రాజకీయ రణరంగం మారిందా?
- సోషల్ మీడియాలోకి రాజకీయాలు..
- జెన్ జీ టార్గెట్గా కొత్త ప్రచారమా?
ఆంధ్రప్రభ, : రాజకీయ ప్రచారం అంటే భారీ సభలు, రోడ్ షోలు, ఇంటింటి ప్రచారం, పత్రికల్లో ప్రకటనలు. కానీ ఇప్పుడు పరిస్థితి పూర్తిగా మారిపోయింది. చేతిలో స్మార్ట్ఫోన్, కళ్ల ముందు సోషల్ మీడియా ఉంటే చాలు… అదే రాజకీయ ప్రచారానికి కొత్త వేదికగా మారుతోంది. ఇన్స్టాగ్రామ్, ఫేస్బుక్, యూట్యూబ్, ఎక్స్, షార్ట్ వీడియో వేదికలు ఇప్పుడు కేవలం వినోదం కోసమే కాదు… రాజకీయ సందేశాల కోసం కూడా విస్తృతంగా ఉపయోగపడుతున్నాయి.
సోషల్ మీడియాలో మనం ప్రతిరోజూ చూసే పోస్ట్లు, మీమ్స్, వైరల్ వీడియోలు నిజంగా యాదృచ్ఛికమా, లేక వాటి వెనుక ఏదైనా కనిపించని వ్యూహాలు ఉన్నాయా? కొత్త తరం ఆలోచనా విధానం సహజంగానే మారుతున్నాయా, లేక డిజిటల్ ప్రపంచం వాటిని మెల్లగా ప్రభావితం చేస్తోందా? రాజకీయాలు, ప్రచారం, సోషల్ మీడియా ఒకచోట కలిసే ఈ కొత్త యుగంలో ‘జెన్-జీ’ (Gen Z) తరం మనస్తత్వం ఎలా రూపుదిద్దుకుంటోంది? మారుతున్న ఈ పరిస్థితులకు సంబంధించిన అంశాలు ఇప్పుడు దేశవ్యాప్తంగా చర్చనీయాంశాలుగా మారుతున్నాయి.
ఇటీవలి కాలంలో పలువురు ప్రముఖ రాజకీయ నాయకులు ఇన్స్టాగ్రామ్ రీల్స్, ట్రెండింగ్ మ్యూజిక్, క్యాజువల్ ఫొటోలు, యువతను ఆకట్టుకునే శైలిలో పోస్టులు చేయడం గమనించవచ్చు. దీంతో రాజకీయ నాయకులు జెన్ జీకి దగ్గరవుతున్నారా? లేక జెన్ జీని తమ రాజకీయ ప్రభావంలోకి తీసుకురావడానికి కొత్త వ్యూహాలు అమలు చేస్తున్నారా? అనే ప్రశ్నలు వినిపిస్తున్నాయి.
జెన్ జీ అంటే 1997 నుంచి 2012 మధ్య జన్మించిన తరం. ఈ తరం వార్తల కంటే సోషల్ మీడియాను ఎక్కువగా అనుసరిస్తుంది. ఒక నిమిషం వీడియో, ఒక మీమ్, ఒక వైరల్ పోస్ట్… ఇవే చాలాసార్లు వారి అభిప్రాయాలపై ప్రభావం చూపగలవు. సోషల్ మీడియాలో ఒక పోస్టు వైరల్ కావడానికి పెద్దగా సమయం పట్టదు. అదే పోస్టు వేలాది మందికి చేరుతుంది. ఒక వీడియోను చూసి నవ్విన వ్యక్తి, అందులోని సందేశాన్ని నిజమని కూడా భావించే అవకాశం ఉంటుంది. ఇదే కారణంగా రాజకీయ ప్రచారం కూడా కొత్త రూపం దాల్చింది. గతంలో నినాదాలు వినిపించేవి. ఇప్పుడు మీమ్స్ మాట్లాడుతున్నాయి.
రాజకీయ నాయకులు తమ సోషల్ మీడియాలో అధికారిక ఖాతాల ద్వారా అభివృద్ధి కార్యక్రమాలు, సమావేశాలు, నిర్ణయాలను ప్రచారం చేయడం సాధారణమే. అయితే, దీనికి సమాంతరంగా అనధికారికంగా నడిచే కొన్ని పేజీలు, మీమ్ అకౌంట్లు, ఫ్యాన్ పేజీలు కూడా రాజకీయ చర్చల్లో కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నాయనే అభిప్రాయం వ్యక్తమవుతోంది. కొన్నిసార్లు ఇవి ఒక పార్టీకి అనుకూలంగా కథనాలను ముందుకు తెస్తే, ప్రత్యర్థులపై వ్యంగ్యాలు, విమర్శలు, ప్రతికూల ప్రచారాన్ని కూడా కొనసాగిస్తుంటాయి. ఇలాంటి కంటెంట్లో ఎక్కువ భాగం హాస్యం రూపంలో ఉంటుంది. మీమ్గా కనిపించే పోస్టులో రాజకీయ సందేశం దాగి ఉండవచ్చు.
