Iran War Latest News-Strait of Hormuz-Iran Challenges Trump | హోర్ముజ్పై అమెరికా–ఇరాన్ ఢీ.. ముదురుతున్న ఉద్రిక్తత
Iran War Latest News-Strait of Hormuz-Iran Challenges Trump | హోర్ముజ్పై అమెరికా–ఇరాన్ ఢీ.. ముదురుతున్న ఉద్రిక్తత
అమెరికా–ఇరాన్ మధ్య ఉద్రిక్తతలు మరింత ముదురుతున్నాయి. హోర్ముజ్ జలసంధిపై అమెరికా–ఇరాన్ మధ్య పంతం కొనసాగుతుండగా.. మరో యుద్ధం వస్తే మరింత దూకుడుగా స్పందిస్తామని ఇరాన్ హెచ్చరించింది. హోర్ముజ్ సంక్షోభం, ట్రంప్ వైఖరి, ఇరాన్ తాజా హెచ్చరికలు, పాకిస్థాన్ దౌత్య ప్రయత్నాలు, పశ్చిమాసియాలో మారుతున్న పరిస్థితులపై పూర్తి విశ్లేషణ.
- హోర్ముజ్పై ‘పూర్తి నియంత్రణ’ అంటున్న ట్రంప్
- యుద్ధం, దిగ్బంధం ముగించాలి.. ఆస్తులు విడుదల చేయాలి: ఇరాన్ డిమాండ్లు
- హోర్ముజ్ సంక్షోభంతో ప్రపంచ షిప్పింగ్కు ముప్పు.. చర్చలకు పాకిస్థాన్ ప్రయత్నాలు
Iran War Latest News, Strait of Hormuz | ఆంధ్రప్రభ వెబ్, అంతర్జాతీయ ప్రతినిధి : అమెరికా–ఇరాన్ మధ్య ఉద్రిక్తతలు కొనసాగుతున్న వేళ.. హోర్ముజ్ జలసంధి మరోసారి ప్రధాన ఘర్షణ కేంద్రంగా మారింది. ఈ కీలక జలమార్గంపై అమెరికా, ఇరాన్ పరస్పరం భిన్నమైన వాదనలు చేస్తున్నాయి. అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ హోర్ముజ్పై అమెరికాకు “పూర్తి నియంత్రణ” ఉందని చెబుతుండగా.. ఇరాన్ మాత్రం ఈ వాదనను తీవ్రంగా ఖండిస్తోంది.
మరోవైపు ఇరాన్ సుప్రీం లీడర్ సలహాదారు రసూల్ సనాయీ-రాద్.. భవిష్యత్తులో మరో యుద్ధం జరిగితే ఇరాన్ గతం కంటే “మరింత గట్టిగా, మరింత దూకుడుగా” స్పందిస్తుందని హెచ్చరించారు. దీంతో శాంతి చర్చలు కొనసాగుతున్నప్పటికీ.. సైనిక ఘర్షణ మళ్లీ తీవ్రమయ్యే ప్రమాదం తొలగిపోలేదన్న సంకేతాలు వెలువడుతున్నాయి.
హోర్ముజ్పై ఎవరి నియంత్రణ?
ప్రపంచంలో అత్యంత వ్యూహాత్మకమైన సముద్ర మార్గాల్లో హోర్ముజ్ ఒకటి. ప్రపంచ చమురు, ఎల్ఎన్జీ సరఫరాల్లో భారీ వాటా ఈ మార్గం ద్వారా సాగుతుంది. అందువల్ల ఇక్కడ రాకపోకలు నిలిచిపోతే ప్రపంచ ఇంధన మార్కెట్లపై నేరుగా ప్రభావం పడుతుంది.
ట్రంప్ మాత్రం హోర్ముజ్పై అమెరికాకు “పూర్తి నియంత్రణ” ఉందని ప్రకటించారు. అమెరికా నావికా దిగ్బంధాన్ని ఆయన ఉక్కు గోడ గా అభివర్ణించారు.
