Modi Tells Putin Ukraine War Must End for Humanity | India Peace Diplomacy | ‘‘అంతులేని యుద్ధం నుంచి ముగింపువైపు అడుగేయాలి’’

Modi Tells Putin Ukraine War Must End for Humanity | India Peace Diplomacy | ‘‘అంతులేని యుద్ధం నుంచి ముగింపువైపు అడుగేయాలి’’

• బిష్కెక్‌ వేదికగా ప్ర‌ధాని మోదీ స్పష్టమైన సందేశం..
• పుతిన్‌తో భేటీలో ఉక్రెయిన్‌ యుద్ధంపై కీలక వ్యాఖ్యలు
• మానవాళి కోసం యుద్ధానికి ముగింపు అవసరం.. శాంతి ప్రయత్నాలకు భారత్‌ పూర్తి మద్దతు
• చర్చలు, దౌత్యమే పరిష్కార మార్గమన్న ప్రధాని
• సెప్టెంబర్‌లో ఢిల్లీలో మరోసారి మోదీ–పుతిన్‌ భేటీకి అవకాశం
• రష్యాతో స్నేహం కొనసాగుతుంది.. కానీ యుద్ధాన్ని సమర్థించేది భారత్‌ కాదు

‘‘అంతులేని యుద్ధం నుంచి ముగింపువైపు అడుగేయాలి’’. యుద్ధాలు ముగియాల్సిందే.. ఇదే భారత్‌ వైఖరి! మానవాళి కోసం యుద్ధానికి ముగింపు అవసరం.. శాంతి ప్రయత్నాలకు భారత్‌ పూర్తి మద్దతు ఇస్తుంది. బిష్కెక్‌లో రష్యా అధ్యక్షుడు వ్లాదిమిర్‌ పుతిన్‌తో భేటీ సందర్భంగా ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ ఉక్రెయిన్‌ యుద్ధంపై భారత్‌ వైఖరిని మరోసారి స్పష్టం చేశారు. మానవాళి ప్రయోజనాల కోసం యుద్ధానికి ముగింపు పలకాలని, కాల్పుల విరమణ దిశగా ముందుకు సాగాలి. శాంతి కోసం జరిగే ప్రతి ప్రయత్నానికీ భారత్‌ మద్దతు ఇస్తుంది. యుద్ధానికి పరిష్కారం సైనిక మార్గంలో కాకుండా చర్చలు, దౌత్యం ద్వారానే సాధ్యమని మోదీ సందేశమిచ్చారు. రష్యాతో వ్యూహాత్మక సంబంధాలను కొనసాగిస్తూనే, ఉక్రెయిన్‌ సంక్షోభంలో ఏ పక్షానికీ పూర్తిగా మద్దతు ఇవ్వకుండా భారత్‌ అనుసరిస్తున్న వ్యూహాత్మక స్వయంప్రతిపత్తి మరోసారి స్పష్టమైంది. దీనిపై స‌మ‌గ్ర విశ్లేష‌ణ‌.

Modi Tells Putin Ukraine War Must End for Humanity | India Peace Diplomacy | ఆంధ్రప్రభ వెబ్‌, అంతర్జాతీయ ప్రతినిధి: ఉక్రెయిన్‌లో కొనసాగుతున్న యుద్ధానికి ముగింపు పలకాల్సిందే.. మానవాళి ప్రయోజనాల కోసం ఇకనైనా శాంతి వైపు అడుగులు పడాల్సిందే.. ఇదే భారత్‌ తాజా సందేశం. ఎవరు గెలిచారు? ఎవరు ఓడిపోయారు? అన్నది కాకుండా.. యుద్ధమే ముగియాలన్నది భారత్‌ కోరుకుంటున్నది. రష్యా అధ్యక్షుడు వ్లాదిమిర్‌ పుతిన్‌తో బిష్కెక్‌లో జరిగిన భేటీలో ఆయన చేసిన వ్యాఖ్యలు అంతర్జాతీయంగా ప్రాధాన్యం సంతరించుకున్నాయి.

