Modi-Pezeshkian-Meeting-Brics-India-Diplomacy-Trump-Focus | మోదీ–పెజెష్కియన్‌ భేటీపై ట్రంప్‌ ఫోకస్‌.. బ్రిక్స్‌ వేదికగా భారత్‌ దౌత్య పరీక్ష
Modi-Pezeshkian-Meeting-Brics-India-Diplomacy-Trump-Focus | మోదీ–పెజెష్కియన్‌ భేటీపై ట్రంప్‌ ఫోకస్‌.. బ్రిక్స్‌ వేదికగా భారత్‌ దౌత్య పరీక్ష
- ఇరాన్‌తో భారత్‌ దౌత్యానికి అమెరికా పరీక్ష
- ఢిల్లీ వేదికగా కొత్త ప్రపంచ సమీకరణాలు
- యుద్ధ వేళ బ్రిక్స్‌ సదస్సుపై అంతర్జాతీయ దృష్టి..
- అమెరికా, రష్యా, చైనా మధ్య భారత్‌ వ్యూహాత్మక సమతుల్యం
బ్రిక్స్‌ సదస్సు నేపథ్యంలో ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ, ఇరాన్‌ అధ్యక్షుడు మసూద్‌ పెజెష్కియన్‌ భేటీపై అంతర్జాతీయ ఆసక్తి పెరిగింది. అమెరికా–ఇరాన్‌ ఉద్రిక్తతలు, హోర్ముజ్‌ జలసంధి ప్రాధాన్యం, భారత్‌–ఇరాన్‌ సంబంధాలు, అమెరికా–రష్యా–చైనా సమీకరణాల మధ్య భారత్‌ దౌత్య వ్యూహంపై ప్రత్యేక విశ్లేషణ. బ్రిక్స్‌ వేదికగా భారత్‌ అనుసరిస్తున్న సమతుల్య విదేశాంగం, ఇంధన భద్రత, ప్రపంచ రాజకీయాల్లో మారుతున్న శక్తి సమీకరణాలపై సమగ్ర కథనం. మోదీ భేటీ వెనుక ఉన్న వ్యూహాత్మక అంశాలు, అంతర్జాతీయ ప్రభావాలను ఈ కథనం వివరిస్తుంది.
Modi-Pezeshkian-Meeting-Brics-India-Diplomacy-Trump-Focus | న్యూఢిల్లీ, ఆంధ్రప్రభ ప్రత్యేక ప్రతినిధి: పశ్చిమాసియాలో కొనసాగుతున్న ఉద్రిక్త పరిస్థితులు, అమెరికా–ఇరాన్‌ మధ్య పెరుగుతున్న ఘర్షణ వాతావరణం మధ్య ఢిల్లీలో జరుగుతున్న బ్రిక్స్‌ సదస్సు అంతర్జాతీయ రాజకీయాల్లో కీలక వేదికగా మారింది. ఇరాన్‌ అధ్యక్షుడు మసూద్‌ పెజెష్కియన్‌తో ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ సమావేశం కావడం ఇప్పుడు ప్రపంచ దేశాల దృష్టిని ఆకర్షిస్తోంది. ముఖ్యంగా ఇరాన్‌పై అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్‌ ట్రంప్‌ ఒత్తిడి కొనసాగిస్తున్న సమయంలో ఈ భేటీ జరగడం ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది.
అయితే ఈ సమావేశాన్ని భారత్‌ అమెరికాకు వ్యతిరేకంగా ఇరాన్‌ వైపు మొగ్గు చూపుతున్న సంకేతంగా చూడలేం. అదే సమయంలో అమెరికా ఒత్తిడికి లోబడి ఇరాన్‌తో దూరం పెంచుకునే పరిస్థితిలోనూ భారత్‌ లేదు. అమెరికాతో వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యం, ఇరాన్‌తో చారిత్రక సంబంధాలు, రష్యాతో రక్షణ–ఇంధన బంధం, చైనాతో పోటీ, బ్రిక్స్‌లో నాయకత్వ బాధ్యత.. ఈ అన్ని అంశాలను సమతుల్యం చేసుకుంటూ భారత్‌ ముందుకు సాగాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది.