ఇరాన్ మాత్రం ఈ వాదనను అంగీకరించడం లేదు. పర్షియన్ గల్ఫ్ స్ట్రెయిట్ అథారిటీ ప్రకారం.. హోర్ముజ్ ఇంకా ఆంక్షల పరిధిలోనే ఉంది. తమ షరతులు అంగీకరించే వరకు జలసంధిని పూర్తిగా తెరవబోమని ఇరాన్ స్పష్టం చేసింది.
ఇరాన్ ముందుంచిన షరతులేంటి?
ఇరాన్ సుప్రీం నేషనల్ సెక్యూరిటీ కౌన్సిల్ కొత్త అధిపతి మొహ్సెన్ రెజాయీ.. హోర్ముజ్ సాధారణ రాకపోకలకు రావాలంటే అమెరికా కొన్ని కీలక చర్యలు తీసుకోవాలని పేర్కొన్నట్లు సమాచారం.
ఇరాన్ ప్రధానంగా కోరుతున్నవి
అమెరికా యుద్ధాన్ని, నావికా దిగ్బంధాన్ని ముగించాలి.
విదేశాల్లో స్తంభింపజేసిన ఇరాన్ ఆస్తులను విడుదల చేయాలి.
లెబనాన్, గాజా సహా ప్రాంతవ్యాప్తంగా కాల్పుల విరమణకు అంగీకరించాలి.
యుద్ధం, ఆంక్షల వల్ల జరిగిన నష్టాలకు పరిహారం ఇవ్వాలి.
హోర్ముజ్ భవిష్యత్ నిర్వహణలో ఇరాన్ సార్వభౌమ హక్కులను గుర్తించాలి.
అంటే హోర్ముజ్ సమస్యను కేవలం సముద్ర రవాణా అంశంగా కాకుండా యుద్ధం ముగింపు, ఆంక్షలు, ఆస్తుల విడుదల, ప్రాంతీయ కాల్పుల విరమణ వంటి విస్తృత రాజకీయ అంశాలతో ముడిపెట్టింది ఇరాన్.
అమెరికా నౌకలపై చర్యలు
హోర్ముజ్ సంక్షోభం ఇప్పటికే వాణిజ్య నౌకల రాకపోకలపై ప్రభావం చూపుతోంది.
అమెరికా సెంట్రల్ కమాండ్ ప్రకారం.. దిగ్బంధాన్ని అమలు చేసే చర్యల్లో భాగంగా అమెరికా బలగాలు 59 వాణిజ్య నౌకలను దారి మళ్లించాయి. మూడు నౌకలను నిర్వీర్యం చేశాయి. మరో రెండు నౌకలను తనిఖీ చేశాయి. ఈ పరిస్థితి ఎంత తీవ్రంగా ఉందో తెలియజేస్తోంది. వాణిజ్య నౌకలు సురక్షితంగా ప్రయాణించలేని పరిస్థితి ఏర్పడితే.. ఇంధన రవాణాతో పాటు ప్రపంచ సరఫరా గొలుసుపైనా ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంది.
ఎర్ర సముద్రంలోనూ ఉద్రిక్తత
సంక్షోభం హోర్ముజ్కే పరిమితం కాలేదు. ఎర్ర సముద్రం, బాబ్ అల్-మందెబ్ ప్రాంతాల్లోనూ ఉద్రిక్తతలు కొనసాగుతున్నాయి. అక్కడ హౌతీలు జరిపిన దాడిలో ఆరుగురు మరణించినట్లు సమాచారం. మృతుల్లో ముగ్గురు పాకిస్థాన్ పౌరులు ఉన్నారు. దీంతో పర్షియన్ గల్ఫ్ నుంచి ఎర్ర సముద్రం వరకు కీలకమైన సముద్ర మార్గాల భద్రతపై ఆందోళనలు పెరుగుతున్నాయి.
పాకిస్థాన్ జోక్యం ఎందుకంటే..