కిర్గిజిస్థాన్‌ రాజధాని బిష్కెక్‌లో షాంఘై సహకార సంస్థ (SCO) సదస్సు సందర్భంగా ఆగస్టు 31న మోదీ–పుతిన్‌ సమావేశమయ్యారు. ద్వైపాక్షిక సంబంధాలతో పాటు ఉక్రెయిన్‌ యుద్ధం, ప్రాంతీయ పరిణామాలు, వాణిజ్యం, ఇంధనం, భద్రత, సముద్ర రవాణా వంటి అంశాలపై ఇరువురు నేతలు చర్చించారు. ఈ సందర్భంగా మోదీ.. భారత్‌ శాంతి కోసం జరుగుతున్న అన్ని ప్రయత్నాలకు మద్దతు ఇస్తుందని స్పష్టం చేశారు.

‘‘యుద్ధం కొనసాగుతున్న ప్రతి రోజు మానవాళిని వెనక్కి నెడుతోంది’’

పుతిన్‌తో సమావేశం ప్రారంభంలోనే మోదీ ఉక్రెయిన్‌ యుద్ధంపై తన వైఖరిని స్పష్టంగా వెల్లడించారు. యుద్ధం కొనసాగుతున్న ప్రతి రోజు మానవాళిని ఒక అడుగు వెనక్కి తీసుకెళ్తోందని.. శాంతి వైపు వేసే ప్రతి అడుగు ప్రపంచానికి ఆశను కల్పిస్తుందని పేర్కొన్నారు.

అంతులేని యుద్ధం నుంచి యుద్ధానికి ముగింపు దిశగా, అక్కడి నుంచి కాల్పుల విరమణ, చర్చలు, దౌత్యపరమైన పరిష్కారం వైపు ముందుకు సాగాల్సిన అవసరం ఉందని మోదీ సూచించారు. ఉక్రెయిన్‌ విషయంలో భారత్‌ అన్ని శాంతి ప్రయత్నాలకు మద్దతు ఇస్తోందని, భవిష్యత్తులోనూ అదే విధానాన్ని కొనసాగిస్తుందని చెప్పారు.

పుతిన్‌ స్పందన ఏమిటి?

మోదీ వ్యాఖ్యలకు పుతిన్‌ స్పందిస్తూ.. రష్యా కూడా ఈ దిశగానే ముందుకు సాగుతోందని పేర్కొన్నారు. ఉక్రెయిన్‌లో రష్యా చేపడుతున్న సైనిక చర్య ప్రస్తుత పరిస్థితి, తమ దృక్కోణం, యుద్ధ పరిణామాలపై మోదీకి వివ‌రించారు.

అయితే ఇక్కడే అసలు చిక్కు ఉంది. శాంతి అవసరమన్న విషయంలో మాటలు ఉన్నా.. ఆ శాంతి ఏ షరతులతో రావాలన్నదే ప్రధాన వివాదం. రష్యా తన భద్రతా, భౌగోళిక ప్రయోజనాలకు అనుగుణమైన షరతులను కోరుతోంది. ఉక్రెయిన్‌ మాత్రం తన భూభాగంపై రాజీ పడటాన్ని అంగీకరించడం లేదు. అందువల్ల యుద్ధానికి తక్షణ ముగింపు ఇంకా సవాలుగానే ఉంది.

