india-foreign-policy-modi-global-diplomacy-iran-us-pok-analysis|ఇరాన్ నుంచి అమెరికా వరకు పెరిగిన నమ్మకం.. ప్రపంచ రాజకీయాల్లో భారత్ కొత్త శక్తి

india-foreign-policy-modi-global-diplomacy-iran-us-pok-analysis| ఇరాన్ నుంచి అమెరికా వరకు పెరిగిన నమ్మకం.. ప్రపంచ రాజకీయాల్లో భారత్ కొత్త శక్తి

భారత్ విదేశాంగ విధానం ప్రపంచ దృష్టిని ఎలా ఆకర్షిస్తోంది?
మోదీ విదేశీ పర్యటనలు.. భారత్‌కు దక్కిన వ్యూహాత్మక ప్రయోజనాలు
పశ్చిమాసియాలో భారత్ సమతుల్య దౌత్యం ఎందుకు ప్రత్యేకం?
అమెరికాతో బలపడుతున్న వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యం
యూరప్‌తో విస్తరిస్తున్న భారత్ సంబంధాలు
ఇండో-పసిఫిక్‌లో భారత్ పెరుగుతున్న ప్రభావం
మల్టీ-అలైన్‌మెంట్ వ్యూహం.. భారత్ కొత్త విదేశాంగ సూత్రం
‘భారత్‌ను మరిచిపోలేం’.. ఇరాన్ ప్రశంసల వెనుక కారణాలేమిటి?
పాక్ ఆక్రమిత కశ్మీర్‌లో భారత్‌పై ఎందుకు పెరుగుతున్న ఆసక్తి?
భారత్ దౌత్య వ్యూహం.. ప్రపంచ రాజకీయాలకు కొత్త దిశ

ఆంధ్రప్రభ వెబ్, అంతర్జాతీయ ప్రతినిధి: ప్రపంచ రాజకీయాలు గతంలో ఎన్నడూ లేనంత వేగంగా మారుతున్నాయి. ఒకవైపు యుద్ధాలు.. మరోవైపు ఆర్థిక అనిశ్చితి.. ఇంకోవైపు ఇంధన భద్రత, సరఫరా గొలుసుల సంక్షోభం. ఇలాంటి క్లిష్ట సమయంలో భారత్ అనుసరిస్తున్న విదేశాంగ విధానం ప్రపంచ దృష్టిని ఆకర్షిస్తోంది. ఏ ఒక్క కూటమికి పరిమితం కాకుండా, జాతీయ ప్రయోజనాలే లక్ష్యంగా అమెరికా, యూరప్, రష్యా, పశ్చిమాసియా, ఇండో-పసిఫిక్ దేశాలతో సమాంతర సంబంధాలను కొనసాగిస్తూ భారత్ కొత్త దౌత్య సమీకరణాలకు శ్రీకారం చుడుతోంది. ఈ వ్యూహం వెనుక ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ దౌత్య చాతుర్యం స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది.

ప్రపంచ వేదికపై భారత్‌కు పెరుగుతున్న ప్రాధాన్యం

2026లో ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ విదేశీ పర్యటనలు కేవలం అధికారిక సమావేశాలకే పరిమితం కాలేదు. ప్రతి పర్యటన భారత్ ఆర్థిక, వ్యూహాత్మక, రక్షణ, ఇంధన, సాంకేతిక రంగాల్లో దీర్ఘకాలిక ప్రయోజనాలకు బాటలు వేసింది. ప్రపంచ రాజకీయాల్లో భారత్‌ను తప్పనిసరిగా సంప్రదించాల్సిన దేశంగా నిలబెట్టే దిశగా ఈ పర్యటనలు కీలకంగా మారాయి.