ఇరాన్, అమెరికా మధ్య ప్రత్యక్ష చర్చలు ప్రతిష్ఠంభనలో ఉండటంతో పాకిస్థాన్ మరోసారి దౌత్య ప్రయత్నాలను వేగవంతం చేస్తోంది. హోర్ముజ్ సమస్యను పరిష్కరించి.. ఇరు దేశాలను తిరిగి చర్చల బల్లపైకి తీసుకురావాలన్నది పాకిస్తాన్ లక్ష్యంగా కనిపిస్తోంది. అదే సమయంలో పాకిస్థాన్ ప్రాంతీయ భద్రతా సమీకరణాల్లోనూ తన పాత్రను పెంచుకుంటోంది. సౌదీ అరేబియా, పాకిస్థాన్, టర్కీ మధ్య రక్షణ సహకారం మరింత బలోపేతం అవుతున్న నేపథ్యంలో ఇస్లామాబాద్ దౌత్యపరమైన ప్రాధాన్యం కూడా పెరుగుతోంది.
‘ఫేక్ ఇంటెలిజెన్స్ మరింత ప్రమాదకరం’
ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రి అబ్బాస్ అరాఘ్చీ అమెరికాపై తీవ్ర విమర్శలు చేశారు. అమెరికా అనేక సందర్భాల్లో నిఘా, సమాచార వైఫల్యాల కారణంగా వ్యూహాత్మక తప్పిదాలు చేసిందని ఆయన ఆరోపించారు. ఇరాన్పై యుద్ధానికి దిగడం కూడా అలాంటి తప్పిదమేనని పేర్కొన్నారు. హోర్ముజ్పై అమెరికా చేపడుతున్న చర్యలు అంతకంటే పెద్ద వ్యూహాత్మక తప్పిదమని అరాఘ్చీ అన్నారు. “ఫేక్ న్యూస్ కంటే ఫేక్ ఇంటెలిజెన్స్ మరింత ప్రమాదకరం” అని ఆయన హెచ్చరించారు. అంటే అమెరికా తమ సైనిక సామర్థ్యాన్ని, హోర్ముజ్లో వాస్తవ పరిస్థితిని తప్పుగా అంచనా వేస్తోందన్న సందేశాన్ని ఇరాన్ ఇస్తోంది.
మరో యుద్ధం వస్తే మరింత దూకుడుగా..
ఇరాన్ సుప్రీం లీడర్ కార్యాలయ రాజకీయ సలహాదారు బ్రిగేడియర్ జనరల్ రసూల్ సనాయీ-రాద్ చేసిన తాజా వ్యాఖ్యలు ఇప్పుడు అత్యంత ప్రాధాన్యం సంతరించుకున్నాయి. మరోసారి యుద్ధం వస్తే ఇరాన్ “మరింత గట్టిగా, మరింత దూకుడుగా” స్పందిస్తుందని ఆయన ప్రకటించారు. ఈ వ్యాఖ్యల వెనుక ఇరాన్ రెండు సందేశాలను పంపుతోంది. మొదటిది అమెరికా లేదా ఇజ్రాయెల్ మళ్లీ సైనిక దాడికి దిగితే భారీ ప్రతిదాడికి సిద్ధంగా ఉన్నామని హెచ్చరిక. రెండోది చర్చల్లో ఇరాన్ను బలహీన దేశంగా చూడవద్దని అమెరికాకు సంకేతం. అంటే యుద్ధాన్ని కోరుకోవడం లేదని చెబుతూనే.. యుద్ధం వస్తే దాని తీవ్రత గతం కంటే ఎక్కువగా ఉంటుందని ఇరాన్ స్పష్టం చేస్తోంది.
