోసిన తాజా గోరింటాకు ముద్ద చేతికి పెట్టుకుంటే వచ్చే ఆనందం, ఆ అనుభూతి, ఆ ఆచారం ఎప్పటికీ ప్రత్యేకం.