Yemen Conflict Escalates Again | యెమెన్‌లో మ‌ళ్లీ తారస్థాయికి చేరిన పోరాటం

ఏడెన్‌ విమానాశ్రయంపై హౌతీల దాడి.. రెండు లక్షలకు పైగా నిరాశ్రయులు

Yemen Conflict Escalates Again | ఆంధ్రప్రభ, అంతర్జాతీయ ప్రతినిధి: యెమెన్‌లో హౌతీ తిరుగుబాటుదారులు, సౌదీ మద్దతుతో ఉన్న ప్రభుత్వ దళాల మధ్య పోరాటం రోజురోజుకూ తీవ్రతరమవుతోంది. వ్యూహాత్మక ప్రాంతాలపై ఆధిపత్యం కోసం ఇరుపక్షాలు సాగిస్తున్న పోరులో క్షిపణులు, డ్రోన్ల దాడులు పెరిగాయి. తాజాగా హౌతీలు ఏడెన్‌ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయాన్ని లక్ష్యంగా చేసుకోవడంతో ఉద్రిక్తత మరింత పెరిగింది. మరోవైపు బాబ్‌ ఎల్‌-మందెబ్‌ జలసంధి పరిసరాల్లోనూ భీకర పోరు కొనసాగుతోంది. తాజా ఘర్షణల కారణంగా ఇప్పటికే రెండు లక్షలకు పైగా ప్రజలు ఇళ్లను వదిలి నిరాశ్రయులయ్యారు.

ఏడెన్‌ విమానాశ్రయంపై దాడి

ఈ రోజు ఏడెన్‌ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయంపై బాలిస్టిక్‌ క్షిపణులు, పేలుడు పదార్థాలతో కూడిన డ్రోన్లతో హౌతీలు దాడి చేసినట్లు యెమెన్‌ రవాణా మంత్రిత్వ శాఖ తెలిపింది. విమానాశ్రయ రన్‌వే సమీపంలో ఓ క్షిపణి పడింది. ఈ ఘటన జరిగిన సమయంలో కైరో నుంచి వచ్చిన విమానం ఏడెన్‌లో దిగేందుకు సిద్ధంగా ఉంది.

క్షిపణి దాడి నేపథ్యంలో విమానం ల్యాండింగ్‌ను అధికారులు నిలిపివేశారు. దానిని సౌదీ అరేబియాలోని జెడ్డాకు మళ్లించారు. రన్‌వేపై ఉన్న మరో రెండు విమానాలను కూడా ముందుజాగ్రత్తగా అక్కడి నుంచి తరలించారు. వరుస దాడుల ముప్పు ఉండటంతో విమానాశ్రయంలో భద్రతను కట్టుదిట్టం చేశారు.

యెమెన్‌లో హౌతీల ఆధీనంలో లేని ప్రాంతాలకు ఏడెన్‌ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం ప్రధాన అంతర్జాతీయ ప్రవేశ ద్వారంగా ఉంది. ఈ నేపథ్యంలో విమానాశ్రయంపై దాడి దేశంలో నెలకొన్న భద్రతా పరిస్థితుల తీవ్రతను మరోసారి స్పష్టం చేసింది.

బాబ్‌ ఎల్‌-మందెబ్‌ వద్ద భీకర పోరు

యెమెన్‌ పశ్చిమ తీరంలోని బాబ్‌ ఎల్‌-మందెబ్‌ జలసంధి పరిసర ప్రాంతాలు ప్రస్తుతం ప్రధాన యుద్ధభూమిగా మారాయి. ప్రపంచ సముద్ర వాణిజ్యానికి అత్యంత కీలకమైన ఈ మార్గంపై నియంత్రణ సాధించేందుకు ఇరుపక్షాలు ప్రయత్నిస్తున్నాయి.

ఇటీవల హౌతీలు బాబ్‌ ఎల్‌-మందెబ్‌కు సమీపంలోని వ్యూహాత్మక ప్రాంతాలను స్వాధీనం చేసుకున్నారు. సెప్టెంబర్‌లో తమ ఆధీనంలోకి వచ్చిన ప్రాంతాలను తిరిగి చేజిక్కించుకునేందుకు సౌదీ మద్దతు ఉన్న యెమెన్‌ ప్రభుత్వ దళాలు ఎదురుదాడి ప్రారంభించాయి. సౌదీ నేతృత్వంలోని సంకీర్ణ బలగాలు వైమానిక సహకారం అందిస్తున్నాయి.

పశ్చిమ ఫ్రంట్‌లోని ధుబాబ్‌ ప్రాంతం చుట్టూ కూడా తీవ్ర పోరు కొనసాగుతోంది. బాబ్‌ ఎల్‌-మందెబ్‌ను ఆనుకుని ఉన్న ఎత్తైన ప్రాంతాలను స్వాధీనం చేసుకుంటే తీర ప్రాంతంలో ముందుకు సాగేందుకు ప్రభుత్వ దళాలకు వ్యూహాత్మకంగా ప్రయోజనం కలుగుతుందని నిపుణులు చెబుతున్నారు.