యుద్ధం ముగిసేనా? ఢిల్లీపై ప్రపంచం చూపు
2026లో అమెరికా, ఇజ్రాయెల్‌–ఇరాన్‌ మధ్య తీవ్ర ఉద్రిక్తతలు నెలకొన్న తర్వాత పశ్చిమాసియా పరిస్థితులు మరింత సంక్లిష్టంగా మారాయి. ఇరాన్‌ ప్రతిదాడులు, అమెరికా సైనిక స్థావరాలపై దాడులు, ఇజ్రాయెల్‌పై క్షిపణి దాడులు, సముద్ర మార్గాల్లో ఉద్రిక్తతలు ప్రపంచ ఆందోళనలను పెంచాయి. ముఖ్యంగా ప్రపంచ ఇంధన సరఫరాకు అత్యంత కీలకమైన హోర్ముజ్‌ జలసంధిపై ప్రభావం పడే పరిస్థితులు ఏర్పడటంతో అంతర్జాతీయ మార్కెట్లు అప్రమత్తమయ్యాయి.
యుద్ధం ముగిసే సూచనలు కనిపించడం కంటే.. పరిస్థితులు ఎప్పుడు మళ్లీ తీవ్ర రూపం దాల్చుతాయన్న ఆందోళనే ఎక్కువగా ఉంది. ఇలాంటి సమయంలో ఇరాన్‌ అధ్యక్షుడు ఢిల్లీకి రావడం, ప్రధాని మోదీతో చర్చలు జరపడం అంతర్జాతీయంగా ఒక ప్రత్యేక సందేశాన్ని ఇస్తోంది.
ఇరాన్‌కు భారత్‌ ఎందుకు కీలకం?
ప్రస్తుతం ఇరాన్‌ అనేక సవాళ్లను ఎదుర్కొంటోంది. పాశ్చాత్య ఆంక్షలు, ఆర్థిక ఒత్తిడి, చమురు ఎగుమతుల సమస్యలు ఆ దేశంపై ప్రభావం చూపుతున్నాయి. చైనా, రష్యాలతో సంబంధాలు కొనసాగిస్తున్నప్పటికీ.. ప్రపంచంలోని ఇతర కీలక దేశాలతో దౌత్య సంబంధాలను బలోపేతం చేసుకోవాల్సిన అవసరం ఇరాన్‌కు ఉంది. ఈ నేపథ్యంలో భారత్‌ ప్రాధాన్యం పెరుగుతోంది. భారత్‌కు అమెరికాతో సన్నిహిత సంబంధాలు ఉన్నాయి. ఇజ్రాయెల్‌తో వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యం ఉంది. అదే సమయంలో ఇరాన్‌తో చారిత్రక, ఆర్థిక, ఇంధన, రవాణా సంబంధాలు కొనసాగుతున్నాయి. రష్యాతోనూ భారత్‌కు బలమైన వ్యూహాత్మక బంధం ఉంది. ఈ ప్రత్యేకమైన సమతుల్యతే భారత్‌కు అంతర్జాతీయ దౌత్యంలో ప్రత్యేక స్థానాన్ని కల్పిస్తోంది.
ఎనిమిదేళ్ల తర్వాత ఇరాన్‌ అధ్యక్షుడి భారత్‌ పర్యటన
ఇరాన్‌ అధ్యక్షుడు మసూద్‌ పెజెష్కియన్‌ భారత్‌కు రావడం సాధారణ పర్యటన కాదని దౌత్య వర్గాలు భావిస్తున్నాయి. బ్రిక్స్‌ సదస్సు కోసం ఆయన ఢిల్లీకి వచ్చినప్పటికీ.. పశ్చిమాసియా యుద్ధ పరిస్థితుల నేపథ్యంలో మోదీతో జరిగే ద్వైపాక్షిక చర్చలకు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఏర్పడింది. ఒకే వేదికపై రష్యా అధ్యక్షుడు వ్లాదిమిర్‌ పుతిన్‌, చైనా అధ్యక్షుడు షీ జిన్‌పింగ్‌, ఇరాన్‌ అధ్యక్షుడు పెజెష్కియన్‌ వంటి నేతలు ఉండటం ఢిల్లీ దౌత్య ప్రాధాన్యాన్ని మరింత పెంచుతోంది. ప్రస్తుతం బ్రిక్స్‌లో 11 సభ్య దేశాలు ఉన్నాయి. ప్రపంచ జనాభాలో భారీ వాటాకు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న ఈ కూటమిలో అమెరికాతో సన్నిహిత సంబంధాలు ఉన్న భారత్‌.. రష్యా, చైనా, ఇరాన్‌ వంటి దేశాలతోనూ ఒకేసారి సంభాషిస్తోంది.
మోదీకి మధ్యవర్తిత్వ అవకాశం ఉందా?
