16thJuneeditorial | అమెరికా–ఇరాన్ మధ్య శాంతి ఒప్పందం వివరాలు

16thJuneeditorial | అమెరికా–ఇరాన్ మధ్య శాంతి ఒప్పందం వివరాలు

16thJuneeditorial | హర్మూజ్ జలసంధి నిర్ణయాలు మరియు ట్రంప్ ప్రకటన
ఇజ్రాయెల్ దాడులతో పెరుగుతున్న ఆందోళన
అణు ఒప్పందంపై అనుమానాలు మరియు షరతులు
పునర్నిర్మాణం, ఆంక్షలు మరియు తదుపరి చర్చలు
వైట్ హౌస్ వ్యాఖ్యలు, దౌత్య విజయ దావా

16thJuneeditorial | కొద్ది నెలలుగా జరుగుతున్న అమెరికా–ఇరాన్ యుద్ధానికి తెరపడేందుకు అవగాహన ఒప్పందం కుదిరింది. ఈ నెల 19వ తేదీన స్విట్జర్లాండ్‌లో సంతకాలు జరగనున్నాయి. ఈ ఒప్పందంపై అమెరికా, ఇరాన్ రెండు దేశాలు సానుకూల ప్రకటనలు చేశాయి. అయితే లెబనాన్‌పై ఇజ్రాయెల్ ఇంకా దాడులు కొనసాగిస్తుండటంతో పరిస్థితి ఆందోళనకరంగా మారింది.

ఈ ఒప్పందం ప్రకారం హర్మూజ్ జలసంధి వద్ద నౌకల రాకపోకలు యథేచ్ఛగా సాగుతాయని అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ ప్రకటించారు. ఇరుదేశాల మధ్య ఒప్పందం కుదరడాన్ని ఆయన తన పుట్టినరోజు కానుకగా అభివర్ణించారు. హర్మూజ్ వద్ద నౌకల రాకపోకలపై ఉన్న దిగ్బంధనాన్ని ఎత్తివేస్తున్నట్టు తెలిపారు. ఇది గొప్ప ఒప్పందమని, మధ్యప్రాచ్యానికి శాంతిని తీసుకువస్తుందని పేర్కొన్నారు.

మునుపటి అమెరికా అధ్యక్షులు సాధించలేనిది తాను సాధించానని ట్రంప్ గర్వంగా ప్రకటించారు. గత సంవత్సరం గాజా ఒప్పందం విషయంలో కూడా ఆయన ఇలాగే వ్యాఖ్యానించిన విషయం తెలిసిందే. అయితే పరిస్థితులు ఆ విధంగా లేకపోవడానికి ప్రధాన కారణం ఇజ్రాయెల్ అనుసరిస్తున్న వైఖరి అని విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు.

ప్రస్తుతం కూడా ఇజ్రాయెల్ లెబనాన్‌పై దాడులు కొనసాగిస్తుండటంతో ఈ ఒప్పందం అమలుకు అడ్డంకులు ఏర్పడే అవకాశం ఉందని భావిస్తున్నారు. ఈ ఒప్పందం కోసం విశేషంగా కృషి చేస్తున్న అమెరికా ఉపాధ్యక్షుడు జేడీ వాన్స్ ప్రకారం, భవిష్యత్తులో ఇరాన్ అణ్వస్త్రాల వైపు వెళ్లకుండా కట్టుదిట్టమైన నిబంధనలు రూపొందించారు.

అయితే ఇరాన్ అణ్వస్త్రాలను పూర్తిగా వదులుతుందా అనే అంశంపై అనుమానాలు ఉన్నాయని విశ్లేషకులు పేర్కొంటున్నారు. ఇరాన్ వద్ద ఉన్న యురేనియం నిల్వల పరిమితులపై ఎలాంటి ఆంక్షలు విధిస్తారు? శుద్ధి చేసిన యురేనియం పరిస్థితి ఏమిటి? అనే ప్రశ్నలకు ఇంకా సమాధానాలు రాలేదు.

కాల్పుల విరమణను మరో 60 రోజులు పొడిగించిన నేపథ్యంలో తదుపరి సంప్రదింపుల్లో ఈ అంశాలకు స్పష్టత వచ్చే అవకాశం ఉంది. ఒప్పందం సాధించామని ఇరుదేశాలు ప్రకటిస్తున్నప్పటికీ గత అనుభవాలను చూస్తే హామీలపై స్పష్టత లేదని తెలుస్తోంది.

హామీలు లేకపోవడంతో ఇరుదేశాలు గీటు దాటేందుకు వెనుకాడవని భావిస్తున్నారు. మధ్యప్రాచ్యం రూపురేఖలను మార్చాలని భావించిన ఇజ్రాయెల్ ప్రధాని బెంజమిన్ నెతన్యాహు ఈ పరిస్థితులను తీసుకువచ్చారా అన్న ప్రశ్నలు తలెత్తుతున్నాయి. నెతన్యాహు కారణంగానే ట్రంప్ ఈ యుద్ధంలో చిక్కుకున్నారని, దీని వల్ల అమెరికా కూడా నష్టపోయిందని వ్యాఖ్యలు వినిపిస్తున్నాయి.

ఈ ఒప్పందం ప్రకారం ఇరాన్ పునర్నిర్మాణం కోసం అమెరికా, దాని మిత్ర దేశాలు 300 బిలియన్ డాలర్ల సాయాన్ని అందించాలి. స్తంభింపజేసిన ఇరాన్ ఆస్తుల్లో కొంత భాగాన్ని విడుదల చేయాలి. హర్మూజ్ జలసంధిలో మైన్లను తొలగించాలి.

ఈ ఒప్పందానికి ఐక్యరాజ్య సమితి భద్రతా మండలి తీర్మానం ద్వారా ఆమోదం పొందాల్సి ఉంటుంది. ఈ ఫ్రేమ్‌వర్క్‌లో 60 రోజుల్లో అణు సమస్యలు, ఆంక్షలు, పునర్నిర్మాణం వంటి అంశాలపై మరిన్ని చర్చలు జరగనున్నాయి.

ఇజ్రాయెల్ మాత్రం తన వైఖరిని కొనసాగిస్తుండటంతో పరిస్థితి సంక్లిష్టంగా మారుతోంది. అమెరికన్ సైనికులను వెనక్కి పంపాలన్న షరతుకు కూడా ట్రంప్ అంగీకరించినట్టు సమాచారం. వైట్ హౌస్ వర్గాలు దీనిని ట్రంప్ దౌత్య విజయంగా పేర్కొంటున్నాయి.