Aliginna-Bathukamma : అలకల్లోనూ ఆప్యాయతే. . Andhra Prabha Exclusive Story

Aliginna-Bathukamma : అలకల్లోనూ ఆప్యాయతే. . Andhra Prabha Exclusive Story

  • ఆడబిడ్డల అనుబంధాల పండుగ!
  • ఆటపాటల్లోనూ ఆనందమే!
  • పూల బతుకమ్మ చుట్టూ ఆడబిడ్డల సందడి..
  • అమ్మానాన్నలతో ఆత్మీయ క్షణాలు..
  • అక్కాచెల్లెళ్లు, స్నేహితులతో మధుర జ్ఞాపకాలు..
  • ఇదీ అలిగిన బతుకమ్మ ప్ర‌త్యేకం

(ఆంధ్రప్రభ, ఫీచర్‌ డెస్క్‌ ప్రతినిధి)

తెలంగాణ సంస్కృతి, సంప్రదాయాలకు అద్దం పట్టే బతుకమ్మ సంబరాలు మహిళల జీవితాల్లో ప్రత్యేకమైన స్థానాన్ని సంపాదించుకున్నాయి. రంగురంగుల పూలతో బతుకమ్మను పేర్చి, సంప్రదాయ వస్త్రధారణలో ముస్తాబై, పాటలు పాడుతూ.. చప్పట్లు కొడుతూ.. బతుకమ్మ చుట్టూ వలయంగా తిరుగుతూ ఆడిపాడే దృశ్యాలు ప్రతి ఇంటా పండుగ వాతావరణాన్ని నింపుతాయి. ఈ తొమ్మిది రోజుల వేడుకల్లో ఒక్కో రోజుకు ఒక్కో ప్రత్యేకత ఉండగా.. ఆశ్వయుజ మాసం ఆరో రోజున జరుపుకునే అలిగిన బతుకమ్మ మహిళల మనసుల్లోని ఆప్యాయతలకు, కుటుంబ సభ్యులతో గడిపే ఆనంద క్షణాలకు, స్నేహబంధాల మాధుర్యానికి ప్రతీకగా నిలుస్తుంది. బతుకమ్మ అంటే కేవలం పూలను పేర్చి పూజించడం మాత్రమే కాదు. అది ఆడబిడ్డల ఆత్మీయతకు, అక్కాచెల్లెళ్ల అనుబంధానికి, స్నేహితుల కలయికకు, తరతరాలుగా వస్తున్న సంప్రదాయాలను తరువాతి తరాలకు అందించే వేడుక. ముఖ్యంగా పెళ్లై అత్తవారింటికి వెళ్లిన ఆడబిడ్డలు పుట్టింటికి చేరి తల్లిదండ్రులు, తోబుట్టువులు, చిన్ననాటి స్నేహితులతో కలిసి బతుకమ్మ ఆడే క్షణాలు వారి మనసుల్లో చెరగని జ్ఞాపకాలుగా నిలిచిపోతాయి. అలిగిన బతుకమ్మ ఈ అనుబంధాలన్నింటినీ మరోసారి గుర్తుచేస్తూ.. మహిళల జీవితాల్లో ఆనందాన్ని నింపుతుంది.

ఈ రోజు ఎందుకీ ప్రత్యేకత?

బతుకమ్మ పండుగలో ప్రతి రోజుకూ ఒక ప్రత్యేకత ఉంటుంది. ఎంగిలిపూల బతుకమ్మతో మొదలై.. అటుకుల బతుకమ్మ, ముద్దపప్పు బతుకమ్మ, నానబియ్యం బతుకమ్మ, అట్ల బతుకమ్మలతో ముందుకు సాగే వేడుకల్లో ఆరో రోజును అలిగిన బతుకమ్మగా జరుపుకుంటారు. సంప్రదాయం ప్రకారం ఈ రోజున బతుకమ్మను పేర్చరు. గౌరమ్మకు ప్రత్యేక నైవేద్యం సమర్పించరు. ఈ విరామమే ఈ రోజు ఆచారాల్లోని ప్రత్యేకత. అయితే అలిగిన బతుకమ్మ అంటే పండుగలో ఆనందం ఆగిపోయిన రోజు కాదు. తొమ్మిది రోజుల బతుకమ్మ సంబరాల క్రమంలో ఒక ప్రత్యేకమైన ఆచారాన్ని గుర్తుచేసే రోజు. పండుగలోని ఉత్సాహం, భక్తిభావం, కుటుంబ అనుబంధాలు కొనసాగుతూనే ఉంటాయి. మహిళలు తమ చిన్ననాటి బతుకమ్మ జ్ఞాపకాలను నెమరువేసుకుంటారు. తరువాతి రోజుల్లో జరగబోయే వేడుకల గురించి మాట్లాడుకుంటారు. ఇంటిల్లిపాది కలిసి గడిపే సమయాన్ని ఆస్వాదిస్తారు.