మోచా చుట్టూ పోరు

మోచా పట్టణం కూడా తాజా పోరులో కీలకంగా మారింది. ఈ ప్రాంతం తైజ్‌ వైపు వెళ్లే సరఫరా మార్గాలకు సమీపంలో ఉండటంతో సైనికంగా ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది. మోచాను స్వాధీనం చేసుకున్నామని యెమెన్‌ ప్రభుత్వం ప్రకటించినప్పటికీ.. అక్కడి సైనిక అధికారులు, విశ్లేషకుల ప్రకారం ఆ ప్రకటన ముందుగానే వెలువడినట్లు తెలుస్తోంది.

ప్రభుత్వ అనుకూల బలగాల్లో జెయింట్స్‌ బ్రిగేడ్‌ కీలకంగా పోరాడుతోంది. ధుబాబ్‌ను తమ ఆధీనంలోకి తీసుకుని, అక్కడి నుంచి తూర్పువైపు ఉన్న పర్వత ప్రాంతాల్లోకి ముందుకు వెళ్లేందుకు ఆ బలగాలు ప్రయత్నిస్తున్నాయి.

రెండు లక్షలకు పైగా నిరాశ్రయులు

తాజా పోరాటం యెమెన్‌ ప్రజలపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతోంది. అంతర్జాతీయ వలస సంస్థ ప్రకారం.. తాజా ఘర్షణలు ప్రారంభమైనప్పటి నుంచి రెండు లక్షలకు పైగా ప్రజలు నిరాశ్రయులయ్యారు. సొంత ఇళ్లను వదిలి సురక్షిత ప్రాంతాల కోసం ప్రజలు పరుగులు తీస్తున్నారు.

ఆహారం, తాగునీరు, నివాసం వంటి కనీస అవసరాల కోసం కూడా ప్రజలు ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటున్నారు. ‘‘ప్రజలు ప్రాణాలు కాపాడుకునేందుకు పరుగులు తీస్తున్నారు. వెళ్లేందుకు సురక్షితమైన ప్రాంతం కూడా వారికి కనిపించడం లేదు’’ అని ఐఓఎం డైరెక్టర్‌ జనరల్‌ అమీ పోప్‌ ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు.

యెమెన్‌లోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో ప్రతి నాలుగు కుటుంబాల్లో మూడు కుటుంబాలు ఆకలితో బాధపడుతున్నాయని ఐక్యరాజ్యసమితి పేర్కొంది. ఇప్పటికే ప్రపంచంలోనే అత్యంత తీవ్రమైన మానవతా సంక్షోభాల్లో ఒకటిగా ఉన్న యెమెన్‌ పరిస్థితి తాజా పోరుతో మరింత దిగజారుతోంది.

సౌదీపై హౌతీల క్షిపణులు, డ్రోన్లు

యెమెన్‌లో పోరాటంతో పాటు సౌదీ అరేబియాపైనా హౌతీలు దాడులు కొనసాగిస్తున్నట్లు ఇరుపక్షాల ప్రకటనలు చెబుతున్నాయి. సౌదీ నేతృత్వంలోని సంకీర్ణం ప్రకారం.. సౌదీ రాజధాని రియాద్‌కు ఉత్తరంగా ప్రయోగించిన హౌతీల బాలిస్టిక్‌ క్షిపణిని తమ రక్షణ వ్యవస్థలు అడ్డుకుని ధ్వంసం చేశాయి.

హౌతీ సైనిక ప్రతినిధి యాహ్యా సరీ మాత్రం రియాద్‌లోని కింగ్‌ ఖాలిద్‌ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయాన్ని పలు డ్రోన్లతో లక్ష్యంగా చేసుకున్నట్లు ప్రకటించారు. అయితే ఈ దాడిపై సౌదీ అధికారులు వెంటనే ధ్రువీకరణ ఇవ్వలేదు.

అలాగే అబ్హా అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం, ఖమీస్‌ ముషైత్‌లోని వైమానిక స్థావరంపై బాలిస్టిక్‌ క్షిపణులు, డ్రోన్లతో దాడులు చేసినట్లు హౌతీలు ప్రకటించారు. ఈ దాడులపైనా సౌదీ నుంచి తక్షణ ధ్రువీకరణ రాలేదు.

సముద్ర మార్గంపై పెరుగుతున్న ఆందోళన

బాబ్‌ ఎల్‌-మందెబ్‌ జలసంధి ప్రపంచ వాణిజ్యానికి కీలకమైన సముద్ర మార్గం. ఎర్ర సముద్రాన్ని గల్ఫ్‌ ఆఫ్‌ ఏడెన్‌తో అనుసంధానించే ఈ మార్గం ద్వారా అంతర్జాతీయ నౌకా రవాణా జరుగుతుంది. ఈ ప్రాంతంలో హౌతీల ఆధిపత్యం పెరిగితే వాణిజ్య నౌకల రాకపోకలకు అంతరాయం కలిగే అవకాశం ఉందన్న ఆందోళనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.