దౌత్య వేదికపై శాంతి మాటలు.. యుద్ధభూమిలో దాడులు

మోదీ–పుతిన్‌ భేటీ జరిగిన సమయంలోనే ఉక్రెయిన్‌లో రష్యా దాడులు కొనసాగడం పరిస్థితి తీవ్రతను స్పష్టం చేస్తోంది. కీవ్‌, పరిసర ప్రాంతాలపై రష్యా డ్రోన్‌ దాడులు వరుసగా ఐదో రోజుకూ కొన‌సాగాయి. దాదాపు నిరంతర వైమానిక హెచ్చరికలతో సాధారణ జీవనం తీవ్రంగా ప్రభావితమైంది. ఉక్రెయిన్‌ అధ్యక్షుడు వొలోదిమిర్‌ జెలెన్‌స్కీ ప్రకారం.. నాలుగు రోజుల్లో రష్యా దాదాపు 1,500 డ్రోన్లను ప్రయోగించింది. వాటిలో సగానికి పైగా జెట్‌ ఇంజిన్‌ ఆధారిత డ్రోన్లు ఉన్నాయని ఆయన పేర్కొన్నారు.

సెప్టెంబర్‌ 1న కూడా కీవ్‌, పరిసర ప్రాంతాలపై రష్యా దాడులు కొనసాగాయి. వరుసగా ఆరో రోజు జరిగిన దాడుల్లో తొమ్మిది మంది మృతి చెందగా, పలువురు గాయపడినట్లు రాయిటర్స్‌ తాజా నివేదిక తెలిపింది.

అంటే.. దౌత్య వేదికలపై శాంతి సందేశాలు వినిపిస్తున్నప్పటికీ.. యుద్ధభూమిలో మాత్రం కాల్పులు, డ్రోన్‌ దాడులు ఆగలేదు. ఉక్రెయిన్‌ సంక్షోభానికి పరిష్కారం ఎంత క్లిష్టంగా ఉందో ఇది తెలియజేస్తోంది.

రష్యాకు వ్యతిరేకం కాదు.. మద్దతు కూడా కాదు

ఉక్రెయిన్‌ యుద్ధంపై భారత్‌ అనుసరిస్తున్న వైఖరిని కేవలం రష్యా అనుకూలం లేదా పాశ్చాత్య దేశాల అనుకూలం అనే రెండు కోణాల్లో చూడటం సరికాదు.

భారత్‌ ఒకవైపు రష్యాతో తన ప్రత్యేక, విశిష్ట వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యాన్ని కొనసాగిస్తోంది. మరోవైపు ఉక్రెయిన్‌లో యుద్ధం ముగియాలని బహిరంగంగా చెబుతోంది. ఇదే సమయంలో పాశ్చాత్య దేశాల ఒత్తిడికి అనుగుణంగా రష్యాను పూర్తిగా దూరం చేసుకోవడం లేదు.

ఇది భారత విదేశాంగ విధానంలోని వ్యూహాత్మక స్వయంప్రతిపత్తి (Strategic Autonomy)కి ఉదాహరణగా చూడవచ్చు.
అంటే..
రష్యాతో సంబంధాలు కొనసాగాలి..
అమెరికా, యూరప్‌తో భాగస్వామ్యం పెరగాలి..
అదే సమయంలో భారత్‌ తన స్వతంత్ర నిర్ణయాధికారాన్ని కోల్పోకూడదు.

మోదీ తాజా వ్యాఖ్యల్లో ఈ మూడు అంశాల సమతుల్యత స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది.

రష్యాతో సంబంధాలు ఎందుకు కీలకం?

భారత్‌–రష్యా సంబంధాలు కేవలం చమురు కొనుగోళ్లకే పరిమితం కావు. రక్షణ, అణుశక్తి, అంతరిక్షం, ఎరువులు, ఇంధనం, సాంకేతిక సహకారం, వాణిజ్యం వంటి అనేక రంగాల్లో ఇరుదేశాల మధ్య దీర్ఘకాల భాగస్వామ్యం ఉంది.

ఇటీవలి సంవత్సరాల్లో రష్యా చమురు భారత్‌కు కీలక ఇంధన వనరుగా మారింది. పాశ్చాత్య దేశాలు రష్యాపై ఆంక్షలు విధించినప్పటికీ.. భారత్‌ తన ఇంధన భద్రత, వినియోగదారుల ప్రయోజనాలను దృష్టిలో పెట్టుకుని రష్యా నుంచి చమురు దిగుమతులను కొనసాగించింది.