ఆడబిడ్డల ఆనందాల హరివిల్లు!

బతుకమ్మ పండుగ వచ్చిందంటే మహిళల మనసుల్లో చెప్పలేనంత ఉత్సాహం కనిపిస్తుంది. కొత్త బట్టలు, రంగురంగుల చీరలు, పూల పరిమళాలు, చేతులకు గాజులు, నుదుటన బొట్టు.. ఇలా ప్రతి చిన్న అంశం పండుగ ఆనందాన్ని రెట్టింపు చేస్తుంది. బతుకమ్మ పాటలు, చిన్ననాటి ఆటలు, పండుగ రోజుల్లో కలిసి గడిపిన క్షణాలు వారి మనసుల్లో మధురానుభూతులను నింపుతాయి.
రోజువారీ జీవితంలో ఇంటి పనులు, ఉద్యోగ బాధ్యతలు, పిల్లల సంరక్షణతో తీరిక లేకుండా గడిపే మహిళలకు బతుకమ్మ ఒక ఆత్మీయ విరామం. మనసులోని భావాలను తోటి మహిళలతో పంచుకోవడానికి, నవ్వుకోవడానికి, పాత జ్ఞాపకాలను గుర్తుచేసుకోవడానికి ఈ పండుగ మంచి సందర్భంగా నిలుస్తుంది. ఒకే వీధిలో నివసించే మహిళలు, ఇరుగుపొరుగు వారు, చిన్ననాటి స్నేహితులు, బంధువులు ఒకచోట చేరినప్పుడు ఆ సందడే వేరు. ఎవరు ఏ పూలతో బతుకమ్మను అలంకరించారు? ఎవరి పాటలో ఏ ప్రత్యేకత ఉంది? గత ఏడాది బతుకమ్మ సంబరాల్లో జరిగిన సరదా సంఘటన ఏమిటి? ఇలాంటి కబుర్లతో సమయం తెలియకుండానే గడిచిపోతుంది. ఈ కలయికల్లోనే మహిళల మనసుల్లోని అసలైన ఆనందం దాగి ఉంటుంది. పండుగ అనేది కేవలం ఒక ఆచారం కాదని.. మనుషులను మనసులతో కలిపే సందర్భమని బతుకమ్మ మరోసారి చాటిచెబుతుంది.

ప్రతి ఆడబిడ్డకూ ప్రత్యేకమే!

పెళ్లై అత్తవారింటికి వెళ్లిన ఆడబిడ్డలకు బతుకమ్మ పండుగ మరింత ప్రత్యేకం. పుట్టింట్లో గడిపిన బాల్యం, తల్లితో కలిసి పూలు సేకరించిన రోజులు, అక్కాచెల్లెళ్లతో కలిసి బతుకమ్మను పేర్చిన సందర్భాలు.. ఇవన్నీ పండుగ వేళ ఒక్కసారిగా గుర్తుకొస్తాయి. పుట్టింటికి వెళ్లి తల్లిదండ్రులను పలకరించడం, తోబుట్టువులతో కబుర్లు చెప్పుకోవడం, చిన్ననాటి స్నేహితులను కలుసుకోవడం వారికి ఎంతో ఆనందాన్ని ఇస్తాయి. పెళ్లి తర్వాత మారిన జీవితంలో బాధ్యతలు పెరిగినా.. పుట్టింటితో ఉన్న అనుబంధం మాత్రం ఎప్పటికీ ప్రత్యేకంగానే ఉంటుంది.
తల్లి చేతి వంట తినడం, తండ్రి ఆప్యాయంగా పలకరించడం, అన్నాచెల్లెళ్లు సరదాగా ఆటపట్టించుకోవడం, అక్కాచెల్లెళ్లు తమ జీవిత విశేషాలను పంచుకోవడం.. ఇలాంటి చిన్న చిన్న క్షణాలే పండుగకు అసలైన అందాన్ని తెస్తాయి. అలిగిన బతుకమ్మ రోజున కూడా ఈ జ్ఞాపకాలకు కొదవ ఉండదు. బతుకమ్మను పేర్చే సంప్రదాయానికి విరామం ఉన్నా.. పుట్టింటి అనుబంధాలకు మాత్రం విరామం ఉండదు. ఒకరినొకరు పలకరించుకోవడం, ఆప్యాయంగా మాట్లాడుకోవడం, కుటుంబంతో గడిపే సమయాన్ని ఆస్వాదించడం ద్వారా మహిళలు తమ మనసుల్లోని ఆనందాన్ని మరింతగా పంచుకుంటారు.

