Donald Trump Veto Power | ట్రంప్ చేతిలో తిరుగులేని అస్త్రం.. ‘వీటో’ పవర్!
Donald Trump Veto Power | ట్రంప్ చేతిలో తిరుగులేని అస్త్రం.. ‘వీటో’ పవర్!
- కాంగ్రెస్ ఆమోదించిన బిల్లులనూ అడ్డుకోగలరా?
- అమెరికా రాజ్యాంగం కల్పించిన ప్రత్యేక అధికారం.. వీటోను ఎలా ప్రయోగిస్తారు?
- ట్రంప్ నిర్ణయాన్ని కాంగ్రెస్ తిప్పికొట్టగలదా?
Donald Trump Veto Power | ఆంధ్రప్రభ వెబ్, అంతర్జాతీయ ప్రతినిధి: అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్కు రాజకీయంగా మరో పరీక్ష ఎదురైంది. 2026 మధ్యంతర ఎన్నికల్లో డెమొక్రాట్లు ప్రతినిధుల సభతో పాటు సెనేట్లోనూ ఆధిక్యం సాధించడంతో అమెరికా రాజకీయాల్లో కొత్త సమీకరణాలు తెరపైకి వచ్చాయి. ఇప్పటివరకు రిపబ్లికన్ల ఆధిపత్యంలో సాగిన కాంగ్రెస్.. ఇకపై డెమొక్రాట్ల చేతుల్లోకి వెళ్లనుంది. దీంతో ట్రంప్ ప్రతిపాదించే విధానాలు, ఆయన ప్రభుత్వం తీసుకురావాలనుకునే చట్టాలకు అడ్డంకులు ఎదురయ్యే అవకాశం ఉంది.
ఈ నేపథ్యంలో తన చేతిలో ఉన్న అధ్యక్ష వీటో అధికారాన్ని ప్రయోగిస్తానంటూ ట్రంప్ హెచ్చరించడం ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది. ఎన్నికల ఫలితాలు వెలువడకముందు సీబీఎస్ న్యూస్కు ఇచ్చిన ప్రత్యేక ఫోన్ ఇంటర్వ్యూలో.. ‘‘నాకు అత్యంత శక్తిమంతమైన అధికారం ఉంది. దాని పేరే వీటో’’ అని వ్యాఖ్యానించారు. డెమొక్రాట్లు ఆమోదించే బిల్లులు తనకు నచ్చకపోతే తిరస్కరిస్తానని స్పష్టం చేశారు.
ఎన్నికల ఫలితాల అనంతరం కూడా డెమొక్రాట్లకు అభినందనలు తెలిపిన ట్రంప్.. వారితో కలిసి పనిచేస్తానని చెప్పారు. అయితే, తనతో సహకరించకపోతే అన్ని బిల్లులనూ వీటో చేస్తానని హెచ్చరించారు. ఈ పరిణామాలతో అమెరికా రాజకీయాల్లో అధ్యక్షుడి వీటో అధికారం మరోసారి చర్చనీయాంశంగా మారింది. అసలు వీటో పవర్ అంటే ఏమిటి? ట్రంప్ దాన్ని ఎలా ఉపయోగించవచ్చు? కాంగ్రెస్ ఆయన నిర్ణయాన్ని అడ్డుకోగలదా? తెలుసుకుందాం.
ట్రంప్ ఏమన్నారు?
అమెరికా మధ్యంతర ఎన్నికల పోలింగ్ ముగియడానికి ముందు సీబీఎస్ న్యూస్తో మాట్లాడిన ట్రంప్.. డెమొక్రాట్లు కాంగ్రెస్లో మెజారిటీ సాధిస్తే వారి ప్రతిపాదనలను అడ్డుకునేందుకు వీటో అధికారాన్ని ఉపయోగిస్తానని స్పష్టం చేశారు.