అదే సమయంలో భారత్‌–రష్యా వాణిజ్యంలో చెల్లింపుల వ్యవస్థలు, జాతీయ కరెన్సీల వినియోగం, వాణిజ్య అసమతుల్యత, రవాణా మార్గాలు వంటి అంశాలు కూడా ప్రాధాన్యం సంతరించుకున్నాయి. 2025లో ఇరుదేశాల మధ్య వాణిజ్యాన్ని 2030 నాటికి 100 బిలియన్‌ డాలర్లకు పెంచే లక్ష్యంపై కూడా చర్చలు జరిగాయి.

అమెరికా, యూరప్‌ను కూడా దూరం చేసుకోలేని భారత్‌

భారత్‌ దౌత్యానికి అసలు పరీక్ష ఇక్కడే

రష్యా దశాబ్దాలుగా భారత్‌కు కీలక రక్షణ భాగస్వామి. అదే సమయంలో అమెరికా, యూరప్‌ భారత్‌కు వాణిజ్యం, పెట్టుబడులు, సాంకేతిక పరిజ్ఞానం, రక్షణ సహకారం, సెమీకండక్టర్లు, కృత్రిమ మేధ, కీలక సరఫరా గొలుసులు వంటి రంగాల్లో అత్యంత ముఖ్యమైన భాగస్వాములు.

కాబట్టి ఒకే శిబిరంలో చేరకుండా.. అవసరాన్ని బట్టి అన్ని ప్రధాన శక్తులతో సంబంధాలు కొనసాగించడం భారత్‌కు వ్యూహాత్మకంగా కీలకం.

అందుకే మోదీ–పుతిన్‌ భేటీలో వినిపించిన సందేశాన్ని ‘‘రష్యా వ్యతిరేక భారత్‌’’గా చూడటం ఎంత తప్పో.. ‘‘రష్యా యుద్ధానికి భారత్‌ మద్దతు’’గా అర్థం చేసుకోవడం కూడా అంతే తప్పు.

అసలు అడ్డంకి.. భూభాగం, భద్రత

ఉక్రెయిన్‌ యుద్ధం ముగియాలంటే కేవలం కాల్పుల విరమణ ప్రకటించడం సరిపోదు. యుద్ధానికి దారితీసిన ప్రధాన రాజకీయ, భద్రతా సమస్యలపై కూడా ఒక అవగాహన అవసరం.

రష్యా ఆక్రమించిన ప్రాంతాల భవిష్యత్తు, ఉక్రెయిన్‌ భౌగోళిక సమగ్రత, భద్రతా హామీలు, భవిష్యత్తులో ఉక్రెయిన్‌–పశ్చిమ దేశాల సంబంధాలు వంటి అంశాలు చర్చల్లో కీలకం.

ఈ అంశాలపై రష్యా, ఉక్రెయిన్‌ మధ్య విభేదాలు కొనసాగుతున్నందున.. మోదీ పిలుపు ఎంత ముఖ్యమైనదైనా తక్షణమే శాంతి ఒప్పందం కుదరడం అంత సులభం కాదు.

సెప్టెంబర్‌ భేటీపై ఆసక్తి

భారత్‌ 2026లో బ్రిక్స్‌ అధ్యక్ష బాధ్యతలు నిర్వహిస్తున్న నేపథ్యంలో.. సెప్టెంబర్‌ 12–13 తేదీల్లో ఢిల్లీలో జరగనున్న 18వ బ్రిక్స్‌ శిఖరాగ్ర సమావేశం మరింత ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది. పుతిన్‌ ఈ సమావేశానికి హాజరవుతారని తాజా నివేదికలు పేర్కొంటున్నాయి. దీంతో బిష్కెక్‌ భేటీ తర్వాత మోదీ–పుతిన్‌ మరోసారి ప్రత్యక్షంగా సమావేశమయ్యే అవకాశం ఉంది.