స్నేహితులతో సరదాలు.. సంతోషాల సందడి!
బతుకమ్మ పండుగకు స్నేహబంధాలు కూడా ప్రత్యేక ఆకర్షణ. చిన్నతనం నుంచి కలిసి పెరిగిన స్నేహితులు పెళ్లిళ్లు, ఉద్యోగాలు, కుటుంబ బాధ్యతల కారణంగా రోజూ కలుసుకోలేకపోయినా.. పండుగ వేళ ఒకచోట చేరే అవకాశం లభిస్తుంది. ఎప్పుడో పాడిన బతుకమ్మ పాటలను గుర్తుచేసుకుంటూ, పాత సంఘటనలను తలచుకుంటూ నవ్వుకుంటారు. ఒకరి ఇంట్లో జరిగిన శుభకార్యం, మరొకరి పిల్లల చదువులు, ఇంకొకరి ఉద్యోగ విశేషాలు.. ఇలా ఎన్నో విషయాలు వారి సంభాషణల్లో చోటుచేసుకుంటాయి. ఒకరి సంతోషాన్ని మరొకరు పంచుకుంటారు. కష్టాల్లో ఉన్నవారికి ధైర్యం చెబుతారు. అవసరమైనప్పుడు అండగా నిలబడతామని భరోసా ఇస్తారు. అందుకే బతుకమ్మ మహిళలకు కేవలం పూల పండుగ మాత్రమే కాదు. స్నేహాన్ని పునరుద్ధరించుకునే వేడుక కూడా. ఇలాంటి కలయికలు మానసిక ఉల్లాసాన్ని అందించడంతో పాటు పరస్పర సహకారం, ఆత్మీయతను పెంపొందిస్తాయి.

తరతరాల ప‌ల‌క‌రింపుల మ‌ధురిమ‌

బతుకమ్మ పండుగలో అమ్మమ్మలు, నానమ్మలు, తల్లులు, యువతులు, చిన్నారులు ఇలా వివిధ తరాల మహిళలు పాల్గొనడం ప్రత్యేకం. పెద్దలు పాత బతుకమ్మ పాటలను నేర్పిస్తారు. వాటి వెనుక ఉన్న కథలను వివరిస్తారు. చిన్నారులు ఆసక్తిగా వింటూ సంప్రదాయాలను నేర్చుకుంటారు. కాలంతో పాటు జీవనశైలులు మారుతున్నా.. పూలతో బతుకమ్మను పేర్చడం, పాటలు పాడటం, ప్రకృతిని ఆరాధించడం వంటి ఆచారాలు మహిళల ద్వారా తరువాతి తరాలకు చేరుతున్నాయి. తెలంగాణ సంస్కృతిలో ప్రకృతి, నీరు, పూలు, సామూహిక జీవనం మధ్య ఉన్న అనుబంధానికి బతుకమ్మ ఒక ప్రతీకగా నిలుస్తుంది. అలిగిన బతుకమ్మ వంటి ప్రత్యేక ఆచారాలు పండుగలో వైవిధ్యాన్ని తెలియజేస్తాయి. ఒక రోజున ఉత్సవాలకు విరామం ఇవ్వడం, మరుసటి రోజు మళ్లీ వేడుకలకు సిద్ధమవడం.. ఈ క్రమం పండుగలోని సంప్రదాయబద్ధతను ప్రతిబింబిస్తుంది.