ఇరాన్ ఇంటెలిజెన్స్ ఆపరేషన్ క్లెయిమ్
ఇదిలా ఉండగా ఇరాన్ ఇంటెలిజెన్స్ మంత్రిత్వ శాఖ మరో కీలక ప్రకటన చేసింది. అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ గూఢచార సంస్థలతో సంబంధాలున్న ఇద్దరిని భద్రతా బలగాలు హతమార్చాయని, మరో నలుగురిని అరెస్టు చేశామని తెలిపింది. వీరు దేశంలో అస్థిరత సృష్టించేందుకు, కీలక మౌలిక సదుపాయాలను లక్ష్యంగా చేసుకునేందుకు ప్రయత్నించారని ఇరాన్ ఆరోపించింది. అయితే ఈ ఆరోపణలకు స్వతంత్ర ధ్రువీకరణ అవసరం.
యెమెన్లో అమెరికా దాడులపై పెంటగాన్ సమీక్ష
అమెరికా చర్యలపై కూడా కొత్త సమాచారం వెలుగులోకి వచ్చింది. యెమెన్లో హౌతీ లక్ష్యాలపై 2025 ఏప్రిల్లో అమెరికా జరిపిన మూడు దాడుల్లో 153 మంది పౌరులు మరణించగా, 243 మంది గాయపడినట్లు పెంటగాన్ సమీక్షలో తేలింది. ఈ నివేదిక అమెరికా సైనిక చర్యలపై అంతర్జాతీయంగా ఇప్పటికే ఉన్న విమర్శలకు మరింత బలం చేకూర్చే అవకాశం ఉంది.
గాజాలో ఇజ్రాయెల్ దాడులు కొనసాగింపు
మరోవైపు గాజాలోనూ ఉద్రిక్తత పూర్తిగా తగ్గలేదు. కాల్పుల విరమణకు పిలుపులు ఉన్నప్పటికీ.. ఉత్తర గాజాలో హమాస్ కమాండర్గా అనుమానిస్తున్న వ్యక్తిని లక్ష్యంగా చేసుకుని ఇజ్రాయెల్ డ్రోన్ దాడి చేసినట్లు సమాచారం. దీంతో లెబనాన్, గాజా, హోర్ముజ్.. మూడు ప్రాంతాల్లోనూ ఉద్రిక్తతలు ఒకేసారి కొనసాగుతున్నాయి.
హోర్ముజ్ పర్యావరణంపై ఇరాన్ ఆందోళన
హోర్ముజ్ విషయంలో ఇరాన్ మరో అంశాన్ని కూడా తెరపైకి తెచ్చింది. రాన్ విదేశాంగ ప్రతినిధి బఘాయీ.. ఖేష్మ్ దీవి చుట్టూ చమురు కాలుష్యం పెరుగుతున్న విషయాన్ని ప్రస్తావించారు. భవిష్యత్తులో హోర్ముజ్ నిర్వహణలో పర్యావరణ పరిరక్షణ కూడా కీలక అంశంగా ఉండాలని ఇరాన్ కోరుతోంది. వాణిజ్య నౌకల రాకపోకల ద్వారా ప్రయోజనం పొందే దేశాలు పర్యావరణ నష్టానికి కూడా బాధ్యత వహించాలని ఇరాన్ వాదిస్తోంది.
బ్రిక్స్ బ్యాంకులో చేరనున్న ఇరాన్?
ఇదే సమయంలో ఆర్థిక, దౌత్య రంగాల్లోనూ ఇరాన్ కొత్త అడుగులు వేస్తోంది. ఇరాన్ సెంట్రల్ బ్యాంక్ గవర్నర్ అబ్దోల్నాసర్ హెమ్మతి.. త్వరలో బ్రిక్స్ దేశాలు ఏర్పాటు చేసిన న్యూ డెవలప్మెంట్ బ్యాంక్ (NDB)లో ఇరాన్ చేరుతుందని వెల్లడించారు. భారత్లో జరగనున్న బ్రిక్స్ ఆర్థిక సమావేశాలకు ముందు ఈ ప్రకటన రావడం ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది. అయితే ఇరాన్ సభ్యత్వాన్ని ఎన్డీబీ అధికారికంగా ఇంకా ధ్రువీకరించలేదు. అమెరికా ఆంక్షల ఒత్తిడిని ఎదుర్కొంటున్న ఇరాన్కు బ్రిక్స్ వేదికలు, ప్రత్యామ్నాయ ఆర్థిక వ్యవస్థలు వ్యూహాత్మకంగా ఉపయోగపడే అవకాశం ఉంది.
