Latent TB | క్షయ… నిశ్శబ్ద బాంబు!
Latent TB | క్షయ… నిశ్శబ్ద బాంబు!
Latent TB | ఆంధ్రప్రభ వెబ్ డెస్క్: ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ 2020 నాటికి క్షయాన్ని నిర్మూలించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. మన దేశం ఆ లక్ష్యాన్ని ఐదేళ్ల ముందే సాధించాలని సంకల్పించింది. అయితే సంకల్పం గొప్పదైనా, అమలులో మాత్రం వెనుకబడ్డాం.
Latent TB | కోవిడ్ ప్రభావం, గుర్తించని కేసులు
కోవిడ్ మహమ్మారి ప్రభావం, అనేక కేసులు నిర్ధారణ కాకపోవడం, చికిత్సను పూర్తిగా చేయకపోవడం, మొండి క్షయంగా మారడం, సరైన అవగాహన లేకపోవడం—ఇలాంటి అనేక కారణాల వల్ల క్షయ నిర్మూలన ఇంకా దూరంగానే ఉంది. ఇవి కాకుండా, ‘నిద్రాణ క్షయ’ (Latent TB) కూడా పెద్ద సవాలుగా మారింది. ఇది నిజంగా నిశ్శబ్ద బాంబులాంటిది. ఎప్పుడైనా యాక్టివ్ క్షయగా మారే ప్రమాదం ఉంది.
Latent TB | నిద్రాణ క్షయ అంటే ఏమిటి?
నిద్రాణ క్షయలో ఎలాంటి లక్షణాలు కనిపించవు. ఎక్స్రేలో కూడా స్పష్టంగా గుర్తించడం కష్టం. కళ్లె పరీక్షల్లోనూ బయటపడదు. ముఖ్యంగా, ఈ దశలో ఉన్నవారి నుంచి ఇతరులకు వ్యాధి వ్యాపించదు. అందువల్ల చాలామంది దీన్ని తేలికగా తీసుకుంటారు. కానీ ఇక్కడే పెద్ద పొరపాటు జరుగుతోంది.
Latent TB | యాక్టివ్ క్షయగా మారే ప్రమాదం
రోగనిరోధక శక్తి తగ్గినప్పుడు, నిద్రాణ క్షయ ఎప్పుడైనా యాక్టివ్ క్షయగా మారే ప్రమాదం ఉంది. సాధారణంగా, బలమైన రోగనిరోధక శక్తి ఉన్నవారిలో జీవితకాలంలో 5–10 శాతం మాత్రమే ఇది యాక్టివ్ క్షయగా మారుతుంది. కానీ క్షయ బాధితులతో సన్నిహితంగా ఉంటే ఈ ముప్పు 15–21 రెట్లు పెరుగుతుంది.
అధిక ముప్పు ఉన్నవారు
కొన్ని వ్యాధులున్నవారిలో ప్రమాదం మరింత ఎక్కువగా ఉంటుంది:
- హెచ్ఐవీ ఉన్నవారిలో 20–30 రెట్లు ఎక్కువ ప్రమాదం
- మధుమేహం ఉన్నవారిలో 2–3 రెట్లు అధిక ప్రమాదం
మన దేశంలో మధుమేహం పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో, భవిష్యత్తులో క్షయ కేసులు కూడా పెరిగే అవకాశం ఉంది. అవయవ మార్పిడి చేసినవారు, సిలికోసిస్, దీర్ఘకాలిక కిడ్నీ వ్యాధులు, పోషకాహార లోపం, విటమిన్ D లోపం, రక్త క్యాన్సర్లు ఉన్నవారు, స్టెరాయిడ్లు లేదా ఇమ్యూన్ సప్రెసివ్ మందులు వాడేవారు—ఇవాళ్లందరిలో ముప్పు ఎక్కువ. పొగతాగేవారు, మద్యం సేవించే వారు, ఐదేళ్లలోపు పిల్లలు, కిక్కిరిసిన ప్రదేశాల్లో నివసించే వారూ ప్రమాదంలోనే ఉంటారు.
నిద్రాణ క్షయ పరీక్షలు
నిద్రాణ క్షయను గుర్తించడానికి పరీక్షలు కీలకం. అయితే అందరికీ పరీక్షలు చేయడం సాధ్యం కాదు. కాబట్టి ముప్పు ఉన్నవారు తప్పనిసరిగా పరీక్షలు చేయించుకోవాలి.
మంటూ టెస్ట్ (Mantoux Test):
చర్మం కింద సూది ద్వారా మందు ఇస్తారు. 48 గంటల తర్వాత ప్రతిస్పందనను పరిశీలిస్తారు. వాపు, ఎర్రబారడం ఉంటే క్షయ క్రిములు ఉన్నట్టు భావిస్తారు.
పరీక్షల పరిమితులు, ఆధునిక పరీక్షలు
బీసీజీ టీకా తీసుకున్నవారిలో ఈ పరీక్ష తప్పుదోవ పట్టించే ఫలితాలు ఇవ్వవచ్చు. అలాగే రోగనిరోధక శక్తి బలహీనంగా ఉన్నవారిలో ఫలితాలు స్పష్టంగా రాకపోవచ్చు. ఈ సమస్యలను అధిగమించేందుకు సీవై-టీబీ టెస్ట్ అభివృద్ధి చేశారు. ఇది మరింత ఖచ్చితమైన ఫలితాలను ఇస్తుంది.