పశ్చిమాసియాలో భారత్ సమతుల్య దౌత్యం

ఇరాన్-ఇజ్రాయెల్ ఉద్రిక్తతలు, ప్రాంతీయ అస్థిరత మధ్య కూడా భారత్ ఏ ఒక్క దేశం వైపు మొగ్గు చూపకుండా సమతుల్య విదేశాంగాన్ని కొనసాగించింది. ఇరాన్, ఇజ్రాయెల్, యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్, సౌదీ అరేబియా వంటి దేశాలతో ఒకేసారి సంబంధాలను కొనసాగిస్తూ ప్రాంతీయ సమతుల్యతను కాపాడింది.

ఈ పరిణామాల వల్ల ఇంధన సరఫరా నిరంతరాయంగా కొనసాగడంతో పాటు భారత ఆర్థిక వ్యవస్థపై అంతర్జాతీయ సంక్షోభ ప్రభావం పరిమితమైంది. విదేశాల్లో చిక్కుకున్న భారతీయులను సురక్షితంగా స్వదేశానికి తీసుకురావడంలోనూ ప్రభుత్వం వేగంగా స్పందించింది.

అమెరికాతో వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యం మరింత బలోపేతం

కొన్ని అంతర్జాతీయ అంశాల్లో అభిప్రాయ భేదాలు ఉన్నప్పటికీ భారత్-అమెరికా సంబంధాలు మరింత బలపడ్డాయి. రక్షణ సాంకేతికత, అంతరిక్ష పరిశోధనలు, కీలక ఖనిజాలు, సెమీకండక్టర్లు, సైబర్ భద్రత, ఇండో-పసిఫిక్ భద్రతా సహకారం వంటి రంగాల్లో ద్వైపాక్షిక భాగస్వామ్యం విస్తరించింది. ప్రపంచ సరఫరా గొలుసుల్లో భారత్‌ను కీలక కేంద్రంగా తీర్చిదిద్దేందుకు అమెరికా సహా పలు దేశాలు ఆసక్తి చూపుతున్నాయి.

యూరప్‌తో పెరిగిన అనుబంధం

రష్యా-ఉక్రెయిన్ యుద్ధం కొనసాగుతున్నప్పటికీ యూరప్ దేశాలతో భారత్ సంబంధాలు దెబ్బతినలేదు. స్వేచ్ఛా వాణిజ్య ఒప్పందాలు, హరిత ఇంధనం, కృత్రిమ మేధస్సు, ఆధునిక సాంకేతికత, రక్షణ రంగాల్లో పరస్పర సహకారం కొత్త దశకు చేరుకుంది.

ఇండో-పసిఫిక్‌లో భారత్ ప్రభావం

ఇండో-పసిఫిక్ ప్రాంతంలో సముద్ర భద్రత, వాణిజ్య మార్గాల రక్షణ, డిజిటల్ ఆర్థిక వ్యవస్థ, సరఫరా గొలుసుల బలోపేతంపై భారత్ ప్రత్యేక దృష్టి సారించింది. దీంతో ఆసియా-పసిఫిక్ ప్రాంతంలో భారత్ వ్యూహాత్మక భాగస్వామిగా మరింత బలపడింది.

మల్టీ-అలైన్‌మెంట్… భారత్ కొత్త దౌత్య సూత్రం

ఒకే కూటమిపై ఆధారపడకుండా అన్ని ప్రధాన శక్తులతో సంబంధాలను కొనసాగించడం భారత విదేశాంగ విధానంలో ప్రధాన ప్రత్యేకతగా మారింది. అమెరికాతో సన్నిహిత సంబంధాలు కొనసాగిస్తూనే రష్యాతో వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యం, పశ్చిమాసియా దేశాలతో ఇంధన సహకారం, యూరప్‌తో వాణిజ్య విస్తరణ, ఆఫ్రికాతో అభివృద్ధి భాగస్వామ్యం… ఇదే మల్టీ-అలైన్‌మెంట్ విధానం. ఈ వ్యూహం వల్ల ప్రపంచ రాజకీయ ఒత్తిళ్ల మధ్య కూడా భారత్ స్వతంత్ర నిర్ణయాలు తీసుకునే స్థితికి చేరుకుంది.