అప్పటికి ఉక్రెయిన్‌ యుద్ధంపై దౌత్య చర్చలు ఏ దశకు చేరుకున్నాయి? అమెరికా పాత్ర ఎంతవరకు ప్రభావం చూపింది? రష్యా–ఉక్రెయిన్‌ మధ్య కాల్పుల విరమణపై ఏమైనా పురోగతి వచ్చిందా? వంటి అంశాలు కీలకం కానున్నాయి.

అందువల్ల ఢిల్లీ బ్రిక్స్‌ సమావేశం కేవలం ఆర్థిక, బహుళపక్ష అంశాలకే పరిమితం కాకుండా.. అంతర్జాతీయ భౌగోళిక రాజకీయాలపై కూడా ప్రభావం చూపే వేదికగా మారే అవకాశం ఉంది.

బిష్కెక్‌ నుంచి ఢిల్లీ వరకు.. మారుతున్న దౌత్య సమీకరణాలు

బిష్కెక్‌లో మోదీ–పుతిన్‌ భేటీ ఒక సాధారణ ద్వైపాక్షిక సమావేశం కాదని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. ఒకవైపు రష్యాతో భారత్‌ బంధం కొనసాగుతుండగా.. మరోవైపు యుద్ధానికి ముగింపు పలకాలని మోదీ స్పష్టంగా చెప్పడం న్యూఢిల్లీ దౌత్య సమతుల్యతను ప్రతిబింబిస్తోంది.

ఇదే సమయంలో SCO, BRICS వంటి వేదికల్లో భారత్‌ రష్యా, చైనా వంటి దేశాలతో కలిసి పనిచేస్తూనే.. అమెరికా, యూరప్‌తోనూ తన సంబంధాలను కొనసాగిస్తోంది.

అంతర్జాతీయ వ్యవస్థ బహుళ ధ్రువాలుగా మారుతున్న సమయంలో.. ఎవరి శిబిరంలోనూ పూర్తిగా చేరకుండా, అన్ని ప్రధాన శక్తులతో సంభాషణ కొనసాగిస్తూ తన ప్రయోజనాలను కాపాడుకోవడం భారత్‌ వ్యూహంలో కీలకంగా మారింది.

భారత్‌ సందేశం ఒక్కటే..

మోదీ–పుతిన్‌ భేటీ సారాంశాన్ని ఒక్క వాక్యంలో చెప్పాలంటే… ‘‘రష్యాతో స్నేహం కొనసాగుతుంది.. కానీ యుద్ధం మాత్రం ముగియాలి.’’ భారత్‌ రష్యాతో తన వ్యూహాత్మక సంబంధాలను వదులుకోవడం లేదు. అదే సమయంలో ఉక్రెయిన్‌ యుద్ధాన్ని అంతులేని ఘర్షణగా కొనసాగించడాన్ని కూడా సమర్థించడం లేదు. శాంతి ప్రయత్నాలకు మద్దతు, కాల్పుల విరమణ, చర్చలు, దౌత్యమే పరిష్కార మార్గమని మరోసారి స్పష్టం చేసింది.

అయితే యుద్ధాన్ని ముగించే తుది నిర్ణయం మాస్కో, కీవ్‌ చేతుల్లోనే ఉంది. వారి మధ్య భూభాగం, భద్రత, రాజకీయ భవిష్యత్తుపై ఏకాభిప్రాయం వచ్చే వరకు శాంతి మార్గం సులభం కాదు.

కానీ భారత్‌ తన మాటను స్పష్టంగా చెప్పింది. యుద్ధం ఎంతకాలం కొనసాగితే మానవాళికి అంత నష్టం. శాంతి వైపు వేసే ప్రతి అడుగు మాత్రం ప్రపంచానికి ఒక కొత్త ఆశ. ఇదే బిష్కెక్‌ నుంచి మోదీ ఇచ్చిన తాజా సందేశం.