IGRA (Interferon Gamma Release Assay):
ఇది ఒక రక్తపరీక్ష. టీ-స్పాట్, క్వాంటిఫెరాన్ టీబీ గోల్డ్ వంటి పరీక్షలు కూడా అందుబాటులో ఉన్నాయి. అయితే ఇవి కొంత ఖరీదైనవి.
చికిత్స ఎందుకు అవసరం?
నిద్రాణ క్షయలో లక్షణాలు లేవని చికిత్స అవసరం లేదని చాలామంది భావిస్తారు. కానీ ఇది ప్రమాదకరమైన అభిప్రాయం. గత ఏడాది దేశంలో సుమారు 27 లక్షల కొత్త క్షయ కేసులు నమోదయ్యాయి. వీటిలో దాదాపు 60 శాతం కేసులకు నిద్రాణ క్షయ కారణమైందని అంచనా.
క్షయ నిర్మూలనలో సవాళ్లు
నిద్రాణ క్షయకు చికిత్స చేయకుండా క్షయ నిర్మూలన సాధ్యం కాదు. ప్రస్తుతం క్షయ కేసులు ఏటా కేవలం 1.5 శాతం మాత్రమే తగ్గుతున్నాయి. కానీ నిద్రాణ క్షయను సమర్థంగా నియంత్రిస్తే ఈ తగ్గుదల 8 శాతం వరకు పెరిగే అవకాశం ఉంది.
ఎవరికి ముందస్తు చికిత్స అవసరం?
ముప్పు ఉన్నవారికి పరీక్షలు లేకుండానే చికిత్స ప్రారంభించాలని మార్గదర్శకాలు సూచిస్తున్నాయి. ప్రస్తుతం ఐదేళ్లలోపు పిల్లలు, హెచ్ఐవీ ఉన్నవారికి మాత్రమే ఎక్కువగా ఈ చికిత్స అందుతోంది. అయితే మధుమేహం, కిడ్నీ వ్యాధులు, పొగతాగడం వంటి ముప్పు ఉన్నవారికి కూడా ఇది అవసరం.
చికిత్స విధానాలు
చికిత్స ప్రారంభించే ముందు యాక్టివ్ క్షయ ఉందో లేదో నిర్ధారించుకోవాలి. అవసరమైతే ఎక్స్రే, కళ్లె పరీక్షలు చేయాలి.
ప్రస్తుతం ఉపయోగించే చికిత్స విధానాలు:
- ఐసోనియాజిడ్ – 6 నెలలు
- ఐసోనియాజిడ్ + రిఫాంపిసిన్ – 3 నెలలు
- ఐసోనియాజిడ్ + రిఫాపెంటిన్ – వారానికి ఒకసారి, 3 నెలలు
ఇవి తక్కువ కాలంలో మంచి ఫలితాలు ఇస్తాయి.
డ్రగ్ రెసిస్టెన్స్ నివారణ
నిద్రాణ దశలో క్షయ బ్యాక్టీరియా ఎక్కువగా వృద్ధి చెందదు. అందువల్ల ఒకే మందుతో చికిత్స చేయడం సురక్షితం, సమర్థవంతం. ఇది మందుల నిరోధకత (Drug Resistance) వచ్చే ప్రమాదాన్ని కూడా తగ్గిస్తుంది.
ముగింపు: ముందస్తు జాగ్రత్తలే రక్షణ
సరైన సమయంలో నిద్రాణ క్షయకు చికిత్స చేస్తే, యాక్టివ్ క్షయగా మారే ప్రమాదం 60–90 శాతం వరకు తగ్గుతుంది. కాబట్టి దీనిని నిర్లక్ష్యం చేయకుండా, ముందస్తు జాగ్రత్తలు తీసుకోవడం అత్యంత అవసరం.
CLICK HERE TO READ MORE : 4simptoms |మొటిమలు చర్మ సమస్యేనా? శరీరం చెబుతున్న ‘అంతర్గత’ హెచ్చరికలు ఇవే!
CLICK HERE TO READ MORE :
మన దేశంలో మధుమేహం పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో, భవిష్యత్తులో క్షయ కేసులు కూడా పెరిగే అవకాశం ఉంది. అవయవ మార్పిడి చేసినవారు, సిలికోసిస్, దీర్ఘకాలిక కిడ్నీ వ్యాధులు, పోషకాహార లోపం, విటమిన్ D లోపం, రక్త క్యాన్సర్లు ఉన్నవారు, స్టెరాయిడ్లు లేదా ఇమ్యూన్ సప్రెసివ్ మందులు వాడేవారు—ఇవాళ్లందరిలో ముప్పు ఎక్కువ. పొగతాగేవారు, మద్యం సేవించే వారు, ఐదేళ్లలోపు పిల్లలు, కిక్కిరిసిన ప్రదేశాల్లో నివసించే వారూ ప్రమాదంలోనే ఉంటారు.
మన దేశంలో మధుమేహం పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో, భవిష్యత్తులో క్షయ కేసులు కూడా పెరిగే అవకాశం ఉంది. అవయవ మార్పిడి చేసినవారు, సిలికోసిస్, దీర్ఘకాలిక కిడ్నీ వ్యాధులు, పోషకాహార లోపం, విటమిన్ D లోపం, రక్త క్యాన్సర్లు ఉన్నవారు, స్టెరాయిడ్లు లేదా ఇమ్యూన్ సప్రెసివ్ మందులు వాడేవారు—ఇవాళ్లందరిలో ముప్పు ఎక్కువ. పొగతాగేవారు, మద్యం సేవించే వారు, ఐదేళ్లలోపు పిల్లలు, కిక్కిరిసిన ప్రదేశాల్లో నివసించే వారూ ప్రమాదంలోనే ఉంటారు.