ఇప్పటికే అమెరికా-ఇరాన్‌ మధ్య కొనసాగుతున్న విస్తృత ఘర్షణ కారణంగా హోర్ముజ్‌ జలసంధి మీదుగా వాణిజ్య రవాణా పరిమితమవుతున్న పరిస్థితుల్లో బాబ్‌ ఎల్‌-మందెబ్‌ ప్రాధాన్యం మరింత పెరిగింది. ఈ మార్గంలో అంతరాయం ఏర్పడితే ఇంధన సరఫరా, అంతర్జాతీయ సరకు రవాణాపైనా ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంది.

2014 నుంచి సంక్షోభం

యెమెన్‌లో ప్రస్తుత సంక్షోభానికి మూలాలు 2014లో ఉన్నాయి. ఆ ఏడాది హౌతీలు రాజధాని సనాను స్వాధీనం చేసుకున్నారు. దీంతో దేశంలో రాజకీయ, సైనిక సంక్షోభం తీవ్రరూపం దాల్చింది. ఇరాన్‌ ప్రభావం పెరుగుతుందన్న ఆందోళనతో సౌదీ అరేబియా నేతృత్వంలోని సంకీర్ణం యెమెన్‌లో సైనిక జోక్యం చేసుకుంది.

అప్పటి నుంచి యెమెన్‌ అంతర్యుద్ధం సుదీర్ఘంగా కొనసాగింది. వేలాది మంది ప్రాణాలు కోల్పోగా.. కోట్లాది మందిపై ఆహారం, ఆరోగ్యం, నివాసం వంటి సమస్యలు ప్రభావం చూపాయి.

2022లో కాల్పుల విరమణ

2022లో ఐక్యరాజ్యసమితి మధ్యవర్తిత్వంతో కాల్పుల విరమణ ఏర్పడటంతో భారీ స్థాయి పోరాటం కొంతకాలం తగ్గింది. అయితే ఇరుపక్షాల మధ్య శాశ్వత రాజకీయ ఒప్పందం మాత్రం కుదరలేదు. దీంతో దేశంలో అస్థిరత పూర్తిగా తొలగిపోలేదు.

తాజాగా అమెరికా-ఇరాన్‌ మధ్య విస్తృత ఘర్షణ ప్రభావం యెమెన్‌పైనా పడటంతో పాత విభేదాలు మళ్లీ తీవ్రమయ్యాయి. హౌతీలు, సౌదీ మద్దతు ఉన్న ప్రభుత్వ దళాల మధ్య తాజా పోరు యెమెన్‌ను మరోసారి తీవ్ర సంక్షోభంలోకి నెడుతోంది.

అంతర్జాతీయ జోక్యం పెరుగుతున్న వేళ

హౌతీలను ఎదుర్కొనేందుకు సౌదీ అరేబియా అంతర్జాతీయ సహకారం కోరుతోంది. ఈ నేపథ్యంలో టర్కీ ప్రధానంగా రక్షణ, సాంకేతిక సహకారం అందిస్తున్నట్లు అధికారులు తెలిపారు. మరోవైపు ప్రాంతీయ దేశాలు తమ భద్రతా సహకారాన్ని పెంచుతున్నాయి.

బాబ్‌ ఎల్‌-మందెబ్‌ చుట్టూ పోరు కొనసాగడం, ఏడెన్‌ విమానాశ్రయంపై దాడి, సౌదీ ప్రాంతాలపై క్షిపణులు, డ్రోన్ల ప్రయోగాలు.. యెమెన్‌ సంక్షోభం కేవలం దేశీయ సమస్యగా కాకుండా ప్రాంతీయ భద్రత, అంతర్జాతీయ వాణిజ్యంపై ప్రభావం చూపే అంశంగా మారుతున్నాయని స్పష్టం చేస్తున్నాయి.

యెమెన్‌లో మళ్లీ పెరుగుతున్న హింసకు సామాన్య ప్రజలే ప్రధానంగా నష్టపోతున్నారు. ఇప్పటికే ఆహార కొరత, పేదరికం, మౌలిక వసతుల సమస్యలతో సతమతమవుతున్న ప్రజలు.. తాజా పోరుతో ఇళ్లను వదిలి వెళ్లాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది. రెండు లక్షలకు పైగా ప్రజలు నిరాశ్రయులైన నేపథ్యంలో తక్షణ మానవతా సహాయం, భద్రత, శాశ్వత రాజకీయ పరిష్కారం అవసరమన్న డిమాండ్లు పెరుగుతున్నాయి.