‘‘నాకు అంతిమ అధికారం ఉంది. దాని పేరే వీటో’’ అని వ్యాఖ్యానించారు. డెమొక్రాట్లు ఆమోదించే బిల్లులు తనకు ఆమోదయోగ్యంగా లేకపోతే వాటిని తిరస్కరిస్తానని చెప్పారు. కొన్ని నెలలపాటు వీటోలను ప్రయోగిస్తే.. చివరకు డెమొక్రాట్లే చర్చలకు వచ్చి ఒప్పందం చేసుకోవాల్సి వస్తుందని అభిప్రాయపడ్డారు.
ఎన్నికల ఫలితాలు వెలువడిన తర్వాత ట్రంప్ తన వైఖరిలో కొంత మార్పు ప్రదర్శించారు. డెమొక్రాట్ల విజయాలను అభినందిస్తూ దేశ ప్రయోజనాల కోసం వారితో కలిసి పనిచేస్తానని ప్రకటించారు. అయితే, సహకారం లేకపోతే తన వీటో అధికారాన్ని ఉపయోగిస్తానని మరోసారి స్పష్టం చేశారు. ఈ వ్యాఖ్యలు రానున్న రెండేళ్లలో వైట్హౌస్, కాంగ్రెస్ మధ్య రాజకీయ పోరు ఎలా ఉండబోతోందన్న ఆసక్తిని పెంచాయి.
అమెరికా అధ్యక్షుడికి వీటో అధికారం ఎలా వచ్చింది?
అమెరికా రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 1, సెక్షన్ 7 ప్రకారం అధ్యక్షుడికి వీటో అధికారం ఉంటుంది. ప్రతినిధుల సభ (హౌస్ ఆఫ్ రిప్రజెంటేటివ్స్), సెనేట్ రెండింటిలోనూ ఆమోదం పొందిన బిల్లు చట్టంగా మారే ముందు అధ్యక్షుడి ఆమోదానికి వెళ్తుంది.
ఆ బిల్లుపై అధ్యక్షుడికి ప్రధానంగా మూడు మార్గాలు ఉంటాయి.
- బిల్లుపై సంతకం: అధ్యక్షుడు బిల్లును ఆమోదిస్తే సంతకం చేస్తారు. దీంతో అది చట్టంగా మారుతుంది.
- వీటో ప్రయోగం: బిల్లులోని అంశాలపై అభ్యంతరాలుంటే సంతకం చేయకుండా, తన అభ్యంతరాలను పేర్కొంటూ దాన్ని కాంగ్రెస్కు తిరిగి పంపవచ్చు.
- సంతకం చేయకుండా ఉండటం: బిల్లు అందిన తర్వాత పది రోజుల్లో (ఆదివారాలు మినహాయించి) అధ్యక్షుడు దానిపై నిర్ణయం తీసుకోకపోయినా, కాంగ్రెస్ సమావేశాలు కొనసాగుతున్నట్లయితే అది ఆటోమేటిక్గా చట్టంగా మారుతుంది.
అయితే, కాంగ్రెస్ సమావేశాలు ముగిసి బిల్లును తిరిగి పంపించే అవకాశం లేకుండా పోతే మాత్రం పరిస్థితి భిన్నంగా ఉంటుంది. అప్పుడు అధ్యక్షుడు సంతకం చేయకుండా వదిలేస్తే ఆ బిల్లు చట్టంగా మారదు. ఈ నిబంధనకే పాకెట్ వీటో అని పేరు.
పాకెట్ వీటో అంటే ఏమిటి?
అమెరికా అధ్యక్షుడికి ఉన్న మరో ప్రత్యేక అధికారం పాకెట్ వీటో. సాధారణ వీటోలో అధ్యక్షుడు తన అభ్యంతరాలను తెలియజేస్తూ బిల్లును కాంగ్రెస్కు తిరిగి పంపిస్తారు. కానీ పాకెట్ వీటోలో అలా జరగదు.
కాంగ్రెస్ సమావేశాలు ముగిసిన సమయంలో అధ్యక్షుడికి బిల్లు చేరి, దాన్ని తిరిగి పంపే అవకాశం లేకపోతే ఆయన సంతకం చేయకుండా వదిలేయవచ్చు. దీంతో ఆ బిల్లు చట్టంగా మారదు. దీనినే పాకెట్ వీటో అంటారు.