అమెరికా, ఇరాన్‌ మధ్య ప్రత్యక్ష చర్చలకు పరిమితులు ఉన్న సమయంలో భారత్‌కు ఒక ప్రత్యేక అవకాశం ఉందనే అభిప్రాయాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. అమెరికాతో మాట్లాడగల సామర్థ్యం భారత్‌కు ఉంది. ఇరాన్‌తోనూ దౌత్య సంబంధాలు కొనసాగుతున్నాయి. రష్యా, చైనాలతోనూ భారత్‌ సంభాషించగల స్థితిలో ఉంది. అయితే మధ్యవర్తిత్వం అనేది అంత సులభమైన ప్రక్రియ కాదు. ఇరాన్‌ నమ్మకాన్ని పొందాలి. అమెరికా అభిప్రాయాలను పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి. ఇజ్రాయెల్‌, గల్ఫ్‌ దేశాల భద్రతా ఆందోళనలను కూడా దృష్టిలో ఉంచుకోవాలి. అందువల్ల భారత్‌ పాత్ర శాంతి ప్రయత్నాలకు పరిమితం కావచ్చే తప్ప.. ప్రత్యక్ష మధ్యవర్తిత్వం విషయంలో అనేక సవాళ్లు ఉన్నాయి.
హోర్ముజ్‌ జలసంధి.. భారత్‌కు అసలు ఆందోళన
ఇరాన్‌ సంక్షోభంలో భారత్‌కు అత్యంత కీలకమైన అంశం హోర్ముజ్‌ జలసంధి. ప్రపంచ ఇంధన సరఫరాలో కీలకమైన ఈ మార్గంలో అంతరాయం ఏర్పడితే దాని ప్రభావం నేరుగా భారత ఆర్థిక వ్యవస్థపై పడుతుంది. చమురు ధరలు పెరగడం, రవాణా వ్యయాలు పెరగడం, ఎరువుల ధరలు పెరగడం, పరిశ్రమల ఉత్పత్తి ఖర్చులు పెరగడం వంటి పరిణామాలు ఎదురయ్యే అవకాశం ఉంది. అంటే పశ్చిమాసియాలో జరుగుతున్న పరిణామాలు వేల కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్నప్పటికీ.. వాటి ప్రభావం భారత కుటుంబాల ఆర్థిక పరిస్థితులపై పడుతుంది. అందుకే మోదీ–పెజెష్కియన్‌ చర్చల్లో ఇంధన భద్రత, సముద్ర రవాణా, ప్రాంతీయ శాంతి అంశాలు కీలకంగా మారనున్నాయి.
బ్రిక్స్‌.. కొత్త దౌత్య యుద్ధభూమి?
బ్రిక్స్‌ విస్తరిస్తున్న కొద్దీ దాని రాజకీయ ప్రాధాన్యం కూడా పెరుగుతోంది. అయితే సభ్య దేశాల ప్రయోజనాలు ఒకేలా లేవు. ఇరాన్‌కు అమెరికాతో తీవ్రమైన విభేదాలు ఉన్నాయి. చైనా అమెరికాతో వ్యూహాత్మక పోటీలో ఉంది. రష్యా పశ్చిమ ఆంక్షలను ఎదుర్కొంటోంది. భారత్‌ మాత్రం అమెరికాతో భాగస్వామ్యాన్ని కూడా కొనసాగిస్తోంది. అందుకే బ్రిక్స్‌ను అమెరికా వ్యతిరేక కూటమిగా మార్చే ప్రయత్నాలకు భారత్‌ దూరంగా ఉంటుంది. భారత్‌ దృష్టిలో బ్రిక్స్‌ అనేది పశ్చిమేతర వేదిక కావచ్చు.. కానీ పశ్చిమ వ్యతిరేక వేదిక కాదు. మోదీ–పెజెష్కియన్‌ భేటీ కేవలం భారత్‌–ఇరాన్‌ ద్వైపాక్షిక సమావేశం మాత్రమే కాదు. ఇది మారుతున్న ప్రపంచ రాజకీయాల్లో భారత్‌ అనుసరిస్తున్న సమతుల్య దౌత్యానికి మరో పరీక్ష. అమెరికాతో సంబంధాలను కొనసాగిస్తూ.. రష్యా, ఇరాన్‌, చైనాలతోనూ సంభాషించే సామర్థ్యం భారత్‌కు ఉంది. ఈ నేపథ్యంలో బ్రిక్స్‌ సదస్సు భారత్‌ దౌత్య బలాన్ని ప్రపంచానికి చూపించే వేదికగా మారుతోంది.