భారత్‌ను ప్రశంసించిన ఇరాన్

ఇటీవల ఇరాన్ ఎదుర్కొన్న సంక్షోభ సమయంలో భారత్ అందించిన మానవతా సహాయాన్ని అక్కడి ప్రభుత్వం, ప్రజలు అభినందించారు. భారత ప్రజలకు కృతజ్ఞతలు తెలుపుతూ ఇరాన్ దౌత్య వర్గాలు సోషల్ మీడియా వేదికగా ప్రత్యేక సందేశాలు విడుదల చేశాయి.

ఇరాన్‌తో చమురు, సముద్ర రవాణా, వాణిజ్యం, చాబహార్ పోర్టు వంటి వ్యూహాత్మక అంశాల్లో భారత్‌కు కీలక ప్రయోజనాలు ఉన్నాయి. అందుకే భారత్‌ను విశ్వసనీయ భాగస్వామిగా ఇరాన్ చూస్తోందనే అభిప్రాయాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.

పాక్ ఆక్రమిత కశ్మీర్‌లో భారత్‌పై పెరుగుతున్న ఆసక్తి

పాక్ ఆక్రమిత కశ్మీర్‌లో ఆర్థిక సంక్షోభం, విద్యుత్ చార్జీల పెంపు, నిత్యావసరాల ధరల భారం, పరిపాలనా వైఫల్యాలపై నిరసనలు కొనసాగుతున్నాయి. ఈ ఉద్యమాల్లోని కొందరు నాయకులు భారత ప్రజల సంఘీభావాన్ని కోరుతూ వ్యాఖ్యలు చేయడం అంతర్జాతీయంగా చర్చకు దారితీసింది.

అయితే ఈ అభిప్రాయాలు మొత్తం పాక్ ఆక్రమిత కశ్మీర్ ప్రజల అభిప్రాయంగా పరిగణించలేము. అక్కడి కొన్ని ఉద్యమ సంస్థల అభిప్రాయాలుగానే వీటిని చూడాలి. అయినప్పటికీ పాకిస్థాన్ పరిపాలనపై పెరుగుతున్న అసంతృప్తి మాత్రం స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది.

భారత్‌కు కలిసొస్తున్న దౌత్య వ్యూహం

భారత్ అనుసరిస్తున్న సమతుల్య విదేశాంగ విధానం వల్ల విదేశీ పెట్టుబడులు పెరుగుతున్నాయి. ఇంధన భద్రత బలోపేతమవుతోంది. రక్షణ సాంకేతిక రంగంలో సహకారం విస్తరిస్తోంది. ప్రపంచ సరఫరా గొలుసుల్లో భారత్‌కు ప్రాధాన్యం పెరుగుతోంది. అంతర్జాతీయ సంస్థల్లో భారత ప్రభావం కూడా గణనీయంగా విస్తరిస్తోంది.

ప్రపంచ రాజకీయాల్లో మిత్రులు, ప్రత్యర్థులు శాశ్వతం కాదని, జాతీయ ప్రయోజనాలే శాశ్వతమనే సూత్రాన్ని భారత్ విదేశాంగ విధానం మరోసారి స్పష్టం చేస్తోంది. ఇరాన్ నుంచి అమెరికా వరకు, పశ్చిమాసియా నుంచి ఇండో-పసిఫిక్ వరకు సమతుల్య సంబంధాలను కొనసాగిస్తున్న భారత్… ప్రపంచ శక్తి సమీకరణాల్లో తన స్థానాన్ని మరింత బలపరుచుకుంటోంది. రాబోయే కాలంలో ఈ దౌత్య వ్యూహం భారత ఆర్థిక, భద్రతా, వ్యూహాత్మక ప్రయోజనాలకు మరింత బలమైన పునాది వేయనుందనే విశ్లేషణలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.

Also Read