సాధారణ వీటోను కాంగ్రెస్ అధిగమించగలదు. కానీ పాకెట్ వీటోకు ఆ అవకాశం ఉండదు. అలాంటి బిల్లును మళ్లీ కొత్తగా ప్రవేశపెట్టి, రెండు సభల్లోనూ ఆమోదం పొందిన తర్వాత అధ్యక్షుడికి పంపించాల్సి ఉంటుంది.
మరో ముఖ్యమైన విషయం ఏమిటంటే.. అధ్యక్షుడికి బిల్లులోని కొన్ని నిబంధనలను మాత్రమే తొలగించి మిగిలిన భాగాన్ని ఆమోదించే అధికారం లేదు. మొత్తం బిల్లును ఆమోదించాలి లేదా తిరస్కరించాలి.
ట్రంప్ వీటోను కాంగ్రెస్ అడ్డుకోగలదా?
సాధ్యమే.. కానీ మూడింట రెండొంతుల మెజారిటీ అవసరం!
అమెరికా రాజ్యాంగం అధ్యక్షుడికి వీటో అధికారం కల్పించినప్పటికీ.. దానిని అధిగమించే అవకాశం కాంగ్రెస్కు కూడా ఉంది. అయితే ఇందుకు ప్రతినిధుల సభ, సెనేట్ రెండింటిలోనూ మూడింట రెండొంతుల మద్దతు అవసరం.
ఉదాహరణకు.. ట్రంప్ ఒక బిల్లును వీటో చేస్తే, దానిని ప్రవేశపెట్టిన సభలో మరోసారి ఓటింగ్ నిర్వహిస్తారు. అక్కడ మూడింట రెండొంతుల సభ్యులు బిల్లుకు మద్దతు తెలిపితే అది రెండో సభకు వెళ్తుంది. అక్కడ కూడా మూడింట రెండొంతుల మద్దతు లభిస్తే అధ్యక్షుడి వీటోను అధిగమించి ఆ బిల్లు చట్టంగా మారుతుంది.
అన్ని స్థానాలు భర్తీ అయి, సభ్యులంతా ఓటింగ్లో పాల్గొన్న పరిస్థితిలో సాధారణంగా అవసరమయ్యే సంఖ్యలు ఇవి:
- ప్రతినిధుల సభ: 435 మంది సభ్యుల్లో 290 మంది మద్దతు.
- సెనేట్: 100 మంది సభ్యుల్లో 67 మంది మద్దతు.
అయితే రాజ్యాంగపరంగా ఈ మూడింట రెండొంతుల లెక్క సభలో హాజరై ఓటు వేసిన సభ్యుల ఆధారంగా నిర్ణయిస్తారు. కాబట్టి 290, 67 అనేవి సభ్యులందరూ ఓటు వేసినప్పుడు వర్తించే సంఖ్యలు.
డెమొక్రాట్లకు ఈ స్థాయిలో బలం లేకపోతే రిపబ్లికన్ పార్టీకి చెందిన కొందరు సభ్యుల మద్దతు కూడా అవసరమవుతుంది. అందువల్ల ట్రంప్ వీటోను అధిగమించడం అంత సులభమైన విషయం కాదు.
డెమొక్రాట్లపై ఒత్తిడి పెంచే రాజకీయ అస్త్రం!
వీటో అధికారం కేవలం బిల్లులను తిరస్కరించడానికి మాత్రమే పరిమితం కాదు. చట్టాల రూపకల్పన దశలోనే రాజకీయ చర్చలు, సంప్రదింపులపై ప్రభావం చూపగలదు.
డెమొక్రాట్లు తమకు అనుకూలంగా బిల్లులను ఆమోదించి వైట్హౌస్కు పంపిస్తే.. ట్రంప్ వాటిని తిరస్కరిస్తానని హెచ్చరించవచ్చు. దీంతో బిల్లుల్లోని కొన్ని నిబంధనలను మార్చడం, అధ్యక్షుడితో చర్చలు జరపడం, ఉమ్మడి నిర్ణయానికి రావడం వంటి పరిస్థితులు ఏర్పడవచ్చు.