ప్రకృతితో అనుబంధం!

బతుకమ్మలో ఉపయోగించే తంగేడు, గునుగు, బంతి, చామంతి వంటి పూలు తెలంగాణ పల్లె ప్రకృతిని గుర్తుచేస్తాయి. పూలను సేకరించడం, వాటిని అందంగా పేర్చడం, గౌరమ్మను పూజించడం ద్వారా మహిళలు ప్రకృతితో తమకున్న అనుబంధాన్ని వ్యక్తం చేస్తారు. పల్లెల్లో చెరువుల గట్లు, గ్రామ కూడళ్లు, ఇళ్ల ముందు జరిగే బతుకమ్మ సంబరాలు సామూహిక జీవనానికి ప్రతీకలుగా నిలుస్తాయి. పట్టణాల్లోనూ కాలనీలు, అపార్ట్‌మెంట్లు, బహిరంగ ప్రదేశాల్లో మహిళలు కలుసుకుని పండుగను జరుపుకుంటున్నారు. ప్రాంతాలను బట్టి ఆచారాల్లో కొన్ని మార్పులు కనిపించినా.. ప్రకృతిని ఆరాధించడం, కుటుంబంతో ఆనందాన్ని పంచుకోవడం అనే ప్రధాన భావం కొనసాగుతోంది.

అలిగిన బతుకమ్మ ఆత్మీయ సందేశం!

పండుగ అంటే పెద్ద పెద్ద ఏర్పాట్లు, ఖరీదైన కానుకలు, ఆడంబరాలు మాత్రమే కాదు. మనకు ఇష్టమైన వారితో మనసు విప్పి మాట్లాడటం, వారి సంతోషాల్లో భాగం కావడం, కష్టాల్లో తోడుగా నిలవడం కూడా పండుగలో భాగమే. అలిగిన బతుకమ్మ రోజు మహిళలకు ఈ అనుబంధాల విలువను గుర్తుచేసే సందర్భంగా మారుతుంది. బతుకమ్మను పేర్చకపోయినా.. మనసుల్లో జ్ఞాపకాల పూలు విరబూస్తాయి. పాటలు పాడకపోయినా.. పాత పాటల మధురిమ గుర్తుకొస్తుంది. అందరూ కలిసి వలయంగా ఆడకపోయినా.. కుటుంబ సభ్యుల మధ్య ప్రేమ, స్నేహితుల మధ్య ఆత్మీయత మరింత బలపడతాయి. పండుగ రోజుల్లో కుటుంబ సభ్యులతో గడిపే సమయం, స్నేహితులతో పంచుకునే నవ్వులు, పెద్దల నుంచి నేర్చుకునే సంప్రదాయాలు.. ఇవన్నీ జీవితాంతం గుర్తుండిపోయే సంపదలు.

ముగింపు.. అలక వెనుక ఆప్యాయత.. అనుబంధాల్లోనే అసలైన ఆనందం! అలిగిన బతుకమ్మ తెలంగాణ సంస్కృతిలో ప్రత్యేకమైన ఆచారం. ఈ రోజు సంప్రదాయాలకు అనుగుణంగా బతుకమ్మను పేర్చకుండా, ప్రత్యేక నైవేద్యం సమర్పించకుండా ఉంటారు. అయితే బతుకమ్మ పండుగలోని అసలైన స్ఫూర్తి మాత్రం కొనసాగుతూనే ఉంటుంది. కుటుంబ సభ్యుల మధ్య ప్రేమ, ఆడబిడ్డల మధ్య అనుబంధం, స్నేహితుల మధ్య ఆత్మీయత, ప్రకృతిపై గౌరవం.. ఇవే ఈ పూల పండుగకు ప్రాణం.
పూలు పేర్చని రోజైనా.. జ్ఞాపకాలతో మనసులు విరబూసే రోజు. బతుకమ్మ ఆడని రోజైనా.. బంధాల మాధుర్యాన్ని ఆస్వాదించే రోజు. అలిగిన బతుకమ్మ నేర్పే అందమైన సందేశం ఇదే!