ఒకే రకమైన (అంటే ఒక నేతను పొగుడుతూ.. లేదా దూషిస్తూ) సందేశం పదే పదే కనిపిస్తే, అది ప్రేక్షకుల ఆలోచనా విధానాన్ని ప్రభావితం చేసే అవకాశం ఉంటుంది. దీనినే “రిపిటిషన్ ఎఫెక్ట్” (repetition effect) అని కూడా అంటారు. ఒక సమాచారాన్ని పదే పదే చూడటం వల్ల, అది నిజమేననే భావన కలుగుతుందని కొన్ని అధ్యయనాలు సూచిస్తున్నాయి. సోషల్ మీడియా వేదికల అల్గోరిథమ్లు కూడా ఇందులో కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి. ఒకసారి రాజకీయ వీడియోలను చూడడం ప్రారంభిస్తే, అదే తరహా కంటెంట్ మరింత ఎక్కువగా కనిపించే అవకాశం ఉంటుంది. దీంతో వినియోగదారుడు ఒకే రకమైన అభిప్రాయాలను ఎక్కువగా చూసే పరిస్థితి ఏర్పడుతుంది. ఆ విధంగా, ఒక వ్యక్తి గురించి.. అంతకుముందు లేని కొత్త (నెగిటివ్ లేదా పాజిటివ్) అభిప్రాయాలు ఏర్పడవచ్చు.
ఎన్నికలకు ముందుగా డిజిటల్ ప్రచారం మరింత వేగం పుంజుకోవడం కొత్త విషయం కాదు. అధికారిక ప్రకటనలతో పాటు సోషల్ మీడియా ప్రభావశీలులు, కంటెంట్ క్రియేటర్లు, మీమ్ పేజీలు, డిజిటల్ ప్రచార బృందాల ద్వారా ప్రజలకు చేరువ కావాలని రాజకీయ పార్టీలు ప్రయత్నిస్తుంటాయి. కొన్ని సందర్భాల్లో ప్రకటనల రూపంలో, మరికొన్ని సందర్భాల్లో సహకార కంటెంట్ రూపంలో ప్రచారం జరుగుతుందని రాజకీయ విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు. అయితే, ప్రతి మీమ్ పేజీ లేదా ప్రతి కంటెంట్ క్రియేటర్ రాజకీయ పార్టీలతో అనుబంధం కలిగి ఉంటారనడం సరైనది కాదు. చాలామంది పూర్తిగా స్వతంత్రంగా కూడా పనిచేస్తుంటారు.
యువతకు ఎదురయ్యే ప్రధాన సవాలు… సోషల్ మీడియాలో కనిపించే ప్రతి సమాచారాన్ని నిజమని నమ్మడం. సోషల్ మీడియాలో కనిపించే ప్రతి పోస్టు నిజమే అనుకోవడం ప్రమాదకరం. ఒక వీడియో వైరల్ అయిందని, ఒక మీమ్కు లక్షల లైక్స్ వచ్చాయని, ఒక పోస్టుకు వేల షేర్లు ఉన్నాయని అది తప్పనిసరిగా వాస్తవమనే అర్థం కాదు. ఏ సమాచారం వచ్చినా దాన్ని అధికారిక వనరులు, విశ్వసనీయ వార్తా సంస్థలు లేదా ఫ్యాక్ట్ చెకింగ్ వేదికల ద్వారా ఒకసారి పరిశీలించడం అవసరం.
డిజిటల్ యుగంలో రాజకీయ ప్రచారం కూడా కొత్త రూపు దాల్చింది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా కూడా రాజకీయ ప్రచారంలో సోషల్ మీడియా ప్రాధాన్యం విపరీతంగా పెరిగింది. బహిరంగ సభలతో పాటు ఇప్పుడు ‘రీల్స్’ వచ్చాయి. పోస్టర్లతో పాటు మీమ్స్ ఉన్నాయి. ప్రసంగాలకు తోడు వైరల్ వీడియోలు ఉంటున్నాయి. యువత ఎక్కువగా ఉండే చోట రాజకీయాలు చేరుతున్నాయి. ఎన్నికల సమయంలో డిజిటల్ ప్రకటనలు, నిర్దిష్ట వర్గాలను లక్ష్యంగా చేసుకుని సాగించే ప్రచారం, డేటా ఆధారిత ప్రచార వ్యూహాలు, యువతను ఆకర్షించే ప్రచార పద్ధతులు విస్తృతంగా ఉపయోగిస్తున్నట్లు అనేక అధ్యయనాలు సూచిస్తున్నాయి. దీంతో సోషల్ మీడియా ఇప్పుడు కేవలం వినోద వేదిక మాత్రమే కాకుండా రాజకీయ ప్రభావం చూపే రణరంగంగా మారింది.
ఈ నేపథ్యంలో… సోషల్ మీడియాలో మనం చూస్తున్నది నిజమైన ప్రజాభిప్రాయమా? లేక అల్గోరిథమ్లు, ప్రచార వ్యూహాలు, వైరల్ కంటెంట్ కలిసి సృష్టిస్తున్న కొత్త రాజకీయ వాతావరణమా? దీనికి సమాధానం ప్రతి సోషల్ మీడియా వినియోగదారుడి డిజిటల్ అవగాహనలోనే ఉంది. సోషల్ మీడియాలో కనిపించే ప్రతి ప్రచారాన్ని నమ్మేముందు, దాని వెనుక ఉన్న ఉద్దేశం ఏమిటి? సమాచారం ఎంతవరకు నిజం? అది ప్రచారమా, అభిప్రాయమా, లేక వాస్తవమా? అనే విషయాలను ఆలోచించి నిర్ణయం తీసుకోవడమే బాధ్యతాయుతమైన డిజిటల్ పౌరుడి లక్షణం. ప్రజాస్వామ్యంలో తుది నిర్ణయం ఓటరుదే.