ట్రంప్ కూడా ఇదే వ్యూహాన్ని ప్రస్తావించారు. కొన్ని నెలలపాటు వీటో ప్రయోగిస్తే చివరకు డెమొక్రాట్లే చర్చలకు వస్తారని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు. అంటే వీటోను కేవలం రాజ్యాంగపరమైన అధికారంగానే కాకుండా.. రాజకీయ చర్చల్లో ఒత్తిడి పెంచే సాధనంగా ఉపయోగించుకోవాలన్నది ఆయన వ్యూహంగా కనిపిస్తోంది.
కాంగ్రెస్ చేతిలోనూ కీలక అధికారాలు!
అధ్యక్షుడికి వీటో అధికారం ఉన్నట్లే కాంగ్రెస్కు కూడా రాజ్యాంగం కొన్ని కీలక అధికారాలను కల్పించింది. ప్రభుత్వానికి అవసరమైన నిధుల కేటాయింపు, చట్టాల రూపకల్పన, ప్రభుత్వ కార్యకలాపాలపై పర్యవేక్షణ వంటి అంశాల్లో కాంగ్రెస్ కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది.
డెమొక్రాట్లు రెండు సభల్లోనూ ఆధిపత్యం సాధించడంతో ట్రంప్ ప్రభుత్వానికి తమ విధానాలను అమలు చేయడంలో ఇబ్బందులు ఎదురయ్యే అవకాశం ఉంది. అంతేకాకుండా ప్రభుత్వ నిర్ణయాలపై విచారణలు, అధికారుల నుంచి వివరణలు కోరడం, పరిపాలనా వ్యవహారాలపై పర్యవేక్షణ పెంచడం వంటి చర్యలకు కూడా కాంగ్రెస్కు అవకాశం ఉంటుంది.
అయితే వీటో అధికారాన్ని ఉపయోగించి కాంగ్రెస్ ఆమోదించిన ప్రతి బిల్లునూ అడ్డుకోవచ్చని భావించడం సరికాదు. అవసరమైన మూడింట రెండొంతుల మెజారిటీతో చట్టసభలు అధ్యక్షుడి నిర్ణయాన్ని అధిగమించగలవు.
ట్రంప్ ముందున్న అసలు సవాల్ ఇదే!
అమెరికా మధ్యంతర ఎన్నికల ఫలితాలు ట్రంప్ ప్రభుత్వానికి రాజకీయంగా కొత్త సవాళ్లు విసిరాయి. కాంగ్రెస్లో డెమొక్రాట్ల ఆధిపత్యం ఏర్పడటంతో ఇకపై ప్రతి కీలక నిర్ణయానికీ చర్చలు, సంప్రదింపులు తప్పనిసరి కానున్నాయి.
మరోవైపు వీటో అధికారాన్ని ప్రయోగిస్తానన్న ట్రంప్ హెచ్చరికలు రాజకీయ ఘర్షణలకు దారితీసే అవకాశం ఉంది. అయితే వీటో ఒక్కటే అధ్యక్షుడికి అన్ని సమస్యల పరిష్కారం కాదు. కాంగ్రెస్ తన రాజ్యాంగ అధికారాలను ఉపయోగిస్తే ట్రంప్ విధానాలకు అడ్డుకట్ట వేయగలదు.
ఈ నేపథ్యంలో రానున్న రెండేళ్లలో ట్రంప్-డెమొక్రాట్ల మధ్య ఎలాంటి రాజకీయ పోరు సాగుతుంది? వీటో అధికారాన్ని ఆయన ఎంతవరకు ఉపయోగిస్తారు? పరస్పర ఘర్షణలకే ప్రాధాన్యం ఇస్తారా? లేక చర్చలు, రాజీల ద్వారా ముందుకు సాగుతారా? అన్నది ఆసక్తికరంగా మారింది.