ఇరాక్–సౌదీ భద్రతా చర్చలు
మరోవైపు ఇరాక్ ఉన్నతస్థాయి భద్రతా ప్రతినిధి బృందం సౌదీ అరేబియాకు చేరుకుంది. లెఫ్టినెంట్ జనరల్ అబ్దుల్ అమీర్ అల్-షమ్మారీ నేతృత్వంలోని బృందం సౌదీ అధికారులతో ప్రాంతీయ భద్రత, సౌదీపై ఇటీవల జరిగిన దాడులు, పెరుగుతున్న డ్రోన్ ముప్పులపై చర్చిస్తోంది.
ఇరాక్ భూభాగాన్ని ఇతర దేశాలపై దాడులకు ఉపయోగించనివ్వబోమని బాగ్దాద్ ఇటీవల హామీ ఇచ్చిన నేపథ్యంలో ఈ చర్చలు జరుగుతున్నాయి.
యుద్ధం ముగుస్తుందా?.. ఇదే అసలు ప్రశ్న!
ప్రస్తుత పరిస్థితిని చూస్తే అమెరికా–ఇరాన్ మధ్య దౌత్య ప్రయత్నాలు పూర్తిగా ఆగిపోలేదు. కానీ పరస్పర విశ్వాసం మాత్రం తీవ్రంగా దెబ్బతింది. ఒకవైపు అమెరికా హోర్ముజ్పై తన సైనిక ఆధిపత్యాన్ని ప్రదర్శిస్తోంది. మరోవైపు ఇరాన్ జలసంధిని తన వ్యూహాత్మక బేరసారాల ఆయుధంగా ఉపయోగిస్తోంది. ఇరాన్ కోరుతున్న యుద్ధ విరమణ, ఆంక్షల సడలింపు, ఆస్తుల విడుదల, పరిహారం వంటి అంశాలు అమెరికాకు సులభంగా అంగీకరించగల డిమాండ్లు కావు. అదే సమయంలో హోర్ముజ్ను పూర్తిగా తెరవకుండా ఇరాన్పై ఒత్తిడి కొనసాగించడం కూడా ప్రపంచ ఇంధన, షిప్పింగ్ వ్యవస్థకు ప్రమాదకరంగా మారవచ్చు.
హోర్ముజ్ ఇప్పుడు కేవలం ఇరాన్–అమెరికా వివాదానికి కేంద్రం కాదు. ఇది ప్రపంచ చమురు సరఫరా, అంతర్జాతీయ షిప్పింగ్, పశ్చిమాసియా భద్రత, అమెరికా సైనిక వ్యూహం, ఇరాన్ ప్రాంతీయ ప్రభావం అన్నింటినీ ప్రభావితం చేసే కీలక అంశంగా మారింది. ఇరాన్ నుంచి వచ్చిన “మరో యుద్ధం వస్తే మరింత దూకుడుగా స్పందిస్తాం” అన్న హెచ్చరికతో పరిస్థితి మరింత సున్నితంగా మారింది. పాకిస్థాన్ వంటి దేశాల మధ్యవర్తిత్వం ఎంతవరకు ఫలిస్తుంది? హోర్ముజ్ ఎప్పుడు పూర్తిగా తెరుచుకుంటుంది? అమెరికా–ఇరాన్ మధ్య రాజీ కుదురుతుందా? లేక మరోసారి సైనిక ఘర్షణ ముదురుతుందా? అన్నది ఇప్పుడు ప్రపంచం ఆసక్తిగా గమనిస్తున్న అంశాలు.
