పిడకల సమరం… సంప్రదాయం

పిడకల సమరం… సంప్రదాయం

శక్తి, సమైక్యతకు చిరస్మరణీయ ప్రతీక

కర్నూలు బ్యూరో, ఆంధ్రప్రభ : ఉగాది పర్వదినం కొత్త ఆరంభాలకు ప్రతీకగా దేశవ్యాప్తంగా జరుపుకుంటారు. అయితే కర్నూలు జిల్లా కైరుప్పల గ్రామంలో ఈ పండుగకు ప్రత్యేకమైన రూపం ఉంది. శతాబ్దాల చరిత్రను మోసుకొచ్చిన ‘పిడకల సమరం’ ఇక్కడ ఉగాది వేడుకలలో ప్రధాన ఆకర్షణగా నిలుస్తోంది. భక్తి, సంప్రదాయం, సామాజిక ఐక్యతగా నిలిచే ఈ వినూత్న ఆచారం ప్రతి సంవత్సరం వేలాదిమందిని ఆకర్షిస్తోంది.

భక్తజన సందోహం… పండుగలా పోరు

ఉగాది రోజున కైరుప్పల గ్రామం జనసంద్రంగా మారిపోతుంది. తెలుగు రాష్ట్రాల నుంచి మాత్రమే కాకుండా కర్ణాటక, తెలంగాణ వంటి పొరుగు రాష్ట్రాల నుంచీ భక్తులు, పర్యాటకులు భారీగా తరలివస్తారు. పిడకల సమరం కేవలం స్థానిక సంప్రదాయం కాకుండా ఒక ప్రజా ఉత్సవంగా రూపాంతరం చెందింది. గ్రామంలోని వీధులు, ఆలయ పరిసరాలు భక్తులతో కిక్కిరిసిపోతాయి.

రాజసాంప్రదాయానికి ప్రతీక… రెడ్డి రాజుల రాక

ఈ సమరానికి ముందు జరిగే కార్యక్రమం అత్యంత ప్రాముఖ్యత కలిగి ఉంటుంది. కారుమంచి గ్రామం నుంచి రెడ్డి కుటుంబ సభ్యులు సంప్రదాయ దుస్తుల్లో గుర్రాలపై ఊరేగింపుగా కైరుప్పలకు చేరుకుంటారు. వీరిని “రెడ్డి రాజులు”గా భావిస్తూ గ్రామస్తులు గౌరవిస్తారు. ఈ రాజసంగా జరిగే ఊరేగింపు గ్రామ చరిత్రలోని సామంత వ్యవస్థ ఆనవాళ్లను ప్రతిబింబిస్తుంది.ఆలయానికి చేరుకున్న తరువాత వారు స్వామివారికి ప్రత్యేక పూజలు నిర్వహిస్తారు. ఈ పూజలతోనే పిడకల సమరానికి శ్రీకారం చుడతారు. ఈ ఆచారం “దైవ అనుమతి లేకుండా ఏ కార్యక్రమం ప్రారంభం కాదు” అనే భారతీయ సంస్కృతిని ప్రతిబింబిస్తుంది.

పిడకల సమరం… విశ్వాసాల ప్రతిబింబం

పూజలు ముగిసిన వెంటనే గ్రామస్తులు రెండు వర్గాలుగా విడిపోతారు. ఒక వర్గం వీరభద్ర స్వామి తరపున, మరొకటి భద్రకాళి అమ్మవారి తరపున పోటీ పడుతుంది. పిడకలు (మట్టితో చేసిన గడ్డలు) విసురుకుంటూ ఒకరిపై ఒకరు దాడి చేయడం ఈ సమరానికి ప్రత్యేకత. బయటకు చూస్తే ఇది హోరాహోరీ పోరాటంలా కనిపించినా… అంతర్గతంగా ఇది భక్తి, విశ్వాసాల ప్రదర్శన. గ్రామస్తులు ఈ సమరాన్ని పవిత్రంగా భావిస్తారు. పాల్గొనడం తమకు దైవ ఆశీర్వాదం లభించినట్లేనని విశ్వసిస్తారు.

సమరం వెనుక సామాజిక కోణం

ఈ సంప్రదాయం గ్రామ సమైక్యతకు ప్రతీకగా నిలుస్తోంది. వర్గాలుగా విడిపోయి పోటీ పడినప్పటికీ, చివరికి అందరూ ఒకటే అన్న భావన బలపడుతుంది. వ్యక్తిగత విభేదాలు పక్కనపెట్టి గ్రామమంతా ఒకే వేదికపై కలుసుకునే అవకాశం ఇది. గ్రామ పెద్దలు చెబుతున్నదేమిటంటే—ఈ సమరం ద్వారా యువతలో ధైర్యం, ఐక్యత, సహనం పెరుగుతాయని. అలాగే పాత తరాల నుంచి వచ్చిన సంప్రదాయాలు కొత్త తరాలకు చేరుతాయని భావిస్తున్నారు.

సమరం ముగింపు… శాంతి సందేశం

పిడకల సమరం ముగిసిన తర్వాత తెల్లవారుజామున వీరభద్ర స్వామి, భద్రకాళి అమ్మవార్ల కళ్యాణోత్సవం ఘనంగా నిర్వహిస్తారు. ఇది ఈ సంప్రదాయానికి ఉన్న ఆధ్యాత్మిక పరమార్థాన్ని తెలియజేస్తుంది. పోరాటంతో ప్రారంభమైన రోజు… శాంతి, కలయికతో ముగుస్తుంది. త్రిమూర్తుల ఆలయం… అరుదైన విశేషం కైరుప్పలలోని ఆలయం మరో ప్రత్యేకతను కలిగి ఉంది. ఒకే ప్రాంగణంలో బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరులు విగ్రహ రూపంలో కొలువై ఉండటం అత్యంత అరుదైన విషయం. ఈ కారణంగా ఈ క్షేత్రానికి ఆధ్యాత్మిక ప్రాధాన్యం మరింత పెరిగింది.

పురాణ గాథ… ఆధ్యాత్మిక మూలాలు

స్థానిక కథనాల ప్రకారం త్రేతాయుగంలో ఇది బ్రాహ్మణుల అగ్రహారంగా ఉండేది. కాలక్రమేణా ‘కైరుప్పల’గా మారింది. పరమశివుడు తన కుమారుడైన వీరభద్రుని కోసం బ్రహ్మ, విష్ణువులను ఒప్పించి, వారి సమక్షంలోనే వీరభద్ర స్వామి, భద్రకాళి అమ్మవార్ల విగ్రహాలను ప్రతిష్టించినట్లు చెబుతారు. ఈ పురాణ గాథ ఈ ప్రాంతానికి విశిష్టమైన ఆధ్యాత్మిక నేపథ్యాన్ని అందిస్తుంది. సంస్కృతిని నిలబెట్టే సంప్రదాయం ఆధునిక కాలంలో మార్పులు ఎంత వచ్చినా… కైరుప్పల పిడకల సమరం మాత్రం కాలానికి అతీతంగా నిలుస్తోంది. ఇది కేవలం ఒక గ్రామ పండుగ కాదు… తెలుగు సంస్కృతి, గ్రామీణ జీవన విధానం, ఆచారాల జీవంత చిహ్నం. ఉగాది సందర్భంగా జరిగే ఈ సమరం… జీవితం లోని సుఖదుఃఖాలను సమానంగా స్వీకరించాలనే సందేశాన్ని అందిస్తూ… సంప్రదాయం, సమైక్యత, భక్తి కలిసి ఎలా ఒక గొప్ప ఉత్సవంగా మారుతాయో చూపిస్తున్నది.